Η Ανθρώπινη Νοημοσύνη

Σύνολο: Βρέθηκαν 60 αποτελέσματα.

Σελίδα 1 από 3

Η σχέση του Ανθρώπου με τα ζώα

Το παρακάτω κείμενο είναι ένα κεφάλαιο από το νέο υπό έκδοση βιβλίο μου "Οι πλάνες της Ηθικής"

Κρεατοφαγία

Το πολύπλοκο θέμα της κρεατοφαγίας είναι ένα ηθικό πρόβλημα που αφορά την σχέση του ανθρώπου με τα ζώα. Η κρεατοφαγία έχει τις ρίζες της στο βαθύ εξελικτικό παρελθόν του ανθρώπου. Καλό είναι λοιπόν να πάρουμε την ιστορία από την αρχή.

Πριν την ανάπτυξη του IQ στον άνθρωπο, ο πρόγονός μας-ζώο ήταν ένας κρίκος της αλυσίδας της φύσης που ετρέφετο συλλέγοντας την τροφή του. Αυτή ήταν κυρίως φυτική. Η ανακάλυψη και η τεχνητή χρησιμοποίηση της φωτιάς χρονολογείται πολύ πριν την ανάπτυξη του νεοφλοιού (λογική, IQ) στον άνθρωπο, περίπου 1.000.000 χρόνια πριν ίσως και περισσότερο. Για την αρχή της ανάπτυξης της  λογικής η χρονολόγηση είναι 200.000-500.000 χρόνια πριν. Οι χρονολογήσεις αυτές όσο και να ανατραπούν μελλοντικά, δείχνουν ότι προηγήθηκε η ανακάλυψη της φωτιάς από την δημιουργία του ευφυούς εγκεφάλου. Ο συνδυασμός, συλλεγόμενες τροφές και φωτιά, έδωσε στον άνθρωπο ένα τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα σε σχέση με τα άλλα ζώα. Μαγείρεψε την τροφή του. Έψησε στη φωτιά τα πρώτα κυνήγια του. Το μαγείρεμα της τροφής αφορούσε και φυτικές τροφές και ζωικές. Ιδίως όμως διευκόλυνε την πέψη των  ζωικών τροφών διότι ο πρόγονός μας δεν ήταν ωμοφάγο σαρκοφάγο ζώο. Στο σημείο αυτό ο πρωτόγονος άνθρωπος είχε αναπτύξει ένα λεπτότατο στρώμα νεοφλοιού στον εγκέφαλό του που αφορούσε μόνο το μαγείρεμα και  που δεν προμήνυε τίποτα για την μετέπειτα εξέλιξή του.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν γίνει τις τελευταίες δεκαετίες[1] η ενέργεια που καταναλώνει ο ανθρώπινος εγκέφαλος για να λειτουργεί είναι το 25% της ενεργείας που προσλαμβάνει από τις τροφές, την στιγμή κατά την οποία όλος ο εγκέφαλος αποτελεί μόνο το 2% του βάρους του σώματος. Αυτό δεν συμβαίνει στα ζώα. Τί συνέβη λοιπόν και προέκυψε αυτή η τεράστια διαφορά από τα ζώα; Με το μαγείρεμα συμπεριέλαβε και το κυνήγι στην διατροφή του. Επίσης αύξησε τα είδη που μπορούσε να καταναλώσει. Από την στιγμή που ο άνθρωπος μαγείρεψε την τροφή του, αφενός απέκτησε ένα γεύμα υψηλής διατροφικής αξίας, αφετέρου διευκόλυνε το πεπτικό του σύστημα να απορροφήσει γρήγορα αυτήν την τροφή. Από την στιγμή που έγινε αυτό, του έφταναν ένα ή το πολύ δύο γεύματα την ημέρα και είχε όλο τον χρόνο να σκεφθεί τις επόμενες εφευρέσεις του. Ο πρωτόγονος εγκέφαλος είχε αρκετή ενέργεια και αρκετό χρόνο σκέψης για να αναπτυχθεί. Αν δεν μαγείρευε την τροφή του ήταν υποχρεωμένος όλη την μέρα να ψάχνει για κατάλληλη τροφή, χωρίς να δίδεται η ευκαιρία στον εγκέφαλο να σκεφθεί τίποτε άλλο και να αναπτυχθεί. Το μαγείρεμα της τροφής έβαλε τον άνθρωπο σε ένα θετικό κύκλο ανατροφοδότησης. Μαγείρεμα-καλή τροφή-ενέργεια και στο σώμα και στον εγκέφαλο-νέες εφευρέσεις-καλύτερη και περισσότερη τροφή-νέα αύξηση του νεοφλοιού κοκ. Μετά από αυτά δεν άργησε να έρθει και η ανακάλυψη του τόξου, του τροχού και άλλων λίθινων εργαλείων. Πριν 15.000 χρόνια έγινε η δεύτερη γερή ώθηση ανάπτυξης της λογικής του. Άρχισε να καλλιεργεί την τροφή του. Ήταν η αρχή της Γεωργικής επανάστασης. Παράλληλα όμως γινόταν και η κτηνοτροφική επανάσταση. Ο άνθρωπος εκτός του ότι  θήρευε ολοένα και καλύτερα, άρχισε να έχει και κοπάδια ζώων για εκτροφή. Η υψηλή διατροφική αξία του κρέατος δεν πρέπει να παραγνωριστεί στις πρώιμες αυτές εποχές δηλαδή από την ανακάλυψη της φωτιάς μέχρι την Γεωργική επανάσταση. Η παράλληλη φυτοφαγία και κρεατοφαγία στον άνθρωπο συνεχίστηκε με μεγάλη ανεξαρτοποίηση από την συλλογή καρπών και το κυνήγι. Μάλιστα η Γεωργική και Κτηνοτροφική επανάσταση σηματοδότησε για πρώτη φορά το περίσσευμα τροφής. Για πρώτη φορά ο άνθρωπος όχι μόνο χόρτασε αλλά έφτιαξε και αποθήκες. Νέος λοιπόν ελεύθερος χρόνος για να πειραματιστεί με την φωτιά. Πρώτα ανακαλύφθηκε ο χαλκός που λιώνει σε χαμηλότερη θερμοκρασία και μετά ο σίδηρος. Η μεταλλουργία του χαλκού, ορείχαλκου και σιδήρου (4.000-600 π.Χ.), του έδωσε νέα εργαλεία καλλιέργειας, κτηνοτροφίας αλλά και εργαλεία πιο αποδοτικού κυνηγιού και ψαρέματος. Στο σημείο αυτό άρχισε ένας ταχύτατος θετικός κύκλος που πλέον τον έχει καταγράψει και η ιστορία. Η φυτοφαγία και κρεατοφαγία συνεχίστηκε μέχρι την αρχή της βιομηχανικής επανάστασης 200 χρόνια πριν. Πρέπει όμως να συνειδητοποιήσουμε ότι η βιομηχανική επανάσταση δεν ήταν μόνο παραγωγή αυτοκινήτων και τεχνολογικών αγαθών. Επηρεάστηκαν όλοι οι τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας και φυσικά έγινε και νέα κτηνοτροφική επανάσταση. Σήμερα ο άνθρωπος έχει αναπτύξει στον εγκέφαλό του ένα τεράστιο τμήμα που λέγεται νεοφλοιός, μέσω του οποίου έχει ήδη στην διάθεσή του φυτικές τροφές υψηλής διατροφικής αξίας για να συντηρήσει τον αδηφάγο σε ενέργεια εγκέφαλό του.

Χορτοφαγία

Τίθεται λοιπόν μέγα το ερώτημα: τις χρειάζεται σήμερα τις ζωικές τροφές; Όπως θα δούμε μάλλον όχι. Τις ζωικές τροφές τις ευχαριστούμε γιατί συνέβαλαν στο παρελθόν στην διατροφή του ανθρώπου και στην ανάπτυξη του IQ, αλλά σήμερα δεν τις έχουμε ανάγκη. Δεύτερο ερώτημα: μήπως οι ζωικές τροφές είναι επιζήμιες στην υγεία του;

Το πρώτο ερώτημα απαντάται εύκολα. Εκατομμύρια χορτοφάγοι σε όλο τον κόσμο δεν έχουν πάθει τίποτα. Αντιθέτως μάλιστα. Είναι υγιέστεροι κατά μέσον όρο από τους κρεατοφάγους.

 Μια σκληροπυρηνική κατηγορία μέσα στους χορτοφάγους είναι οι ωμοφάγοι. Αυτοί απομιμούνται τον άνθρωπο πριν ανακαλύψει την φωτιά και το μαγείρεμα. Αν και είναι μια μικρή μειοψηφία μέσα στους χορτοφάγους ούτε κι’ αυτοί φαίνεται να έχουν προβλήματα. Τούτο διότι το μαγείρεμα είναι καλό και κακό μαζί. Στα καλά μπορούμε να βάλουμε την θερμική αποστείρωση και την πιο εύπεπτη τροφή που παράγει. Σαν μειονέκτημα μπορούμε να πούμε ότι διασπά ωφέλιμες ουσίες για τον οργανισμό, κάνοντας το φαγητό πιο φτωχό. Οι ωμοφάγοι μπορεί να κινδυνεύουν περισσότερο από τα μικρόβια αλλά απολαμβάνουν πιο ισορροπημένο φαγητό από τους χορτοφάγους. Όσον αφορά τα μικρόβια των τροφών δεν πρέπει να ξεχνάμε και το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου. Ένα ανοσοποιητικό σύστημα σε αδράνεια λόγω αποστειρωμένου περιβάλλοντος δεν είναι ό,τι το καλύτερο. Άλλωστε τα εμβόλια στα μικρά παιδιά αυτό τον σκοπό έχουν, να διεγείρουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Πέραν αυτής της ακραίας κατηγορίας των ωμοφάγων το ασφαλές συμπέρασμα είναι ότι οι χορτοφάγοι δεν έχουν άδικο.

Το δεύτερο ερώτημα, αν η κρεατοφαγία είναι επιζήμια στον οργανισμό, έχει απαντηθεί από δεκάδες στατιστικές μελέτες. Μία ισχυρή ένδειξη του τι συμβαίνει στον οργανισμό ενός ζώου αν του αλλάξεις απότομα την διατροφή που έχει συνηθήσει εδώ και εκατομμύρια χρόνια, είναι η νόσος των τρελλών αγελάδων. Στον άνθρωπο, επειδή η κρεατοφαγία έγινε σταδιακά και σε μικρή κλίμακα από την εφεύρεση της φωτιάς μέχρι πριν 200 χρόνια, δεν είχε παρατηρηθεί κάποια έντονη ασθένεια. Σήμερα με την απότομη αύξηση της κατανάλωσης κρέατος αρχίζουν να φαίνονται και τα προβλήματα.

Πρόσφατα υπήρξε έντονη αμφισβήτηση της κτηνοτροφίας εξεταζόμενη και από δύο άλλες σκοπιές, αυτήν του ενεργειακού της κύκλου και ισοζυγίου καθώς και της μόλυνσης του περιβάλλοντος. Οι τόνοι ζωωτροφών που χρειάζεται ένα ζώο για να δώσει μια νόστιμη μπουκιά πρέπει να συγκριθούν με αντίστοιχους τόνους φυτικής τροφής που μπορούν να χορτάσουν πολλαπλάσιο πληθυσμό ανθρώπων. Σημαντικό δε ποσοστό μεθανίου και διοξειδίου του άνθρακος απελευθερώνεται από τα ζώα επιβαρύνοντας το φαινόμενο θερμοκηπίου. Άλλες μελέτες για το γάλα καταρρίπτουν καθημερινά τους μύθους με τους οποίους έχουμε ανατραφεί. Δυστυχώς πολλές τέτοιες μελέτες, θάβονται για το καλό των οικονομικών συμφερόντων.

Η ψαροφαγία

Σε αντίθεση με την κρεατοφαγία, η ψαροφαγία είναι πιο αποδεκτή για τον ανθρώπινο οργανισμό και μάλιστα σύμφωνα με σχετικά πρόσφατες έρευνες αρκετά υγιεινή. Τα Ω3 λιπαρά των ψαριών είναι ωφέλιμα. Αυτό κατά την γνώμη μου οφείλεται στο γεγονός ότι σύμφωνα με την επικρατούσα άποψη, όλα τα ζωικά είδη της ξηράς και του αέρα προήλθαν πριν εκατομμύρια χρόνια από το γεμάτο ζωή υγρό στοιχείο της θάλασσας. Η βαθιά γραμμένη αυτή πληροφορία στο DNA του ανθρώπου, κάνει την τροφή αυτή απόλυτα συμβατή. Η διατροφή και άλλων ζώων της ξηράς και του αέρα με ψάρια είναι επίσης απολύτως συμβατή. Βεβαίως από αυτό δεν έπεται ότι πρέπει να επιτεθούμε στην θάλασσα και να την καταληστεύσουμε, πράγμα που έχει ήδη συμβεί. Τα ηθικά προβλήματα της κατανάλωσης ζώων της θάλασσας είναι ακριβώς τα ίδια με αυτά της ξηράς και του αέρα.

Δύο είδη κτηνοτροφίας

Διακρίνουμε δύο είδη εκτροφής ζώων για ανθρώπινη κατανάλωση. Η συντριπτική πλειοψηφία των ζώων εκτρέφονται στα γνωστά κλουβιά υπό άθλιες συνθήκες. Η μειοψηφία εκτρέφεται ελεύθερα υπό ιδανικές συνθήκες. Το ηθικό ερώτημα δεν τίθεται για την πρώτη κατηγορία που είναι προφανώς απάνθρωπη. Νοήμονα ζώα όπως οι χοίροι, βασανίζονται για να αποτελέσουν μια νόστιμη μπουκιά στον άνθρωπο. Το ερώτημα αφορά κυρίως την δεύτερη κατηγορία των ζώων που ζουν μια ευτυχισμένη ζωή και έχουν ένα ανώδυνο θάνατο. Τίθεται το ερώτημα αν σ’ αυτή την περίπτωση οι χοίροι ελευθέρας βοσκής θα πρέπει να είναι ευγνώμονες που μας αρέσει το μπέικον…

Δεν θα μπορούσαμε να περιγράψουμε αυτό το ηθικό πρόβλημα καλύτερα από τον Ben Dupre στο βιβλίο του "50 διλήμματα Ηθικής":

«Πρέπει οι χοίροι να είναι ευγνώμονες για το μπέικον;

Τι γίνεται όμως με τα ζώα τα οποία κρατούνται για παραγωγή κρέατος (μια μικρή μειονότητα βεβαίως), των οποίων οι συνθήκες κράτησης είναι σχετικά ανθρώπινες; Θα ήταν εύλογο να υποθέσουμε ότι τέτοια ζώα, με δεδομένη την ελευθερία που έχουν να μετακινούνται και να συμπεριφέρονται όπως επιλέγουν, διάγουν γενικά ευχάριστη ζωή. Εφόσον η σφαγή τους είναι τόσο απρόβλεπτη όσο και ανώδυνη, υπάρχει κάποια αντίρρηση στο να τρώμε το κρέας τους; Πράγματι, αυτά τα ζώα δεν θα υπήρχαν καθόλου αν δεν υπήρχε η αξία της σάρκας τους, δηλαδή το γεγονός ότι εκτρέφονται ειδικά για την παραγωγή κρέατος. Μπορούμε λοιπόν να αναρωτηθούμε μήπως αυτό είναι καλό για τα ζώα, αφού η προτίμησή μας για κατανάλωση κρέατος, τους δίνει την ευκαιρία να ζήσουν ευτυχισμένα (αν και σε συνθήκες περιορισμού);

Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν πιθανώς ότι το να έχει κάποιος μια σύντομη ευτυχισμένη ζωή είναι καλύτερο από το να μη ζει καθόλου. Πολλοί από εμάς βέβαια καταλήγουν να ζουν τέτοιες ζωές, συνήθως χωρίς να το γνωρίζουν εκ των προτέρων. Αυτό φαίνεται να είναι λίγο ως πολύ η κατάσταση των ζώων που ζουν σε συνθήκες ελευθέρας βοσκής. Όμως το αν ο αν ο τερματισμός της ζωής τους επέρχεται σκόπιμα, τότε τα πράγματα διαφέρουν. Θα μπορούσαμε δηλαδή να σκεφθούμε ότι παρόλο που μια κοπελίτσα δολοφονήθηκε σε νεαρή ηλικία, εμείς πρέπει να αγαλλιάσουμε επειδή το κορίτσι είχε ζήσει μια ευτυχισμένη ζωή πριν φονευθεί; Θα μπορούσαμε αντίθετα να υποστηρίξουμε ότι αν και η κοπέλα είχε ζήσει καλά, η ζωή της τελείωσε άσχημα και πολύ σύντομα. Ή ότι ο τρόπος θανάτου ήταν λάθος, εν μέρει επειδή η προηγούμενη ευτυχία της δεν μπόρεσε να συνεχιστεί. Με παρόμοιο τρόπο, τα συμφέροντα ενός ζώου ελευθέρας βοσκής (ιδιαίτερα το συμφέρον του να συνεχίσει να ζει μια ικανοποιητική ζωή), θα υποστούν βλάβη και θα τερματιστούν με την δολοφονία του. Μπορεί το ζώο να μην είχε υπάρξει καν αν δεν υπήρχε η προτίμησή μας για το κρέας του, αλλά το ότι το δημιουργούμε δεν μας δίνει το δικαίωμα να το σκοτώσουμε. Οι άνθρωποι επιλέγουμε να φέρνουμε παιδιά στον κόσμο, αλλά δεν έχουμε το δικαίωμα να αλλάζουμε γνώμη και να μην τα θέλουμε εκ των υστέρων, αφού ήδη τα γεννήσαμε».

Όπως είπαμε και στο Κεφάλαιο «Πηγές της Ηθικής», ο άνθρωπος με την παντοδυναμία που απέκτησε με το IQ, μετακόμισε από ενδιάμεσος κρίκος της αλυσίδας της φύσης στον τελευταίο. Πριν 500.000 χρόνια, σαν ενδιάμεσος κρίκος κυνηγούσε και έτρωγε ζώα μαγειρεύοντάς τα. Μέχρι την Γεωργική Επανάσταση, 15.000 χρόνια πριν, τα είχε ανάγκη γιατί πείναγε. Με την Γεωργική Επανάσταση χόρτασε κάνοντας την κρεατοφαγία περιττή. Παρόλα αυτά συνέχισε την κατανάλωση με κάποιο μέτρο βέβαια. Εδώ και 200 χρόνια ξέφυγε και από το μέτρο. Σήμερα ο άνθρωπος σαν τελευταίος κρίκος της αλυσίδας της φύσης πρέπει να σεβαστεί τα ζώα. Άλλωστε δεν τα έχει ανάγκη για να τραφεί. Συνεπώς πλην της παραπάνω «κτηνοτροφίας της ευτυχίας» και της «κτηνοτροφίας της δυστυχίας» θα πρέπει να προσθέσουμε και τους κυνηγούς. Ο άνθρωπος τότε κυνηγούσε από ανάγκη. Σήμερα κυνηγάει από απληστία και άλλα ψυχολογικά αίτια. Το κυνήγι των αγρίων ζώων είναι εντελώς απαράδεκτο. Η πρόσφατη δημιουργία πάρκων εκτροφής θηραμάτων για θήρευση, δεν έχει καμία διαφορά από την κτηνοτροφία των ζώων ελευθέρας βοσκής.

Τα ζώα για ερευνητικούς σκοπούς

Πριν 150 χρόνια ο Δαρβίνος διαπίστωσε ότι αποτελούμε συνέχεια των ζώων χωρίς να υπάρχει βασική ποιοτική διαφορά με τα άλλα ζώα. Υπάρχει μόνο ποσοτική διαφορά και μόνο στο IQ. Το παράδοξο με την έρευνα είναι ότι έχει ένα «άγιο» σκοπό και τα μέσα που χρησιμοποιεί (τα πειραματόζωα), τα βασανίζει. Στην ουσία αυτό το ηθικό πρόβλημα ανάγεται σε προηγούμενο κεφάλαιο όπου αναρωτηθήκαμε αν ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Το δεύτερο παράδοξο είναι ότι τα χρήσιμα ζώα είναι τα πιο συγγενικά στον άνθρωπο. Αυτά τα ζώα έχουν τα ίδια συναισθήματα με τον άνθρωπο,  διαθέτουν δε και κάποιο μικρό IQ. Είναι ηθικό να βασανίζουμε τους συγγενείς μας;

Ευτυχώς σ’ αυτό το ηθικό δίλημμα υπήρξε κάποια ευαισθησία. Το 1964 βγήκε ο πρώτος νόμος για την μεταχείριση των ζώων σε ερευνητικούς σκοπούς στην Αμερική. Το 1986 ακολούθησε η Αγγλία. Οι δικές μας παρατηρήσεις σ’ αυτό το θέμα είναι δύο,

  • Η έρευνα γίνεται για καθόλα ηθικούς σκοπούς που είναι όχι μόνο η καταπολέμηση ασθενειών στον άνθρωπο αλλά και για ασθένειες στα ίδια τα ζώα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και τα κτηνιατρικά φάρμακα από αυτήν την έρευνα βγήκαν. Η έρευνα πάνω σε ζώα είναι αναγκαίο κακό. Μάλιστα, όπως θα δούμε και στα επόμενα, η ηθική περιλαμβάνει και άλλα αναγκαία κακά.
  • Η αναλογία βασανισμένων ζώων στην κτηνοτροφία και στην έρευνα είναι συντριπτική. Τα ερευνητικά ζώα είναι σταγόνα στον Ωκεανό. Θα είμαστε πολύ υποκριτές αν κατηγορούμε την Επιστήμη και δεν θίγουμε το μεγάλο ηθικό πρόβλημα της κτηνοτροφίας. Η μεν Επιστήμη προσφέρει στον άνθρωπο η δε κτηνοτροφία δισεκατομμυρίων ζώων μένει στο απυρόβλητο διότι αν κλονισθεί μπορεί να προκαλέσει όχι μόνο μία αλλά δέκα οικονομικές κρίσεις.

Παρόλους όμως τους «άγιους» σκοπούς της Επιστήμης ο σεβασμός στα ερευνητικά πειραματόζωα πρέπει να υπάρχει. Γι’ αυτό δημιουργήθηκαν και οι παραπάνω νόμοι προστασίας τους.

«Τα πειράματα στα ζώα μπορεί να μας επιτρέψουν να ζήσουμε περισσότερο και να έχουμε καλύτερη υγεία, αλλά η ανθρωπότητα δεν εξαρτάται εντέλει ούτε από την μακροζωία ούτε και από την «απελευθέρωση» από τις ασθένειες. Ο σεβασμός τον οποίο επιδεικνύουμε προς τα άλλα πλάσματα είναι ένδειξη της μεγαλοψυχίας μας ως είδους, η οποία δυστυχώς μειώνεται αναπόφευκτα όταν οι πράξεις μας δείχνουν το αντίθετο, δηλαδή ότι δεν δίνουμε την πρέπουσα αξία στη ζωή τους» Ben Dupre.

Διχασμένες προσωπικότητες

Η παράλογη φιλία και η παράλογη εχθρότητα με τα ζώα χαρακτηρίζει σήμερα την πλειοψηφία των ανθρώπων.

Για την παράλογη φιλία με τα ζώα θα ακολουθήσει νέο άρθρο.

Αυτό το τεράστιο δίπολο, αυτός ο διχασμός της προσωπικότητας του μέσου ανθρώπου, δείχνει σε όλο το πλάτος και το βάθος την έλλειψη ηθικής παιδείας της εποχής μας. Το πιο θαυμαστό παράδειγμα αυτού του δίπολου είναι «ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου», ο σκύλος. Σε πάρα πολλές χώρες ο σκύλος κοιμάται συχνά στην κρεββατοκάμαρα, ανάμεσα από το ζευγάρι. Σε άλλες της ανατολικής Ασίας είναι το καλύτερο έδεσμα. Μέχρι και φεστιβάλ γίνονται στην Κίνα με ψητά σκυλάκια. Ο πιο εύστοχος όμως διχασμός κρύβεται στην πληθώρα των ζωόφιλων που τρώνε το κρέας κάποιου άλλου ζώου…

 Σήμερα, με την πληθυσμιακή έκρηξη, ο άνθρωπος πρέπει να κατασκευάσει γκέτο και να μπει ο ίδιος μέσα, για να μην ενοχλεί την φύση. Τα γκέτο αυτά μπορούμε να τα ονομάσουμε Ανθρωπολογικούς Κήπους, κάτι αντίστοιχο των ζωολογικών κήπων που υπάρχουν σήμερα. Διότι και στους υπέροχους ζωολογικούς κήπους που διατηρούμε και πολλαπλασιάζουμε τα υπό εξαφάνιση είδη, κρύβονται νέα ηθικά διλήμματα. Δεν θα τα εξετάσουμε, τα προαναφερθέντα είναι ήδη αρκετά

 

[1]

https://www.ted.com/talks/suzana_herculano_houzel_what_is_so_special_about_the_human_brain?language=el#

Δημιουργηθηκε στις 2019-01-31 21:47:02

Το Πείραμα

Το Πείραμα

Με αφορμή το θεατρικό έργο που προβάλλεται αυτές τις μέρες στο Μέγαρο Μουσικής θέλω να κάνω μερικές επισημάνσεις. (Η αφίσα δεν αναφέρει ότι την επιστημονική επιμέλεια του έργου την έχει ό καθηγητής Αστροφυσικής Μάνος Δανέζης).

Ο παρατηρητής επηρεάζει το πείραμα

Μια ιδιαίτερη δυσκολία της επιστήμης είναι ότι ο παρατηρητής επιστήμων, μόνο και μόνο με την παρουσία του επηρεάζει την έκβαση του πειράματος όσο καλά και να το έχει σχεδιάσει. Αυτό το σφάλμα φαίνεται ιδιαίτερα στα ψυχολογικά πειράματα. Όταν ο εξεταζόμενος γνωρίζει ότι γίνεται κάποιο πείραμα και μετρήσεις, τροποποιεί την συμπεριφορά του. Για να απαλειφθεί αυτό το σφάλμα έχουν επινοηθεί οι τυφλές μετρήσεις καθώς και οι διπλά τυφλές μετρήσεις. Στις τελευταίες δεν γνωρίζει ούτε ο εξετάζων ούτε ο εξεταζόμενος ότι γίνεται πείραμα. Η επιστήμη πάλι βρήκε τρόπο να παρακάμψει αυτό το πρόβλημα.

Η αιτία όμως αυτού του προβλήματος είναι οτιδήποτε άλλο παρά τα ηλεκτρόνια και οι διπλές σχισμές της Κβαντικής Φυσικής.

Δυστυχώς το παραπάνω πρόβλημα εσχάτως μεγαλοποιείται από καινούργιους κλάδους της Φυσικής όπως η Κβαντική Φυσική. Συγκεκριμένα το πείραμα της διπλής σχισμής δείχνει ότι το μάτιασμα έχει… επιστημονική βάση!

 

Το παρακάτω βίντεο (4 λεπτά) εξηγεί παραστατικότατα το πείραμα της διπλής σχισμής που είναι άκρως εντυπωσιακό.

Ο θεατής καλό είναι να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στο μάτι που τοποθετείται στο 3.30 λεπτό σαν παρατηρητής του πειράματος. Η παρουσία του και μόνο αλλάζει την εξέλιξη του πειράματος. Αν το μάτι αφαιρεθεί,  το ίδιο πείραμα έχει άλλα αποτελέσματα. Το μάτι "μάτιασε" το πείραμα. Το παραπάνω βίντεο είναι και λίγο ... πονηρούλικο. ksematiasmΤελειώνει απότομα αφήνοντας εμάς να υποθέσουμε οτιδήποτε γύρω από το περίφημο γουρλωτό μάτι του πειράματος. Πράγματι τέτοιες παρατηρήσεις αναστατώνουν τον κοσμάκη και δίνουν όπλα στις ξεματιάστρες.

Καλό είναι τώρα να δούμε πως μπορούμε να εκμεταλλευτούμε αυτήν την πραγματική παρατήρηση. Παρακαλούνται λοιπόν όλες οι ξεματιάστρες να ενημερωθούν για τις νέες εξελίξεις και να αποκτήσουν τα δικά τους επιστημονικά μηχανήματα ξεματιάσματος. Όσες χρησιμοποιούν γυάλινη σφαίρα να την πετάξουν και να πάρουν μία συσκευή διπλής σχισμής.

 

ksematiastra

Ηλεκτρονική κβαντομηχανική ξεματιάστρα διπλής σχισμής made in China μόνο 1000 ευρώ στο ebay.

 

Ας σοβαρευτούμε όμως.

Εγώ διατίθεμαι να γίνω πειραματάνθρωπος στο κατωτέρω πείραμα.

Παρακαλούνται οι ξεματιάστρες να με ματιάσουν όταν τους δώσω εγώ το σύνθημα, ksematiasmaλέγοντάς μου και τι συμπτώματα θα έχω. Όταν τους ξαναδώσω το σύνθημα να με ξεματιάσουν. Αυτό να επαναληφθεί 2-3 φορές. Μόνο τότε θα αποδείξουν ότι κάνουν κάποια δουλειά και αξίζει να ερευνηθεί το φαινόμενο από τους φυσικούς επιστήμονες για να μετακομίσει τελικά από τον χώρο της μεταφυσικής στην φυσική.

Διότι βάσει της αρχής της επαληθευσιμότητας και διαψευσιμότητας ισχύει το εξής απλό.

Έχεις λύσει 100% ένα πρόβλημα όχι μόνον όταν μπορείς να το γιατρέψεις αλλά συγχρόνως και όταν μπορείς να το προκαλέσεις και μάλιστα επαναλήψιμα.

Επίσης πιστεύω ότι αν βάλω χιλιάδες γουρλωτά μάτια και όλες τις μάγισσες της γης, να βλέπουν ένα τρένο που περνά, δεν μπορούν να το εκτροχιάσουν, ούτε να το σταματήσουν, ούτε να του ελλατώσουν την ταχύτητα στο ελάχιστο. Το γιατί επηρεάζονται οι άνθρωποι το έχει εξηγήσει η Ψυχολογία και όχι η διπλή σχισμή.

Και η κβαντομηχανική... συμπεθεροκόπα

Την αφορμή γι’ αυτήν την πλάνη την πήρα μετά μία κριτική που πήρα για το βιβλίο μου «Οι ευφυείς και οι ανόητοι» από έναν καταξιωμένο επιστήμονα, βαρυφορτωμένο με διπλώματα, και ενήμερο με την κβαντομηχανική, σχετικά με την ανυποχώρητη πολεμική των βιβλίων μου εναντίον κάθε είδους μεταφυσικότητας.

Η απάντηση του φίλου μου ήταν οργίλη. "Τι είναι αυτά που λες;" "ξέρεις ότι σήμερα γίνονται πειράματα στη NASA που επιβεβαιώνουν αυτά που εσύ λες βλακείες;" "ξέρεις ότι τα συζευγμένα φωτόνια[1] κάνουν εκείνο και το άλλο;"

Ως απάντηση του είπα ότι έχει μείνει πίσω, διότι έχουν βρεθεί και τα διαζευγμένα φωτόνια τα οποία αποτελούν πρόβλημα στην κοινωνία των φωτονίων διότι έχει μειωθεί η γεννητικότητα με αποτέλεσμα να μη παράγονται καινούργια φωτόνια και σε κάποια χρόνια να.... σβήσει το φως. Οι έρευνες που γίνονται τώρα είναι κατά πόσον υπάρχουν και LGBT φωτόνια. Φυσικά τις πίστεψε τις νέες πληροφορίες και βάλθηκε να ψάχνει στο ιντερνέτ για τα σχετικά.....

Κατόπιν λοιπόν και των "συζευγμένων φωτονίων" προτείνω στις μάγισσες συμπεθεροκόπες να αποκτήσουν μια τέτοια συσκευή (γεννήτρια φωτονίων προς 1250 ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) η οποία μάλιστα να είναι διπλού ρόλου. Αριστερά θα βγάζει εν μέσω πολλών μπιπ, τι, τι, τι, και γλομπακίων, τα συζευγμένα φωτόνια. Δεξιά θα βγάζει τα διαζευγμένα. Όταν πηγαίνει ένας χωρισμένος στην κβαντομηχανική μάγισσα και θέλει να επιστρέψει η σύντροφος, θα μπαίνει μπροστά η γεννήτρια συζευγμένων φωτονίων. Ένας άλλος που θέλει να χωρίσει θα χρησιμοποιεί τα διαζευγμένα φωτόνια.

Επίσης προτείνω στα πλαίσια του κύκλου «Κοινωνία και Κβαντική Φυσική» το επόμενο έργο στο Μέγαρο Μουσικής να γίνει στις 14 Φεβρουαρίου (του Αγίου Βαλεντίνου), οι δε προβολείς ερωτευμένων φωτονίων, να φωτίζουν τους ηθοποιούς και να τους «ερωτεύουν» επί τόπου. (πχ μια καλλίγραμμη νέα με ένα γέρο)

Καιρός όμως να σοβαρευτούμε και πάλι.

Η μεταφορά των φαινομένων του μικρόκοσμου και του μακρόκοσμου στις διαστάσεις του ανθρώπου είναι τουλάχιστον παρακινδυνευμένη.

Η ρυμοτομία των πόλεών μας, πάντα θα γίνεται με την Ευκλείδιο γεωμετρία και όχι με την γεωμετρία του Ρίμαν που ισχύει στις διαστάσεις του σύμπαντος, ούτε με την γεωμετρία του Λομπατσέφσκυ. Τα ατυχήματα στους δρόμους πάντα θα γίνονται με τους νόμους του Νεύτωνα.

Αν πάμε σε μοριακές διαστάσεις, η κίνηση Brown των μορίων του αέρα που μας περιβάλλει λέει ότι αυτή τη στιγμή ακουμπάνε το χέρι μας άτομα και μόρια του αέρα θερμοκρασίας 2000ο C καθώς και -270ο C. Γιατί δεν ψηνόμαστε ή δεν παγώνουμε; Κατ’ αντιστοιχία πιστεύουμε ότι όσο και να μας βομβαρδίσουν με «ερωτευμένα φωτόνια» δεν θα ερωτευθούμε ποτέ την Μάγισσα ντε Σπελ.

Άλλα φαινόμενα λοιπόν συμβαίνουν στον μικρόκοσμο, άλλα στον κόσμο, και άλλα στον μακρόκοσμο (σύμπαν).

gata

Θα πρέπει να θυμηθούμε το

«Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος» Πρωταγόρας 490-420πχ.

Η Κβαντική Φυσική δεν έχει να πεί τίποτα για τα κοινωνικά φαινόμενα. Λίγη ταπεινοφροσύνη για τις πρόσφατες ανακαλύψεις της φυσικής δεν βλάπτει. Αλλοιώς η κβαντική φυσική γίνεται τροφή για τους γελοιογράφους[2].

Η πρώτη αντιπαράθεση για το αν η Κβαντική Φυσική μπορεί να αποτελέσει μια «Θεωρία των Πάντων» ξεκίνησε το 1930 από την σφοδρή αντιπαράθεση Αινστάιν-Μπορ. Έκτοτε οι φανατικοί οπαδοί της Κβαντομηχανικής δεν τόχουν βάλει κάτω. Στην προσπάθειά τους να εξηγήσουν τα πάντα, μάλλον υποπίπτουν στην πλάνη των αναλογιών καθώς και στην προκατάληψη «Ο έχων ένα σφυρί στο κεφάλι, τα βλέπει όλα για καρφιά». Την προκατάληψη αυτή δεν την αναλύουμε γιατί μιλάει από μόνη της. Όποιος επιθυμεί να την μελετήσει ας ρίξει μια ματιά στα βιβλία του Ντομπέλλι.

Όσο για την πλάνη των αναλογιών την αναλύω λεπτομερώς στο νέο βιβλίο μου "Οι πλάνες της Λογικής και οι γνωστικές προκαταλήψεις".

 

[1] Τα λένε και… ερωτευμένα!

[2] Είναι η περίφημη γάτα του Σρέντιγκερ που ζούσε και δεν… ζούσε.

 

Δημιουργηθηκε στις 2018-11-18 06:56:28

Η επίκληση στην αυθεντία(arg. ad verecundiam ή ipse dixit)

Η επίκληση στην αυθεντία

(arg. ad verecundiam ή ipse dixit)

Η πλάνη της λογικής "επίκληση στην αυθεντία" (ή «αυτός είπε») είναι ακριβώς η αντίθετη της "κατά προσώπου". Στην κατά προσώπου δεν δεχόμαστε ένα λογικό επιχείρημα αν το πει πρόσωπο ανυπόληπτο, και στην επίκληση στην αυθεντία δεχόμαστε οποιαδήποτε κουταμάρα πει μία αυθεντία. Στην «κατά προσώπου» υπάρχουν τα αρνητικά επίθετα που στολίζουν τον επιχειρηματολογούντα, στην αυθεντία τα θετικά.

Η εικόνα με τον Αινστάιν είναι πολύ εύγλωττη και δεν χρειάζονται περισσότερες επεξηγήσεις. Στο ιντερνέτ αποτελεί μάστιγα το φαινόμενο αυτό. Είναι δυνατόν να βρούμε απόφθεγμα του Αινστάιν που να λέει πχ "Μια μέρα τα αεροπλάνα θα μας ψεκάζουν για να μας αποκάνουν" Άλμπερτ Ανστάιν 1879-1955 και δίπλα απαραίτητα μια φωτογραφία του!

socrates

Για να αποφύγουμε αυτές τις πλάνες ελέγχουμε με την κριτική μας σκέψη αυτό που είπε ο καθένας και αδιαφορούμε αν είναι αυθεντία με πολλά θετικά επίθετα ή κακοποιός με πολλά αρνητικά.

Όπως συνέβη και στην πλάνη "κατά προσώπου" και στην "και συ ομοίως" έτσι και στην ανάλυση της πλάνης της αυθεντίας η βιβλιογραφία σταματάει εδώ. Όμως στην πολιτική τα πράγματα είναι διαφορετικά. Ένας ανήθικος υποψήφιος με πολλές γνώσεις (αυθεντία) είναι ικανός να τα λέει ορθότατα από λογικής άποψης αλλά είναι πολύ επικίνδυνος διότι άλλα λέει, άλλα εννοεί και άλλα τελικά πράττει. Επίσης μία αυθεντία με πολλά θετικά επίθετα στην προσωπικότητά του δεν πρέπει να απορριφθεί αν ως άνθρωπος εξέφρασε κάτι το άτοπο. Αν η ηθική αυθεντία εξέφρασε κάτι το άτοπο, αυτό μπορεί να διορθωθεί, ενώ η υποκρισία των πολιτικών που τα παρουσιάζουν όλα ρόδινα για να υποκλέψουν την ψήφο μας δεν διορθώνεται.

Στην πολιτική των υποσχέσεων και των εκλογών πρωταρχικά μετράει ποιός το είπε και κατόπιν το τι είπε. Στις εκλογές παίζει ρόλο το ποιόν των υποψηφίων και οι γνώσεις τους και όχι το αν κάπου σφάλλουν και αυτοί σαν άνθρωποι. Αυτή η καθόλου ασήμαντη "λεπτομέρεια" πρέπει να ειπωθεί. Εδώ φαίνεται πάλι καθαρά η αξία του καλού χειρισμού των επιθέτων που καλύπτει και τις τρείς πλάνες της λογικής (κατά προσώπου, και συ ομοίως, επίκληση στην αυθεντία) καθώς και τις "λεπτομέρειές" τους που αποσιωπούνται.

Στην επιχειρηματολογία εξετάζεται το επιχείρημα και όχι το πρόσωπο.

Στις εκλογές εξετάζονται πρωταρχικά τα πρόσωπα και κατόπιν οι υποσχέσεις.

Η δική μας προσέγγιση αυτών των λαθών μέσω των επιθέτων είναι σύμφωνα με το «ξυράφι του Όκαμ»[1] καλύτερη, διότι εκτός της απλούστευσης και ομαδοποίησης πολλών λογικών πλανών, τα αρνητικά επίθετα γίνονται χρήσιμα στην αντιμετώπιση των τοξικών ατόμων και στο «κοινωνικό μητρώο» (βλ Οι ευφυείς και οι ανόητοι Μέρος Γ) και τα θετικά στην διαπαιδαγώγηση. Αλλά και από εκπαιδευτικής σκοπιάς η ορθή χρήση των επιθέτων γίνεται άμεσα αντιληπτή από μεγαλύτερες μάζες υποψηφίων ανοήτων.

Σημειώνουμε εδώ ότι οι τρείς πλάνες της λογικής που εξετάστηκαν είναι οι πιο συχνές και αξιολογικά οι πιο σημαντικές από όλες τις πλάνες, έχουν δε ερευνηθεί ήδη από την αρχαιότητα. 

[1] Μεταξύ δύο ισοδύναμων ορισμών του ιδίου πράγματος καλύτερος είναι ο απλούστερος.

 

Δημιουργηθηκε στις 2018-07-10 20:11:06

"Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα"

"Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα" :

η πλάνη της λογικής "και συ ομοίως"

(tu quoque), αλά Ελληνικά.

 Η πλάνη "και σύ ομοίως" (tu quoque) είναι υποπερίπτωση της πλάνης "κατά προσώπου" (ad hominem). Στην ουσία είναι ένας χορός πλανών της λογικής. 

1ον παράδειγμα

Έστω ότι ένας δικαστής γνωστός για την παιδεραστία του δικάζει έναν παιδεραστή. Ας σημειωθεί ότι δικάζει σύμφωνα με τον νόμο απολύτως δίκαια. Ούτε αυστηρά, ούτε ελαστικά (λόγω του δικού του ελλαττώματος). Τίθεται το ερώτημα: μπορεί η υπεράσπιση να χρησιμοποιήσει το επιχείρημα "μη μιλάς γιατί είσαι χειρότερος"; Ασφαλώς όχι. Δυστυχώς όμως στις καθημερινές μας σχέσεις ακούγεται συχνά αυτό το επιχείρημα.

2ον παράδειγμα

Πατέρας προς έφηβο γιο: Δεν είναι σωστό να καπνίζεις

Έφηβος:Ξέρω ότι καπνίζατε στην ηλικία μου. Πως μπορείτε να μου λέτε να μην καπνίζω;

3ο παράδειγμα

Έστω ότι ένας σεσημασμένος κλέφτης κατακρίνει έναν συνάνθρωπό του καθ’ όλα τίμιο, που όμως κάποια στιγμή υπέπεσε στο αδίκημα της κλοπής.

Το επιχείρημα του τίμιου ότι «μη μιλάς γιατί εσύ είσαι χειρότερος», κρέμεται δυστυχώς στην άκρη των δοντιών πολλών ανθρώπων του περίγυρου και είναι αποτελεσματικό επιφέροντας μία μαφιόζικη ομερτά. Καταφεύγει μάλιστα και στην λαική "σοφία" λέγοντας: "είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα" και αποστομώνει τον αντίπαλο.

Ποια είναι η σωστή απάντηση του τίμιου ανθρώπου;

Η σωστή συνέχεια της κατάκρισης από τον σεσημασμένο κλέφτη είναι πρώτα η απολογία του τίμιου για το γεγονός της μεμονωμένης κλοπής στην οποία υπέπεσε. Όταν τελειώσει αυτή η συζήτηση, ο τίμιος έχει όλο το δικαίωμα αλλά και την υποχρέωση να εξετάσει και το βεβαρυμένο παρελθόν του κλέφτη που τον καταγγέλει. Κατόπιν και αυτής της εξέτασης τότε και μόνον τότε μπορεί ο τίμιος να εκμεταλλευτεί το πανάρχαιο «το μη χείρον βέλτιστον» και να ελαφρώσει την θέση του όχι όμως να δικαιωθεί! Η ομερτά μεταξύ των κακοποιών είναι μέθοδος της μαφίας και όχι του λογικού και ηθικού ανθρώπου. 

Shermer

Κατά τον Michael Shermer στο βιβλίο του "γιατί οι άνθρωποι πιστεύουν σε παράξενα πράγματα;" το αντεπιχείρημα αυτό είναι κλασσικό λάθος της λογικής. 

Για εμάς το λάθος αυτό δεν προέρχεται μόνο από την λογική αλλά κρύβει έναν συνδυασμό λογικής πλάνης και αρνητικών συναισθημάτων, μεταξύ των οποίων προεξάρχει η εκδίκηση.

Ο σκοπός του απαντώντος δεν είναι να απαντήσει, αλλά να επιτύχει πρώτα μια ισορροπία του τρόμου μεταξύ δύο κακών. Σκοπός είναι η αποστόμωση του αντίπαλου και μόνο. 

Μεγάλο ρόλο στην καθιέρωση αυτού του σφάλματος της λογικής έχει παίξει και το "μη κρίνετε ίνα μη κριθήτε" το οποίο επίσης έχουν στην άκρη της γλώσσας τους αυτοί που χρησιμοποιούν την πλάνη "και συ ομοίως", έχοντας και την επικύρωση της θρησκείας!...[1]

4ον παράδειγμα

Στην "κατά προσώπου" πλάνη είδαμε παραδείγματα από διακυβέρνηση "άγιων" κυβερνήσεων που διαδέχθηκαν παλαιότερες διαβολικές. 

Ας δούμε τώρα τα επιχειρήματα μεταξύ μιας διαβολικής κυβέρνησης και μιας επίσης διαβολικής αντιπολίτευσης.

1η Προκείμενη πρόταση

Αρχιαποστάτης διάβολος, αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης: Κύριε υπουργέ δεν είναι δυνατόν να πουλάτε για 70 αργύρια το Ελληνικό καθ' ην στιγμήν η αξία του είναι 100 (διαφορά 30 αργύρια)  (ορθόν)

2η Προκείμενη πρόταση

Υπουργός οικονομικών: Κύριε Αρχιδιάβολε σας υπενθυμίζω ότι επί δικής σας διακυβερνήσεως πουλήσατε τον Αστέρα Βουλιαγμένης για 60 αργύρια καθ' ην στιγμήν έκανε τουλάχιστον 100. (ορθόν)

Συμπέρασμα

Δεν δικαιούσθε δια να ομιλήτε (λάθος)

Καταφεύγει μάλιστα πάλι στην λαική "σοφία" λέγοντας "στο σπίτι του κρεμασμένου δεν μιλάνε για σχοινί".

Στην πλάνη "και συ ομοίως" γίνεται σύγκριση δύο κακών για να αθωωθεί το μικρότερο. Όμως στην λογική υπάρχει μόνο το ορθόν και το λάθος, δεν υπάρχει το λάθος και το περισσότερο λάθος....

Στην ουσία ο υπουργός απαντάει με δύο λογικές πλάνες ταυτοχρόνως. Μία ad hominem κατά της αντιπολίτευσης και μία πλάνη της σύγκρισης για να κρύψει τις πομπές του. Η πλάνη της σύγκρισης δηλώνει ότι ο εγκέφαλός μας και οι αισθήσεις μας είναι πολύ ευαίσθητες στις συγκρίσεις αλλά αναίσθητες στις απόλυτες τιμές. Ένα είδος απόλυτων τιμών περιέχει και η λογική με το ορθό-λάθος και το έγκυρο-άκυρο. Ο εγκέφαλος μπορεί πολύ πιο εύκολα να εκτιμήσει το ορθότερο όχι όμως το ορθό. Καταλαβαίνουμε πολύ καλά το πανάρχαιο "το μη χείρον βέλτιστον" καθώς και το "εχθρός του καλού είναι το καλύτερο" αλλά είναι πολύ δύσκολο να ξεχωρίσουμε το καλό από το κακό. Οι παραπάνω πλάνες είναι ήδη αρκετές για να πείσει ο υπουργός τον πολύ λαό στην τηλεόραση. Είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι αποφεύγει την ρήση "είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα" που εκφράζει άριστα την πλάνη "και συ ομοίως" διότι εμμέσως δηλώνει ότι κι' αυτός σαν πετεινός με μικρό κεφάλι (μικρή κλεψιά) δεν είναι άγιος. Όμως για τον πολύ λαό μετράει ακόμα κι αυτή η ρήση σαν επωδός των άλλων.

Σημειώνουμε εδώ ότι η ρήση "στο σπίτι του κρεμασμένου δεν μιλάνε για σχοινί" έχει βγει διότι το σχοινί προκαλεί αποκλειστικά το συναίσθημα των συγγενών και όχι την λογική. Αν οι συγγενείς παραμερίσουν εντελώς το συναίσθημα και σκεφθούν αποκλειστικά με λογική μπορούν να μιλούν για ώρες περί σχοινιών. Η ρήση "στο σπίτι του κρεμασμένου δεν μιλάνε για σχοινί" αποτελεί από μόνη της μία άλλη λογική πλάνη που ονομάζεται "προσφυγή στο συναίσθημα" (sentimens superior). Θα την εξετάσουμε σε επόμενο κεφάλαιο.

Το ωραίο είναι ότι στη συνέχεια οι Αρχιδιάβολοι της αντιπολίτευσης απαντάνε πάλι με λογικές πλάνες με αποτέλεσμα να πείθουν και αυτοί. Αυτός είναι ο λόγος που μετά από τέτοιες συζητήσεις στη Βουλή όλοι οι οπαδοί αισθάνονται ικανοποιημένοι ότι "καλά τα είπαν" οι εκπρόσωποί τους. Στην πραγματικότητα οι περισσότεροι τα είπαν "κακά" από λογικής άποψης. Αν βρεθεί και κάποιος πολιτικός με μια στάλα μυαλό θα τον καταλάβουν μόνο ελάχιστοι.

 Οι καθημερινές φράσεις "μή μιλάς γιατί είσαι χειρότερος", "είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα",  και πολλές παρόμοιες είναι όλες πλάνες της λογικής του τύπου "και συ ομοίως". Η συχνή χρήση αυτής της πλάνης στην πολιτική δημιουργεί βαθύτατους φαύλους κύκλους που καταλήγουν στην χρεοκοπία.

Τι γίνεται όμως αν στις επιλογές μας απουσιάζει το ορθό;

Σε προεκλογικές περιόδους όπου διεκδικούν την ψήφο μας γάιδαροι και πετεινοί, το λογικό είναι να βάλουμε εμείς υποψηφιότητα και να υποστηρίξουμε την λογική γνώμη μας διότι η παραπάνω πλάνη καταδικάζει και τον πετεινό. Αν δεν μπορούμε να βάλουμε εμείς υποψηφιότητα ή το εκλογικό σύστημα είναι τέτοιο, τότε ακολουθούμε το μή χείρον βέλτιστον (δηλαδή ψηφίζουμε τον πετεινό) και δεν παρασυρόμαστε από την απολυτότητα της λογικής που θα μας έρριχνε στην αποχή ή στο λευκό ή στο άκυρο. Τούτο γίνεται διότι η απολύτως λογική επιλογή του λευκού, εκλάπη από την σύγχρονη νομοθεσία της θαυμαστής δημοκρατίας μας και συγκαταλέγεται στα άκυρα… Με άλλα λόγια η απόρριψη των σφαλμάτων των πολιτικών από τον ψηφοφόρο θεωρείται για την δημοκρατία σφάλμα σαν το άκυρο…. 

[1] Το "μη κρίνετε ίνα μη κριθήτε" καθώς και το "ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω" σε συνδιασμό με το κήρυγμα αγάπης του Χριστού πρέπει να εξηγηθεί αλλιώς και όχι κυριολεκτικά. Η σύγχιση των εννοιών της κριτικής και της κατάκρισης δεν συμβαίνει μόνο στην Ελληνική γλώσσα. Συμβαίνει και στην Αγγλική. Ανάλυση του θέματος αυτού γίνεται στο βιβλίο «Οι ευφυείς και οι ανόητοι».

Δημιουργηθηκε στις 2018-07-06 15:47:54

Συναισθηματική Νοημοσύνη: Μία ακόμη θεωρία των πάντων;

Συναισθηματική Νοημοσύνη:

Μία ακόμη θεωρία των πάντων;

Η ΣΝ έχει απόδοση 100% μόνο σε ατομικό επίπεδο. Όταν εφαρμοσθεί σε μεγαλύτερη ομάδα όπως πχ στην οικογένεια αυτό το ποσοστό αρχίζει και μειώνεται ελαφρώς. Οι λόγοι είναι καθαρά στατιστικοί, εξαρτώμενοι από την ποιότητα των ανθρώπων που συμμετέχουν. Όταν πάμε σε μεγαλύτερη ομάδα όπως πχ σε μια επιχείρηση η μείωση είναι μεγαλύτερη. Αλλά ας υποθέσουμε ότι δημιουργήσαμε με το τέλειο προσωπικό μια μεγάλη επιχείρηση γεμάτη στο εσωτερικό της από Συναισθηματική Νοημοσύνη. Τίθεται το ερώτημα: σε τι περιβάλλον θα λειτουργήσει αυτή η επιχείρηση; Πως θα κινηθεί ο Νέος Ηγέτης; Με τον σταυρό στο χέρι; Ή κραδαίνοντας ένα βιβλίο ΣΝ;

Η ΣΝ δεν είναι και ούτε πρέπει να είναι μία ακόμη θεωρία των πάντων σαν αυτές που ξεφυτρώνουν κάθε μέρα. Ο ρεαλισμός και ο ορθολογισμός το επιβάλλει.

Η γνώμη μου είναι ότι ο Νέος Ηγέτης σ’ αυτήν την περίπτωση έχει πολύ δύσκολο ρόλο. Για να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις του προς τους υφισταμένους πρέπει να είναι πρόβατο ως προς τα συναισθήματα. Αλλά για να ανταπεξέλθει στον εξωτερικό ανταγωνισμό πρέπει να έχει και πανοπλία σαν αυτές του Μεσαίωνα στην κρεμάστρα του γραφείου του. Όταν βγαίνει από την εξώπορτα της επιχείρησης να φοράει την πανοπλία. Την υποχρέωση αυτή πρέπει να την εμφυτεύσει και στο προσωπικό του. Το ίδιο και στην οικογένεια. Το ίδιο και σε κάθε άτομο που χρησιμοποιεί την ΣΝ. Τι κάνει αυτή η πανοπλία; Την περιγράψαμε ήδη στην παράγραφο «Νέος Ηγέτης προς τοξικό». Μάλιστα σε τόσο υψηλά επίπεδα η πανοπλία πρέπει να είναι βελτιωμένη και επαυξημένη. Είναι μια πανοπλία που λειτουργεί σαν αλεξίσφαιρο, δεν έχει κοντάρι για να πλήξει τον ανταγωνισμό. Αν ο Νέος Ηγέτης ξεχάσει έστω και μία φορά να βάλει αυτήν την στολή εκτός της επιχείρησής του, οι κίνδυνοι είναι μεγάλοι. Φθάνει να φαντασθούμε τι θα γινόταν αν (πράγμα απίθανο) ένα άτομο με ΣΝ γινόταν μέλος της Μαφίας. Την επόμενη μέρα ή θα αυτοκτονούσε ή θα τον «αυτοκτονούσαν». 

likos

Μια μεγάλη επιχείρηση κάτω από την ηγεσία ενός «Νέου Ηγέτη» θα κινηθεί υποχρεωτικά μέσα στην Μαφία των άλλων επιχειρήσεων. Διότι οι μεγάλες επιχειρήσεις με την οικονομική δύναμη που έχουν, μπορούν και ελέγχουν τους πολιτικούς, σε όποια χώρα γίνονται εκλογές. Δεν τις ελέγχει κανείς.  Εκεί που δεν γίνονται εκλογές τα πράγματα είναι χειρότερα. Αλλά τίθεται το ερώτημα: πόσο θα αντέξει ο Νέος Ηγέτης αυτόν τον πόλεμο;

Συνεπώς η ΣΝ δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε τόσο ψηλά επίπεδα επιχειρήσεων. Το μόνο όφελος που μπορεί να προσφέρει η ΣΝ σε ποσοστό 100% αφορά το άτομο. Άντε και το λίγο ευρύτερο περιβάλλον άμα διώξουμε τους τοξικούς. Πέραν αυτού τα υπόλοιπα είναι ευσεβείς πόθοι.

Τελικά είναι η επωδός αυτού του βιβλίου,

Ο σώζων εαυτόν σωθήτω

Και οι υπόλοιποι αγαπητοί; Η οικογένεια; Η μικρή μου επιχείρηση;

Όστις θέλει οπίσω μου ελθείν

Και με όσους δεν ακολουθήσουν τι θα κάνω;

Μετά μίαν και δευτέραν Συναισθηματική Εκπαίδευση παραιτήσου[1]

προσθέτοντας ότι η από καιρού εις καιρόν νουθεσία δεν βλάπτει, συνδυαζομένη μάλιστα με το καλό παράδειγμα ωφελεί τα μέγιστα. Διότι η Συναισθηματική Εκπαίδευση θέλει χρόνο, υπομονή και επιμονή.

[1] Οποιαδήποτε ομοιότητα με την Καινή Διαθήκη είναι εντελώς συμπτωματική.

Δημιουργηθηκε στις 2018-07-01 06:11:36

Ενσυναίσθηση και τροχαία ατυχήματα

Η Συναισθηματική Νοημοσύνη

στην Εκπαίδευση

των παιδιών και εφήβων

Στον τομέα της σχολικής βίας, αυτοί που έσπειραν τους ανέμους στην τηλεόραση και αλλού, ήρθε η ώρα να θερίσουν θύελλες. Ο κόμπος της σχολικής βίας έχει περάσει από το χτένι παρασύροντας μάλιστα και αρκετά δόντια, που δεν είναι άλλα από τους νεκρούς μαθητές οι οποίοι πέφτουν άδοξα μέσα στην ίδια την τάξη τους. Βέβαια δεν γίνεται καμία κίνηση να περιοριστούν οι άνεμοι. Τουλάχιστον, έχει αναγνωριστεί η αξία της ΣΝ και προωθείται ήδη στα σχολεία. Η θετική συμβολή της ΣΝ διευκολύνεται και από το γεγονός ότι το παιδί και ο έφηβος είναι ακόμα υπό διάπλαση και είναι σχετικά εύκολο να απορροφηθούν οι νέες έννοιες.

Σχολές Οδηγών

Αφορμή του άρθρου αυτού ήταν το παρακάτω βίντεο με ομιλητή έναν παλιό οδηγό αγώνων


Στον τομέα της εκπαίδευσης υπάρχει ένα παρακλάδι που έχει παραμεληθεί από την ΣΝ, είναι η οδική αγωγή. Εδώ τίθεται το ερώτημα, όταν η ΣΝ προσπαθεί να μειώσει τη σχολική βία με τους ελάχιστους νεκρούς και τραυματίες, δεν είναι απόλυτα λογικό να ασχοληθεί και με κάτι άλλα σχολεία (σχολές οδηγών) που παράγουν αμέτρητους νεκρούς και τραυματίες κάθε χρόνο; Τα τροχαία δυστυχήματα είναι η κύρια αιτία θανάτου των νέων, ευθύνονται για σημαντικό ποσοστό θανάτων επί του γενικού πληθυσμού, καθώς και για χιλιάδες αναπήρους. Το νοσοκομειακό και κοινωνικό κόστος είναι ανυπολόγιστο. Η συναισθηματική εκπαίδευση των νέων οδηγών λείπει παντελώς. Τι θα μπορούσε να γίνει; Παρατίθενται μερικές ιδέες.

1) Το 2009 θεσμοθετήθηκε στη Λετονία μία πρωτότυπη κλήση για υπερβολική ταχύτητα ή άλλη επιθετική οδηγική συμπεριφορά. Ο οδηγός μπορεί να επιλέξει (αν δεν είναι ήδη δωρητής οργάνων), μεταξύ του χρηματικού προστίμου και της παρακάτω δήλωσης (οπότε γλυτώνει το πρόστιμο):

«Εγώ ο/η , ____ ____________ _____, εφόσον έχω την τάση να υπερβαίνω το όριο ταχύτητας στο δρόμο και/ή να οδηγώ επιθετικά, με το παρόν δηλώνω ότι η ζωή μου δεν είναι πρώτης προτεραιότητας για μένα και ευχαρίστως θα την αποχωριζόμουν. Έχοντας σώας τας φρένας, κατανοώ ότι αργά ή γρήγορα θα εμπλακώ σε ατύχημα και αφού αυτό συμβεί, αφήνω την καρδιά μου, τα νεφρά μου και όποια άλλα όργανα του σώματός μου δεν καταστραφούν από το ατύχημα, σε εκείνους που τα χρειάζονται πραγματικά. Επίσης, ζητώ εκ των προτέρων να με συγχωρέσουν οι άνθρωποι και τα αγαπημένα πρόσωπα εκείνων για τους οποίους θα είμαι εγώ υπεύθυνος για το θάνατο ή την αναπηρία τους, εξαιτίας ατυχήματος.
Ημερομηνία __, _______, 201_
Υπογραφή
____ ________ _»

Με την παραπάνω δήλωση αυξάνεται η ενσυναίσθηση του παραβάτη προς τα θύματά του και ταυτόχρονα λύνεται εν μέρει το σοβαρό πρόβλημα ευρέσεως οργάνων για μεταμοσχεύσεις. Μετά την εφαρμογή του παραπάνω μέτρου παρατηρήθηκε μείωση των θανατηφόρων ατυχημάτων στη χώρα κατά 29%.

Δεν έμειναν όμως μόνο σε αυτό το μέτρο. Όποιον συλλαμβάνουν να παραβιάζει το κόκκινο του περνάνε χειροπέδες όπως ακριβώς περνάνε χειροπέδες σε οποιονδήποτε κάνει απόπειρα ανθρωποκτονίας. Η ποινή δεν είναι η φυλακή αλλά υποχρεωτική κοινωνική υπηρεσία σε νοσοκομείο ατυχημάτων για έξι μήνες. Νέα λοιπόν αύξηση της ενσυναίσθησης του υποψήφιου δολοφόνου. Τον κάνουν επίσης υποχρεωτικό δότη αίματος για πάντα (και όχι δωρητή όποτε θέλει αυτός). Εδώ φροντίζουν για την τακτική ενσυναίσθηση του υποψήφιου δολοφόνου προς τα θύματά του μερικές φορές τον χρόνο. Το νέο αποτέλεσμα μείωσης των θανατηφόρων ατυχημάτων ήταν 60%!

Μερικές προτάσεις για τις σχολές οδηγών

2) Μαζί με την εκμάθηση των σημάτων της τροχαίας η αξιοποίηση των χιλιάδων βίντεο από ατυχήματα, που βρίσκονται εύκολα στο youtube, θα αυξήσει την ενσυναίσθηση των οδηγών περί του ποιου φονικού εργαλείου έχουν στα χέρια τους και ταυτόχρονα είναι μια καλή άσκηση για να βρίσκουν την αιτία του ατυχήματος.

3) Η υποχρεωτική ενημέρωση των νέων οδηγών από ανάπηρους παθόντες ατυχημάτων και η γνώση των κατοπινών συναισθημάτων τους, θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμη για τους μοτοσικλετιστές όπως και για όλους τους οδηγούς.

Έχει αποδειχθεί ότι μόνο η τιμωρία μέσω της κλήσης δεν είναι αρκετή, όπως δεν είναι αρκετή η τιμωρία του φυλακισμένου στο παράδειγμα που μελετήσαμε. Η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης στους εγκληματίες της ασφάλτου είναι απαραίτητη, όπως είναι απαραίτητη σε όλους τους εγκληματίες του κοινού ποινικού δικαίου.
Πέραν των ανωτέρω πολλές ιδέες ακόμη μπορούν να προταθούν γι’ αυτό το σοβαρό θέμα.

Δημιουργηθηκε στις 2018-06-05 05:55:21

Ταιριάζω, το καταραμένο ρήμα

Ταιριάζω,

το καταραμένο ρήμα

Από μικροί βομβαρδιζόμαστε με συμβουλές να «μοιάσουμε», να βρούμε σύντροφο που να «ταιριάζει», ή να μη «μοιάσουμε» στον τάδε ή αυτό δεν μας «πάει» ή το άλλο είναι «φτυστό». Παλιά το παιδί το φτύνανε οι νονοί στη βάπτιση (και μάλιστα οι αθεόφοβοι στο στόμα) για να τους «μοιάσει». Σήμερα το 80% των συζητήσεων γύρω από ένα νεογέννητο ή νήπιο, είναι αν το παιδί «μοιάζει» στον ένα ή στον άλλο γονέα ή συγγενή. Όταν μάλιστα συμβεί το απρόοπτο, το παιδί να μη μοιάζει κανενός,(ακόμα ούτε και του κουμπάρου!), οι συγγενείς δεν σταματάνε με τίποτα τις συγκρίσεις. Βρίσκουν ότι το κούτελο είναι φτυστό του πατέρα του, το πηγούνι είναι ίδιο της μάνας του, το αυτί απαράλλαχτο του παππού του και πάει λέγοντας.

Στην περίεργη μύτη του παιδιού λιγάκι τα βρίσκουν σκούρα γιατί δεν βρίσκουν κάποιον από τους παρισταμένους που να’ χει ίδια μύτη.

Προσωρινά όμως.

Δεν πτοούνται από την απρόσμενη δυσκολία, γι’ αυτό ανασκουμπώνονται και επιστρατεύουν γενεές δεκατέσσερες από το γενεαλογικό δέντρο και των δύο σογιών και επιτέλους βρίσκουν την τρίτη ξαδέρφη που έχει ίδια μύτη.

Οι συγκρισιομανείς τότε μόνο ησυχάζουν όταν ομοιάσουν και την παραμικρή λεπτομέρεια όχι μόνο της εξωτερικής εμφάνισης αλλά και της συμπεριφοράς του νιόφερτου στον κόσμο πλάσματος.

Το ωραίο είναι ότι καμιά φορά ψιλοτσακώνονται μεταξύ τους όταν ο ένας υποστηρίζει ότι το μάγουλο μοιάζει με του τάδε και ο άλλος λέει με του δείνα.

Σε όλη αυτή την συγκρισιολογία αν βρεθεί κανένας με μια στάλα μυαλό και δυσανασχετήσει, τότε του επιτίθεται ο «μορφωμένος» συγκρισιολόγος και του θεμελιώνει θεωρητικά την όλη συζήτηση επιστρατεύοντας κληρονομικότητες, γονίδια, Δαρβίνους, DNA και ό,τι άλλο έχει ο επιστημονικός μπαξές. Είναι τόσο ανόητοι οι αθεόφοβοι, που δεν καταλαβαίνουν ότι ακόμα και «φτυστό» να είναι το παιδί, κατά τμήματα, ως σύνολο είναι πάντα διαφορετικό και από τους δύο γονείς.

Το άλλο μας "μισό"

Το καταραμένο ρήμα "ταιριάζω" το έχει βοηθήσει και η δημοφιλής έκφραση «το άλλο μου μισό». Ανατραφήκαμε όλοι με την αγωνία εύρεσης του «άλλου μας μισού».

Η Αυτογνωσία δεν αναγνωρίζει μισούς ανθρώπους.

Αναγνωρίζει μόνο ολόκληρους και διαφορετικούς.

Ούτε υπάρχει άνδρας που να του λείπει ένα πλευρό (γι’ αυτό είναι μισός) και να το ‘χει η γυναίκα.

"Εις σάρκαν μίαν".

Την έννοια του "ταιριάγματος" την βοήθησε και εκείνο το «εις σάρκαν μίαν» στις γαμήλιες τελετές.

Η Αυτογνωσία λέει ότι οι σάρκες είναι δύο και γίνονται μία, μόνο κατά την διάρκεια του σεξ.

Η Αυτογνωσία θα ήταν πανευτυχής αν στην τελετή του γάμου η ευχή ήταν «εις πνεύμα ένα» με την βοήθεια της ενσυναίσθησης.

Τα άλλα έρχονται μόνα τους, αυτόματα και μάλιστα πιο καλά.

image 20150212 13186 1nadvsfΚαι επιτέλους εκείνο το χοντρουλό παιδάκι με τα φτερά και το τόξο πρέπει να σημαδέψει και στο μυαλό.

Σε τέτοιο περιβάλλον ανατραφήκαμε όλοι μας, συνεπώς καλά να πάθουμε όταν διαπιστώνουμε μετά δεκαετή αρμονική συμβίωση με τον «ταιριαστό» σύντροφό μας ότι υπάρχουν και διαφορές, για την αντιμετώπιση των οποίων είμαστε εντελώς απροετοίμαστοι από το συγκρισιόπληκτο περιβάλλον μας αλλά και από την εκπαίδευση και την κοινωνία ολόκληρη.

Ταιριάζουμε τα χρώματα.

Ταιριάζουμε τα σχήματα.

Δεν ταιριάζουμε τους ανθρώπους, τουλάχιστον με την έννοια της ταύτισης ή της "αδελφής ψυχής".

Η αυτογνωσία λέει ότι οι άνθρωποι δεν είναι παζλ για να κουμπώσουν τέλεια, χωρίς κανένα κενό ή χωρίς κανένα σημείο σύγκρουσης.

27750342 10211262592856177 7129619116752241684 n

 

Δημιουργηθηκε στις 2018-05-29 03:21:45

H Αντι-Συναισθηματική Νοημοσύνη

Τα συναισθήματα σαν λογικές πλάνες

 

amygdalh6 494x368Σύμφωνα με τον μηχανισμό της λειτουργίας του εγκεφάλου τα συναισθήματα ήδη λειτουργούν σαν φίλτρο της Λογικής παράγοντας μια μικρή ή μεγάλη λογική πλάνη. Η επιδίωξη της ΣΝ είναι να φέρει πιο κοντά την λογική στο συναίσθημα μειώνοντας αυτές τις επιδράσεις. Ακολούθως επιδίωξή της είναι η ενδυνάμωση των θετικών συναισθημάτων και η καταστολή των αρνητικών πάντα σε λογικά πλαίσια.

Εδώ είναι ενδιαφέρον να δούμε και το αντίστροφο. Να δυναμώσουμε τα συναισθήματα (είτε θετικά είτε αρνητικά) σε τέτοιο βαθμό που να σκοτιστεί εντελώς η Λογική.9789600447729

Ο καθηγητής Φιλοσοφίας και Λογικής στο Hillsdale College στο Μίτσιγκαν των ΗΠΑ Madsen Pirie, γράφει στο βιβλίο του « Πώς να κερδίζετε κάθε αντιπαράθεση. Η χρήση και η κατάχρηση της Λογικής»(2015) Εκδ. Κέδρος 2017 τα ακόλουθα,

«Η αναγνώριση ότι η λογική και το συναίσθημα έχουν διακριτές σφαίρες επιρροής είναι τόσο παλιά όσο και η ανάλυση του Πλάτωνα για την ψυχή. Ο Ντέιβιντ Χιουμ το έθεσε εύστοχα όταν είπε ότι το πάθος μας ωθεί να δράσουμε ενώ η Λογική καθοδηγεί την πορεία της δράσης μας.[1] Το συναίσθημα με άλλα λόγια, μας κινητοποιεί να κάνουμε πράγματα, αλλά η λογική μας επιτρέπει να καθορίσουμε τι είναι καλύτερο να κάνουμε.

Μπορεί αυτά τα δύο να κατοικούν σε διαφορετικές σφαίρες, αλλά οι σοφιστές και οι απατεώνες γνωρίζουν από παλιά τρόπους για να κάνουν τα συναισθήματα να εισβάλλουν στην περιοχή της Λογικής. Αν τους δώσει κανείς μια με το μαστίγιο, τα συναισθήματα μπορούν να αρχίσουν να καλπάζουν, με αποτέλεσμα να καλύψουν εύκολα το κενό ανάμεσα στην περιοχή τους και στην περιοχή της λογικής. Έτσι υπάρχει μια πλήρης γκάμα από λογικές πλάνες, με τόσες ονομασίες όσες και τα συναισθήματα πάνω στα οποία στηρίζονται.

Εκτός από εκείνα που είναι αρκετά σημαντικά ή αρκετά κοινά ώστε να καλύπτονται από ιδιαίτερη ανάλυση, υπάρχει μια λίστα από πολλά και ποικίλα συναισθήματα, μαζί με την λατινική ονομασία τους, τα οποία μπορεί να χρησιμοποιηθούν ανά πάσα στιγμή για να ξεστρατίσουν τη λογική από την πορεία της. Ο ανυποψίαστος ταξιδιώτης σαγηνεύεται από τις σειρήνες της

 προσφυγής στο φόβο          (argumentum ad metum)

προσφυγή στο φθόνο           (      »             ad invidiam)

προσφυγή στο μίσος            (     »             ad odium)

προσφυγή στην πρόληψη     (   »           ad superstitionem)

προσφυγή στην περηφάνεια ( »       ad superbiam)

Υπάρχουν και άλλες ακόμη πλάνες, που βάζουν σε δοκιμασία την προτίμησή μας για μια ήρεμη ζωή με την

 προσφυγή στο μέτρο (argumentum ad modum)

και μία πλάνη που δηλώνει ευθαρσώς ότι το συναίσθημα είναι καλύτερος οδηγός από την λογική (sentimens superior). Αν δεν μπλοκάρει κανείς ηθελημένα την επιρροή των συναισθημάτων αυτών, όπως οι ναύτες του Οδυσσέα έκλεισαν τα αυτιά τους στο κάλεσμα των Σειρήνων, είναι δύσκολο να μην επηρεαστεί. Σε αυτό ακριβώς άλλωστε έγκειται η αποτελεσματικότητά τους.»

(Ακολουθούν παραδείγματα και ανάλυση των παραπάνω πλανών).

Όλες μαζί αυτές οι πλάνες έχουν μελετηθεί ήδη από τον Μεσαίωνα. Η παρατήρησή μας είναι ότι βασίζονται στην δόλια εκμετάλλευση των συναισθημάτων με σκοπό την τύφλωση της λογικής και την χειραγώγηση, συνιστούν δε μια Αντι-Συναισθηματική Νοημοσύνη 

Κατόπιν των ανωτέρω η ΣΝ μπορεί να οριστεί και από το αντίθετό της που είναι οι παραπάνω πλάνες, η Αντι-Συναισθηματική Νοημοσύνη.

Οι αναφερθείσες πλάνες εκμεταλλεύονται κάθε συναίσθημα καλό ή κακό, θετικό ή αρνητικό ανάλογα την περίσταση. Πολλές φορές καλλιεργούνται ταυτόχρονα δύο συναισθήματα, ένα καλό και ένα κακό. Στις εθνικές συγκρούσεις καλλιεργείται η εθνική υπερηφάνεια της μιας πλευράς και ταυτόχρονα το μίσος της για την αντίθετη πλευρά. Η λογική της σύγκρουσης έρχεται σε δεύτερη μοίρα.

Στις ανωτέρω λογικές πλάνες πρέπει να προσθέσουμε και την

προσφυγή στον οίκτο (argumentum ad Misericordiam)

και πολλές άλλες. Ένα παράδειγμα λογικής πλάνης που χρησιμοποιούν συχνά οι δικηγόροι στα δικαστήρια:

«Καθώς αναρωτιέστε αν ο άνθρωπος αυτός θα έπρεπε να καταδικαστεί, αναρωτηθείτε και τι θα σημάνει γι’ αυτόν να βρεθεί έγκλειστος στη φυλακή, να στερηθεί την ελευθερία του και να μετατραπεί σε παρία της κοινωνίας.»

(το ερώτημα είναι αν είναι ένοχος, όχι τι επίδραση θα έχει επάνω του μια καταδίκη.) 

Madsen Pirie, προσφυγή στον οίκτο.

 

[1].

Δημιουργηθηκε στις 2018-05-21 03:58:51

Μοναχικότητα και Δοκιμή & Σφάλμα

 Trial and Error

for ever and ever

Την αφορμή για το άρθρο αυτό μου την έδωσε το παρακάτω σύντομο βίντεο από το ΤED

Η ομιλήτρια προσπάθησε να δείξει την αξία της εσωστρέφειας και της αναγκαίας μοναχικότητας για την εσωτερική ανάπτυξη και την Αυτογνωσία. Πράγματι στην κοινωνία των fb-selfies μία τέτοια ομιλία την έχουμε απόλυτη ανάγκη.

Εκείνο που θέλω να προσθέσω στα λεγόμενά της, είναι η ισορροπία που πρέπει να κρύβεται μεταξύ μοναχικότητας και εξωστρέφειας.

Την ισορροπία αυτή την βρίσκει η αλάνθαστη μέθοδος Δοκιμή και Σφάλμα (trial and error).

Ως Δοκιμή θεωρούμε την μοναχικότητα που μπορεί να φέρει την οποιαδήποτε προσδοκώμενη βελτίωση 

δοκιμάζουμε μένοντας μόνοι, μελετώντας ή σκεπτόμενοι ή διαλογιζόμενοι κλπ.

και ως Σφάλμα την επιστροφή στην εξωστρέφεια για να εφαρμόσουμε αυτά που μάθαμε και να βρούμε τα σφάλματά μας.

Η συνεχής αυτή παλινδρόμηση μέσα-έξω θα μας φέρει γρήγορα στην εσωτερική αλλά και στηνtrial and error 2 εξωτερική πληρότητα δηλαδή στην Αυτογνωσία και την έξωθεν καλή μαρτυρία αντίστοιχα.

Συνεπώς δεν πρέπει να βάλουμε μόνο ένα αντίβαρο στον σημερινό εξωστρεφή χαζοχαρουμενισμό αλλά να φροντίσουμε για την συχνή εναλλαγή μεταξύ του μέσα και του έξω.

Το θέμα έχει μεγάλο ενδιαφέρον διότι η εσωστρέφεια (μοναχικότητα) συνδέεται άμεσα με έννοιες όπως η Αυτοπραγμάτωση και η Ροή. Από την άλλη μεριά η εξωστρέφεια συνδέεται με το ένστικτο της κοινωνικότητας στον άνθρωπο (ένστικτο της αγέλης για τα ζώα).

Επίσης πριν απ' όλα πρέπει να γίνει σαφής διάκριση των εννοιών της μοναξιάς και της μοναχικότητας (που ταιριάζει με την εσωστρέφεια που λέει η ομιλήτρια). Η ανάλυση αυτών γίνεται στο υπό έκδοση βιβλίο μου.

H μέθοδος Δοκιμή και Σφάλμα χρησιμοποιείται πολύ στα Μαθηματικά. Υπάρχει σε πολλές ρουτίνες των προγραμμάτων των υπολογιστών. Την μεταφορά της μεθόδου στην Ψυχολογία και στην εκπαίδευση  την έκανε μετά το 1900 ο έξοχος Αμερικανός Ψυχολόγος Εdward Thorndike. Αξίζει ένα ψάξιμο στο google με λέξεις κλειδιά Thorndike trial error.

ΥΓ Όλα τα παραπάνω είναι εφικτά για άτομα που διαθέτεουν άνω του μέσου όρου IQ και EQ. Aν στρέψεις ένα άτομο χαμηλού IQ στην εσωστρέφεια το κάνεις όχι μόνο καταθλιπτικό αλλά και αυτοκτονικό.

Δημιουργηθηκε στις 2018-05-06 05:53:54

Οι απαρχές της Ηθικής

  1. Οι απαρχές της Λογικής

Πριν αρχίσει η εξέλιξη του ανθρώπου σε λογικό όν, δηλαδή 200.000 χρόνια και πίσω, ο άνθρωπος συμπεριφερόταν όπως τα υπόλοιπα θηλαστικά ζώα. Συνέλλεγε την τροφή του, δεν την καλλιεργούσε. Ήταν τροφοσυλλέκτης. Η καλλιέργεια έγινε πολύ-πολύ αργότερα. Αυτά όσον αφορά τις φυτικές τροφές, καρπούς κλπ. Όσον αφορά τα ζώα, προσπάθησε να τα κυνηγήσει με τις δικές του δυνάμεις χωρίς τις περισσότερες φορές επιτυχία. Όταν άρχισε να δημιουργεί το πρώτο στρώμα νεοφλοιού (λογική) μέσα στον εγκέφαλό του δεν το έκανε επειδή «έτσι του ήρθε». bubunaΤο έκανε από ανάγκη. Κάποιος πρόγονος σκέφθηκε να τελειοποιήσει τα όπλα του κυνηγιού και έφτιαξε εν πρώτοις ένα μακρύ και αιχμηρό ακόντιο. Ένας δεύτερος, ζηλεύοντας ένα σωρό πουλιά που πέταγαν πιο ψηλά, έφτιαξε με απλά υλικά ένα τόξο με βέλη. Η υποτυπώδης σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα λογική άρχισε να λειτουργεί. Το πρώτο λεπτό στρώμα του νεοφλοιού πάνω στον παλαιοφλοιό ήταν γεγονός. Πράγματι με τα δεδομένα εκείνης της εποχής ο άνθρωπος άρχισε να διαφέρει σημαντικά απ‘ όλα τα άλλα ζώα διότι παρατηρούμε ότι και σήμερα τα πιο έξυπνα θηλαστικά δεν μπορούν να επινοήσουν και να κατασκευάσουν ένα τόξο. Στην καλύτερη περίπτωση χρησιμοποιούν πολύ πιο πρωτόγονα εργαλεία και όπλα.

  1. Οι απαρχές της Ηθικής

Με την εφεύρεση του τόξου η χαρά του πρωτόγονου ανθρώπου δεν άργησε να γίνει λύπη. Ο επιτυχημένος κυνηγός που είχε σκοτώσει πολλά πουλιά έγινε στόχος του άλλου κυνηγού που δεν είχε τις ικανότητες ή την τύχη του πρώτου. Αυτός με την σειρά του έγινε στόχος ενός τρίτου κοκ. Όταν τελικά γύρισαν στην αγέλη τους οι τρείς κυνηγοί τραυματισμένοι ο ένας από τον άλλο, ετέθη για πρώτη φορά το θέμα της ηθικής χρησιμοποίησης αυτού του νέου όπλου που προοριζόταν για τα πουλιά και όχι για τους ανθρώπους.[1] Πως θα βρεθούν αυτοί οι νέοι κανόνες παιγνιδιού με τα τόξα; Ένα μόνο όπλο υπήρχε: η ίδια η Λογική που μόλις είχε δημιουργηθεί στον εγκέφαλο και μόλις είχε κατασκευάσει αυτό το εργαλείο. Το βράδυ λοιπόν ο αρχηγός της ανθρώπινης αγέλης[2] ως έχων λίγο περισσότερο IQ από τους άλλους (ήταν ο εφευρέτης του τόξου) αποφασίζει και επιβάλλει τον εξής κανόνα,

Αν δεν σου αρέσει να σε χτυπάν με τα βέλη οι συνάνθρωποί σου τότε δεν θα τους χτυπάς και εσύ. 

Μια άλλη μέρα κυνηγιού έγινε το ακριβώς αντίθετο. Ένας επιτήδειος κυνηγός πέφτοντας κατά τύχη σε ένα κοπάδι πουλιών χτυπάει πολλά απ’ αυτά με συνέπεια να του περισσεύουν. Κυριαρχώντας το συναίσθημα της αλληλοβοήθειας δίνει πολλά απ’ αυτά στους άλλους άτυχους κυνηγούς. Το βράδυ στην ανθρώπινη αγέλη έγινε γιορτή. Το γεγονός αυτό, το παρατήρησε ο αρχηγός και καθιερώνει και τον δεύτερο κανόνα ορθής χρήσης του αποτελεσματικού εργαλείου που λέγεται τόξο:

Αν σου αρέσει να σου δίνουν οι άλλοι από το περίσσευμά τους τότε να δίνεις και σύ.

Είχαν ήδη βρεθεί οι δύο βασικοί κανόνες της Ηθικής μέσω της λογικής του αρχηγού της αγέλης.

Χρυσός Κανόνας

«Μην κάνεις στον άλλο αυτό που δεν θες να κάνει σε σένα».

«Δώσε στον άλλο αυτό που περιμένεις να πάρεις και συ απ' αυτόν»

Με άλλα λόγια η πηγή της Ηθικής δεν είναι άλλη από την Λογική. Έκτοτε οι νόμοι αυτοί έγιναν υποχρεωτικοί για όλα τα μέλη της αγέλης. Τυχόν παραβίασή τους σήμαινε τον εξοστρακισμό από την αγέλη, ή κάποια άλλη τιμωρία.

Ο παραπάνω ονομασθείς Χρυσός Κανόνας απαντάται στους αρχαίους, σε διαφόρους σοφούς, αλλά και σε πολλά ιερά κείμενα διαφόρων θρησκειών. Στην ουσία καταστέλλει τα αρνητικά συναισθήματα και αναδεικνύει τα θετικά, δηλαδή αυτό που επιχειρεί η Συναισθηματική Νοημοσύνη[3].

Από αυτή και μόνο την παρατήρηση βλέπουμε ότι η ΣΝ έχει βάση ηθική και συνάμα λογική. Συνεπώς αναμένεται ο μη ηθικός να είναι σε τελική ανάλυση ανορθολογιστής.[4]

Πρόσθετη απόδειξη ότι η ηθική προέρχεται αποκλειστικά από την λογική είναι το γεγονός ότι αυτού του τύπου η ηθική αφορά μόνο τον άνθρωπο. Στην «Καταγωγή του ανθρώπου» ο Δαρβίνος έδειξε ότι ο πόλεμος στη φύση περιορίζεται κυρίως σε αγώνα μεταξύ διαφορετικών ειδών, ενώ μέσα στο ίδιο είδος η πρακτική της αλληλοβοήθειας είναι ο κανόνας. Όμως υπάρχουν και οι εξαιρέσεις του κανόνα. Στα ζώα η κινητήριος δύναμη είναι μόνο τα ένστικτα και τα συναισθήματα. Όταν επικρατήσουν τα αρνητικά συναισθήματα και τα επιθετικά ένστικτα είναι φυσικό να προκύπτουν «ανήθικες» συμπεριφορές ακόμα και μέσα στην ίδια αγέλη. Εκεί δεν υπάρχει κανένα IQ για να φτιάξει ηθικούς κανόνες και φυσικά δεν υπάρχει τιμωρία γι’ αυτές τις συμπεριφορές.

Η ανθρώπινη ηθική δεν υπάρχει στα ζώα διότι δεν διαθέτουν το IQ  στην έκταση που το έχει ο άνθρωπος.

  1. Οι απαρχές της αγάπης

Η έννοια της αγάπης είναι τόσο βαθιά, τόσο πλατιά και τόσο ταλαιπωρημένη ανά τους αιώνες, που θα χρειστούν στα επόμενα πολλές παράγραφοι για να την ορίσουμε στοιχωδώς. Αν και η αγάπη κατατάσσεται στα συναισθήματα, οι ρίζες της είναι πιο βαθιές, στα ένστικτα. Το γονικό ένστικτο, και ιδιαίτερα αυτό της μάνας, καθώς και το ένστικτο της αγέλης είναι οι βαθύτερες πηγές της αγάπης. Το επιβεβαιώνει η παρατήρηση του Δαρβίνου που αναφέραμε στην προηγούμενη παράγραφο.

  1. Οι γενικεύσεις

Οι πρόχειρες γενικεύσεις του Χρυσού Κανόνα εμπερικλείουν μεγαλύτερους κινδύνους απομάκρυνσης από τον ορθολογισμό. Για παράδειγμα η αντικατάσταση με την γενικότερη έννοια της αγάπης δεν είναι εύστοχη. Ο έχων αγάπη είναι σίγουρα ηθικός. Όμως ο έχων αγάπη δεν είναι πάντα ορθολογιστής. Η αγάπη είναι υπερσύνολο των δύο αρχικών κανόνων της Ηθικής, δηλαδή περιέχει τους δύο κανόνες αλλά περιέχει και άλλες άχρηστες και μη λογικές ενέργειες. Προκύπτει λοιπόν η ανάγκη να οριστεί καλά αυτή η έννοια διότι δυστυχώς υπάρχει και καταστροφική αγάπη. Από την άλλη μεριά για να εφαρμοσθεί ο Χρυσός Κανόνας προϋποθέτει την ικανότητα να μπαίνεις στη θέση του άλλου, δηλαδή την ενσυναίσθηση. Μπορεί όμως μόνη της η ενσυναίσθηση να αντικαταστήσει τον Χρυσό Κανόνα; Φυσικά όχι όπως θα δείξουμε στα επόμενα.

Στην ανάλυση που ακολουθεί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι όλες οι παραπάνω πανέμορφες έννοιες της ηθικής, της αλληλοβοήθειας, της αγάπης και της ενσυναίσθησης με τα εγγενή προβλήματα που έχουν, προέρχονται από την λογική. Αν στην πορεία παραστρατήσουν, πρέπει να καλούμε την λογική να τις επαναφέρει.

Πάνω στις παραπάνω έννοιες χτίζεται όλη η Ετερογνωσία περιλαμβάνοντας πάρα πολλές πτυχές. Η ετερογνωσία όπως και η αυτογνωσία έχει τις δικές της απαιτήσεις, που πολλές φορές είναι πρωτόγνωρες λόγω της στρεβλής εκπαίδευσης και ανατροφής. Η οικογένεια, το σχολείο, το κοινωνικό περιβάλλον,  μας έχει μάθει άλλες συμπεριφορές.

[1] Την εποχή εκείνη με τον μικρό πληθυσμό των ανθρώπων και τα πρωτόγονα όπλα, δεν είχαν δημιουργηθεί τα σύγχρονα προβλήματα της γενικής επίθεσης του ανθρώπου στη φύση. Σήμερα η έννοια της ενσυναίσθησης δεν αφορά μόνο τον άνθρωπο αλλά έχει επεκταθεί και προς την φύση. Συνεπώς και οι κανόνες της Ηθικής πρέπει να επεκταθούν για να συμπεριλάβουν όλη τη φύση.

[2] Δεν είχε σχηματισθεί ακόμα η σημερινή ανθρώπινη κοινωνία.

[3] Ο Χρυσός Κανόνας προσαρμοσμένος στις ανάγκες της ΣΝ, επικεντρώνεται στα θετικά και αρνητικά συναισθήματα και στα θετικά και αρνητικά στοιχεία της προσωπικότητας ανθρώπου με φυσιολογική συμπεριφορά. Όταν λέμε φυσιολογική συμπεριφορά εννοούμε την στατιστική έννοια του όρου. Αν ο Χρυσός Κανόνας εφαρμοσθεί από έναν μαζοχιστή ή από έναν που επιθυμεί να αυτοκτονήσει τότε καταντά αφύσικος, απάνθρωπος και άδικος. Ο μαζοχιστής θα …ξυλοφορτώσει τον οποιοδήποτε βρεί μπροστά του πιστεύοντας ότι τηρεί τον Χρυσό Κανόνα!. Ο αυτόχειρας θα σκοτώσει κάποιον άλλο και μετά θα αυτοκτονήσει. Τα αποπροσανατολιστά αυτά παιγνίδια των φιλοσόφων δεν αμαυρώνουν την αξία του Χρυσού Κανόνα για την ΣΝ.

[4] Γράψαμε «αναμένεται» διότι το παραπάνω σημαντικό συμπέρασμα βγαίνει και με άλλο τρόπο, ακολουθώντας άλλη οδό όπως θα δούμε στην ανάλυση των ανοήτων.

Δημιουργηθηκε στις 2018-05-03 06:42:47

Χριστός και Συναισθηματική Νοημοσύνη

Μια κριτική ματιά στην Χριστιανική Θρησκεία κάτω από το φως της Συναισθηματικής Νοημοσύνης.

Όποιος έχει ασχοληθεί σε βάθος με την ΣΝ έχει καταλάβει ότι πρέπει να διαθέτει ενσυναίσθηση και αγάπη προς όλους και συνεπώς προς τους θρησκευομένους κάθε θρησκείας. Ευρισκόμενος σε μια Χριστιανική χώρα και με την βοήθεια φίλων θρησκευομένων Χριστιανών παρατήρησα έναν σημαντικό πλούτο εννοιών ΣΝ στην Αγία Γραφή και ιδιαίτερα στην Καινή Διαθήκη. Ας σημειωθεί ότι η Καινή Διαθήκη αποτελεί τον πυρήνα της Χριστιανικής πίστης διότι αφορά την επί γης διδασκαλία του Χριστού σαν ιστορικό πρόσωπο.

Μη εγκαταλείποντας την κριτική σκέψη και την προσοχή που επιβάλλεται όταν εξετάζει κάποιος δόγματα και πεποιθήσεις, από λόγους ενσυναίσθησης και μόνο αποφάσισα να ρίξω μια πιο προσεκτική ματιά στον πυρήνα της διδασκαλίας του Χριστού που είναι η Καινή Διαθήκη.

Όπως θα παρατήρησε ο αναγνώστης, σε όλο το βιβλίο μου ("Οι ευφυείς και οι ανόητοι υπό το φώς της Συναισθηματικής Νοημοσύνης") υπάρχουν σποραδικές αναφορές στην Αγία Γραφή και κυρίως στην Καινή Διαθήκη που συμφωνούν με την ΣΝ χωρίς να επηρεάζεται επ’ ουδενί ο λογικός σκελετός της. Δεν στηρίζω τα επιχειρήματά μου σε θρησκευτικές πεποιθήσεις αλλά διευκολύνω τους θρησκευόμενους να ερευνήσουν περισσότερο την ΣΝ.

Επειδή το θέμα της ανεύρεσης ΣΝ μέσα στην Καινή Διαθήκη είναι τεράστιο θα αρκεσθούμε εδώ σε μερικά πολύ χαρακτηριστικά σημεία και τα υπόλοιπα θα αναπτυχθούν σε άλλα άρθρα μας.[1]

Στην Α' Επιστολή προς Κορινθίους ιγ´ 1-8 του Αποστόλου Παύλου, ο ύμνος της αγάπης σε μετάφραση έχει ως εξής:

«Αν ξέρω να μιλώ όλες τις γλώσσες των ανθρώπων και των αγγέλων, αλλά δεν έχω αγάπη, τότε έγινα σαν ένας άψυχος χαλκός που βουίζει ή σαν κύμβαλο[2] που ξεκουφαίνει με τους κρότους του. Και αν έχω το χάρισμα να προφητεύω και γνωρίζω όλα τα μυστήρια και όλη τη γνώση, και αν έχω όλη την πίστη, ώστε να μετακινώ με τη δύναμη της ακόμη και τα βουνά, αλλά δεν έχω αγάπη, τότε δεν είμαι τίποτε απολύτως. Και αν πουλήσω όλη την περιουσία μου για να χορτάσω με ψωμί όλους τους φτωχούς, και αv παραδώσω το σώμα μου για να καεί, αλλά αγάπη δεν έχω, τότε σε τίποτε δεν ωφελούμαι.

Η αγάπη είναι μακρόθυμη, είναι ευεργετική και ωφέλιμη, η αγάπη δε ζηλεύει, η αγάπη δεν καυχιέται, δεν είναι περήφανη, δεν κάνει ασχήμιες, δε ζητεί το συμφέρον της, δεν ερεθίζεται, δε σκέφτεται το κακό για τους άλλους, δε χαίρει όταν βλέπει την αδικία, αλλά συγχαίρει όταν επικρατεί η αλήθεια. Όλα τα ανέχεται, όλα τα πιστεύει, όλα τα ελπίζει, όλα τα υπομένει. Η αγάπη ποτέ δεν ξεπέφτει.»

Στο Κατά Ματθαίον κε 31-46 η Αγία Γραφή κάνει μια υπέροχη παρομοίωση για τους διαφόρους τύπους των ανθρώπων, που συμπίπτει με την εκτεθείσα δική μας ανάλυση.

Ματθ. κε΄, 31-46 σε μετάφραση:

«Όταν δε έλθη ο υιός του ανθρώπου με όλην την δόξαν αυτού και μαζή με αυτόν όλοι οι άγγελοί του, τότε θα καθίση στον θρόνον του, τον λαμπρόν και ένδοξον.

Και θα συναχθούν εμπρός του όλα τα έθνη της γης από της δημιουργίας του Αδάμ μέχρι της συντελείας του κόσμου και θα χωρίση αυτούς μεταξύ των με όσην ευκολίαν χωρίζει ο ποιμήν τα πρόβατα από τα ερίφια.

Και θα θέση τα μεν πρόβατα εις τα δεξιά του τα δε ερίφια εις τα αριστερά.

Τότε θα στραφή ο βασιλεύς εις εκείνους που θα ευρίσκωνται εις τα δεξιά του και θα πη· “ελάτε σεις οι ευλογημένοι του Πατρός μου και κληρονομήσατε την βασιλείαν των ουρανών, η οποία έχει ετοιμασθή για σας από τότε που εθεμελιώνετο ο κόσμος.

Διότι επείνασα και μου εδώσατε να φάγω, εδίψασα και με εποτίσατε, ήμουν ξένος που δεν είχα τόπον να μείνω, και με επήρατε στο σπίτι σας.

Ήμουν γυμνός και με ενεδύσατε, αρρώστησα και με επισκεφθήκατε, εις την φυλακήν ήμουν και ήλθατε να με ιδήτε”.

Τότε θα αποκριθούν προς αυτόν οι δίκαιοι και θα πουν· “Κυριε, πότε σε είδαμε πεινασμένον και σε εθρέψαμε η διψασμένον και σου εδώσαμε νερό;

Πότε σε είδαμεν ξένον και σε περιμαζέψαμε η γυμνόν και σε ενεδύσαμεν;

Πότε σε είδαμε ασθενή η φυλακισμένον και ήλθαμε εις επίσκεψίν σου;

Και θα αποκριθή εις αυτούς ο βασιλεύς· “Αληθινά σας λέγω, κάθε τι που εκάματε, δια να εξυπηρετήσετε ένα από τους αδελφούς μου, που φαίνονται άσημοι και ελάχιστοι μέσα εις την κοινωνίαν, το εκάματε εις εμέ”.

Τότε θα πη και εις εκείνους, που στέκονται εις τα αριστερά του· “φύγετε μακρυά από εμέ σεις οι καταράμενοι και πηγαίνετε στο αιώνιον πυρ, που έχει ετοιμασθή δια τον διάβολον και τους πονηρούς αγγέλους του”.

Διότι επείνασα και δεν μου εδώσατε να φάγω, εδίψασα και δεν με εποτίσατε.

   Ξένος ήμουν και δεν με επήρατε στο σπίτι σας, γυμνός και δεν με ενεδύσατε, άρρωστος και φυλακισμένος και δεν με επισκεφθήκατε”.

Τότε θα αποκριθούν και αυτοί λέγοντες, “Κυριε, πότε σε είδαμε πεινασμένο η διψασμένον η ξένον η γυμνόν η ασθενή η φυλακισμένον και δεν σε υπηρετήσαμεν;”

Τότε θα αποκριθή εις αυτούς και θα είπη· “αλήθεια σας λέγω· εφ' όσον δεν εκάματε τα καλά αυτά εις ένα από αυτούς που ο κόσμος θεωρεί πολύ μικρούς, ούτε εις εμέ εκάματε”. Και θα απέλθουν αυτοί μεν εις την αιωνίαν κόλασιν μαζί με τον διάβολον, οι δε δίκαιοι εις την αιωνίαν ζωήν μαζί με τον Θεόν.»

Πρέπει να προσέξουμε ότι η Αγία Γραφή δε λέει αμνούς από ερίφια, αλλά «τα πρόβατα από τα ερίφια». Τα πρόβατα είναι ενήλικα και παραγωγικά. Τα πρόβατα είναι από τη φύση τους ήρεμα, υπάκουα και ως ενήλικα δίνουν γάλα, μαλλί, αρνιά για κρέας. Τα ερίφια είναι ανήλικα, άρα δεν παράγουν τίποτα, και η δράση τους είναι σκέτη ζημιά. Δεν υπάρχει ούτε τόνος, ούτε στίξη, ούτε γράμμα βαλμένο στην τύχη στο απόσπασμα αυτό.

Τα άκακα πρόβατα είναι για την ΣΝ (και για την Καινή Διαθήκη) οι συναισθηματικά υγιείς και τα ερίφια είναι οι συναισθηματικά αρνητικοί. Ο καλός ποιμήν της Καινής Διαθήκης είναι ο «νέος ηγέτης» της ΣΝ.

Πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι στην αρχαία εποχή που είναι γραμμένη η Αγία Γραφή δεν υπήρχε η έννοια της ΣΝ, της Συναισθηματικής Ευφυίας και του δείκτη της EQ. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Αριστοτέλης στις περί ζώων ιστορίες έλεγε πως ο χαρακτήρας των προβάτων είναι βλακώδης και ανόητος και ότι πρόκειται για το χειρότερο απ’όλα τα τετράποδα που περιπλανιέται στις ερημιές χωρίς συγκεκριμένο σκοπό, ενώ βγαίνουν έξω και με κακοκαιρία κι όταν τους τύχει χιόνι, αν δεν τα μετακινήσουν οι βοσκοί δε φεύγουν, αλλά μένουν πίσω και ψοφάνε, εκτός αν οι βοσκοί φέρουν αρσενικά, οπότε τα ακολουθούν…

Η τεράστια απόσταση στο IQ των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων και των τότε ανοήτων έκανε τον λαό να ονομάζει τους ανόητους «προβατοκέφαλους» ξεμπερδεύοντας με αυτούς. Η θεώρηση αυτή συνεχίστηκε για χιλιάδες χρόνια και εξακολουθεί μέχρι τις μέρες μας.

Κατόπιν των ανωτέρω είναι φυσικό η Αγία Γραφή που γράφτηκε τις ίδιες εποχές, όταν λέει "πτωχός τω πνεύματι" να εννοεί ο πτωχός στο IQ. 

Όμως τα τελευταία 100 χρόνια ήρθαν οι πρώτες αμφιβολίες περί της αξίας του IQ, το οποίο συμπληρώθηκε με το EQ. Οι ίδιες αμφιβολίες άρχισαν να δημιουργούνται και στον τομέα των ανοήτων. Ήταν όμως πολύ λιγότερες διότι σχεδόν κανείς δεν ασχολείτο με αυτούς.

Παρεμβάλλουμε εδώ ένα σχετικό με τα πρόβατα του Ιησού Χριστού και τις άλλες παρομοιώσεις της Καινής Διαθήκης από το «Μωρίας Εγκώμιον» του Έρασμου (απόσπασμα):

«Ακόμα κι’ ανάμεσα στα ζώα προτιμάει (ο Χριστός) τα είδη που βρίσκονται όσο γίνεται πιο μακριά από την πονηριά της αλεπούς. Προτίμησε να καθίσει πάνω στο γάιδαρο, ενώ αν ήθελε μπορούσε να καβαλικέψει άφοβα και ράχη λιονταριού! Το Άγιο πνεύμα κατέβηκε με τη μορφή του περιστεριού και όχι σαν αετός ή σα γεράκι. Η Γραφή αναφέρει συχνά για ελάφια κι’ αρνιά. Βάλε από πάνω πως εκείνους που διάλεξε για την αιώνια ζωή τους λέει πρόβατα. Κι’ όμως πιο χαζό ζωντανό δε βρίσκεται. Ο Αριστοτέλης μας λέει πως η παροιμία «σαν το πρόβατο», βγήκε από την κουταμάρα αυτού του ζώου, και λέγεται σα βρισιά για τους ανόητους και τους στενοκέφαλους. Και είναι σ’ ένα τέτοιο κοπάδι που ο Χριστός λέει πως μπήκε βοσκός. Άσε πια που κι’ ο ίδιος ευχαριστιέται να λέγεται αρνί, κι’ έτσι τον λέει ο Ιωάννης ο Ευαγγελιστής: «Ιδού ο αμνός του Θεού»- και το αρνί αυτό έρχεται και ξανάρχεται πολλές φορές μέσα στην Αποκάλυψη.»

Όσον αφορά το πολυπαρεξηγημένο (Ματθ. 5,3) «μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, ότι αυτών εστί η βασιλεία των ουρανών» αν εξεταστεί σε συνδυασμό με το παραπάνω εδάφιο του Ματθαίου κε 31-46 περί προβάτων και εριφίων καθώς και με την λατρεία του IQ από τους Αρχαίους, ασφαλώς εννοεί τους «πτωχούς στο IQ και πλούσιους στο EQ» δηλαδή τα «πρόβατα». Διαπιστώνουμε ότι η Χριστιανική Θρησκεία αφού λοιδορήθηκε (και λοιδορείται) με το περιβόητο «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι» για 2.000 χρόνια, βρήκε επιτέλους την δικαίωσή της από τη ΣΝ.

Η Καινή Διαθήκη στο Ματθ. 7, 15 ξεχωρίζει και μία άλλη κατηγορία τοξικών, πιο επικίνδυνων από τα ερίφια, τους λύκους μεταμφιεσμένους σε πρόβατα.

«Προσέχετε, να μη παρασυρθήτε εις την πλάνην από τους κακούς διδασκάλους και ψευδοπροφήτας, οι οποίοι έρχονται εις σας με το εξωτερικόν ένδυμα της αθωότητος και πραότητος του προβάτου, ενώ από μέσα είναι άγριοι και άρπαγες σαν λύκοι.»

Για το Άγιο Πνεύμα δεν υπάρχει καλύτερη παρομοίωση απ’ αυτή με το περιστέρι. Ο φτερωτός αυτός άγγελος είναι υπόδειγμα αγάπης, αφοσίωσης αλλά και IQ . Οι Nέοι Hγέτες της ΣΝ, διαθέτοντας υψηλό IQ και EQ καθώς και θετική προσωπικότητα, μπορούμε να πούμε ότι είναι φωτισμένοι από το Άγιο Πνεύμα.

Στο Λουκ. ιγ’ 32 αναφέρονται και οι άνθρωποι-αλεπούδες:

 Και είπε εις αυτούς· “πηγαίνετε και πέστε στον άνθρωπον αυτόν, που είναι πονηρός και δόλιος σαν την αλεπού, ότι ολίγον καιρόν θα μείνω ακόμη εδώ, επειδή εγώ έχω κανονίσει έτσι και όχι διότι φοβούμε αυτόν. Ιδού σήμερον και αύριον, ολίγας ακόμη ημέρας, διώχνω δαιμόνια και κάνω θεραπείας και έπειτα φθάνω στο τέλος της ζωής και του έργου μου.

Η Χριστιανική Συναισθηματική Αξιοκρατία.xristos 1

Σύμφωνα με τα παραπάνω αλλά και την ανάλυση που προηγήθηκε σε όλο το βιβλίο, μπορούμε να σχεδιάσουμε και την Χριστιανική Αξιοκρατία όπου την θέση του μεγαλοφυούς Νέου Ηγέτη παίρνει ο Χριστός.

Ψηλά-δεξιά και έξω από την κλίμακα βρίσκεται ο Χριστός που, ως Θεός, έχει το ανώτατο, απόλυτο EQ και IQ. Μέσα στην κλίμακα στο ψηλότερο σκαλοπάτι και δεξιά βρίσκεται πάλι ο Χριστός που, εδώ ως άνθρωπος  ή καλύτερα Θεάνθρωπος, έχει επίσης το ίδιο ανώτατο, απόλυτο EQ και IQ. Η διαγώνιος της Συναισθηματικής Κλίμακας με τους δύο πόλους «Χριστός-φίδι» ή «Θεός-φίδι», ήταν γνωστή ήδη από την Γένεση της Βίβλου με το φίδι και το προπατορικό αμάρτημα. Αυτό που προσέθεσε ο Χριστός με την διδασκαλία του, είναι η σωστή θέση των προβάτων στην συναισθηματική κλίμακα σε μια εποχή που ακόμα και οι διάσημοι φιλόσοφοι της αρχαιότητας τα κορόιδευαν. Στην κάτω δεξιά γωνία ο Χριστός τοποθέτησε τους ανθρώπους-λύκους και τους ανθρώπους-αλεπούδες ως έχοντες IQ αλλά με καταστροφικά συναισθήματα.

xristosΕιδικά ο Χριστός, διάλεξε να γίνει βοσκός ενός κοπαδιού προβάτων (που έχουν υψηλό EQ), παραλείποντας τους ανθρώπους και τα άλλα καλά ζώα.[3] Τούτο διότι μόνον αυτά, λόγω χαμηλού IQ, δεν μπορούν να κάνουν κακό ενώ λόγω υψηλού EQ είναι ωφέλημα. Με τον τρόπο αυτό ο Χριστός υποδεικνύει τον δρόμο των συναισθημάτων και όχι του IQ. Για τους διαθέτοντες νοητική νοημοσύνη, οποιουδήποτε βαθμού, ο δρόμος είναι ο ίδιος: η άνοδος της κλίμακας των συναισθημάτων και συνάμα η συνεχής φροντίδα να μη γίνει η υπάρχουσα νοητική ευφυΐα κακός σύμβουλος της καρδιάς. Αυτή είναι η πρόσθετη υποχρέωση των νοητικά ευφυών. Επ’ ουδενί δεν εννοεί ο Χριστός την «προβατοποίηση» όλης της κοινωνίας. Άλλωστε αυτό δεν μπορεί να γίνει διότι δεν μπορούμε να αφαιρέσουμε το IQ κανενός. Ο Χριστός δείχνει τον δρόμο της «συναισθηματικοποίησης» των νοητικά ευφυών, δείχνει τα υγιή συναισθήματα ελεγχόμενα από το IQ, ήτοι την ΣΝ.

Χριστός : ο Μέγας Δάσκαλος της Συναισθηματικής Νοημοσύνης.

Οι δύο κενές θέσεις στο ανώτατο σκαλοπάτι της Συναισθηματικής Ευφυΐας μεταξύ Χριστού και δελφινιού θα πρέπει να ανήκαν κατά τις πρώτες μέρες της Δημιουργίας στον Αδάμ και την Εύα, οι οποίοι συμμαχώντας με το φίδι πήραν γερό κατήφορο στα σκαλοπάτια. Ίσως είναι αυτός ο λόγος που ο Χριστός κατά την παρουσία του στη γη, απόντων των πρωτοπλάστων από το ανώτατο σκαλοπάτι, ονομάζεται και «Νέος Αδάμ» (Α’ Κορινθ. 15,45).

   Όσον αφορά την Παλαιά Διαθήκη παρατηρούμε ότι πολλά δυσνόητα εδάφια, μπορούν να εξηγηθούν άριστα από την ΣΝ. Για παράδειγμα το φίδι του προπατορικού αμαρτήματος και το επίσης πολύ παρεξηγημένο δένδρο της Γνώσεως (βλέπε παρ «Ευφυείς:στραβός ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουν;). Δεν είμαστε όμως σίγουροι ότι μπορούν να εξηγηθούν τα πάντα.

Όμως η εξέταση της Καινής Διαθήκης υπό το φως της ΣΝ δείχνει από στατιστικής απόψεως την ύπαρξη τεράστιου πλούτου ισσοροπημένου συναισθήματος αφήνοντας ελάχιστα σημεία διφορούμενα ή δυσεξήγητα.

Έχω την πεποίθηση ότι το φαινόμενο της ύπαρξης ΣΝ στην Χριστιανική Θρησκεία συμβαίνει λίγο ή πολύ και σε άλλες θρησκείες. Για παράδειγμα ο Βουδισμός κρύβει στον πυρήνα της διδασκαλίας του πάρα πολύ ΣΝ.

Καιρός είναι λοιπόν οι θρησκευόμενοι πάσης θρησκείας να σκύψουν και να μελετήσουν ΣΝ. Η μελέτη αυτή μόνο καλό θα φέρει σε αυτούς αλλά και στη θρησκεία τους. Διότι ο πυρήνας της κάθε θρησκείας με τις χιλιετίες που έχουν περάσει, έχει επιβαρυνθεί με άπειρες μεταγενέστερες απόψεις και αστείες μεταφυσικές πρακτικές των πιστών.

Καιρός είναι επίσης οι άθεοι, οι ορθολογιστές, οι λογικοί θετικιστές, οι σκεπτικιστές, οι αγνωστικιστές και ένα σωρό άλλες κατηγορίες μη θρησκευομένων, να μελετήσουν όλες τις θρησκείες χωρίς να ασπασθούν καμία απ’ αυτές. Αφού ισχυρίζονται ότι διαθέτουν άριστο IQ, αν διαθέτουν και EQ, δηλαδή Συναισθηματική Νοημοσύνη, ας εφαρμόσουν αυτό που είπε ο Σπινόζα πριν 400 χρόνια.

«Έχω καταβάλει αδιάκοπες προσπάθειες να μη χλευάζω, να μη διεκτραγωδώ, να μη περιφρονώ τις πράξεις των ανθρώπων, αλλά να τις κατανοώ»

Τότε και μόνον τότε θα καταλάβουν τον κόσμο στον οποίο ζούν.

[1] Στην Ορθόδοξη Ελληνική πραγματικότητα (εξ όσων γνωρίζουμε) δεν υπάρχει μέχρι σήμερα ένα βιβλίο στη Ελληνική γλώσσα που να συνδέει την ΣΝ και την Ορθόδοξη πίστη.

Για τους Αγγλομαθείς Χριστιανούς, βοηθητικά βιβλία για να συνδέσουν την πίστη τους με την ΣΝ είναι μεταξύ πολλών άλλων τα κατωτέρω:

Roy Oswald “The Emotional Intelligence of Jesus: Relational Smarts for Religious Leaders” 2015

M.B.Smith “Emotional Intelligence for the Christian” 2012

John Edmiston “Biblical EQ: A Christian Handbook for Emotional Transformation” 2008

[2] είδος κρουστού οργάνου που αποτελείται από ορειχάλκινους κοίλους δίσκους, που παράγουν ήχο είτε όταν κρούονται μεταξύ τους είτε όταν τους χτυπάμε με άλλο αντικείμενο. Το σύγχρονο τσέμπαλο (η λέξη προέρχεται από το αρχαίο κύμβαλο) είναι μια εξέλιξη του αρχαίου κυμβάλου.

[3] Τα δύο άκρα του ανώτατου σκαλοπατιού θυμίζουν πολύ την Μέθοδο των Άκρων που πάντα δείχνει τον δρόμο.

Δημιουργηθηκε στις 2018-04-01 13:37:04

Στοιχεία Λογικής

Στοιχεία Λογικής

Ο όρος «Νοημοσύνη» στην Συναισθηματική Νοημοσύνη


Στον τίτλο της η ΣΝ περιέχει τον όρο Νοημοσύνη. Ο γενικός ορισμός της ΣΝ δεν είναι άλλος παρά η «διόρθωση των συναισθημάτων με εργαλείο την Νοημοσύνη δηλαδή το IQ». Είναι όμως γνωστό ότι ακόμα και άτομα με υψηλό IQ ενδέχεται να υποπέσουν σε λογικές πλάνες. Φυσικά όσο το IQ κατεβαίνει, τόσο η συχνότητα, η ένταση και η ποικιλία των λογικών σφαλμάτων αυξάνεται.
Σε όσους ασχολούνται με την ΣΝ τίθεται το εύλογο ερώτημα:
Πως μπορείς με ένα, λίγο ή πολύ, προβληματικό εργαλείο να διορθώσεις κάτι άλλο;
Μπορεί ένας μάστορας που έχει χαλασμένα εργαλεία να διορθώσει ένα αυτοκίνητο; Πιθανόν ναι, αλλά πιθανότερο είναι να προκαλέσει και άλλα προβλήματα στο αυτοκίνητο εκτός από αυτά που ήδη έχει.
Συνεπώς η ΣΝ δεν ξεκινάει από την Αυτογνωσία αλλά πιο πρίν. Ξεκινάει από την βελτίωση της λειτουργίας του λογικού τμήματος του εγκεφάλου σε όσο το δυνατόν υψηλό επίπεδο.
Πως μπορεί να γίνει αυτό;
Δυστυχώς η λογική εξεταζόμενη σε μεγάλο βάθος και πλάτος είναι πολύ δύσκολη ακόμη και για τα υψηλά IQ. Σε απώτατα βάθη ίσως καταλήγει και στην παραλογία (λογικά παράδοξα) ή πιο πιθανό στο απροσδιόριστο όπου κρύβονται δυσεπίλυτα φιλοσοφικά ερωτήματα. Ο αγώνας των φιλοσόφων του κύκλου της Βιέννης και ο Γκέντελ αυτό ακριβώς το βάθος έδειξαν. Όμως αυτό δεν πρέπει να πτοήσει τον νεοεισερχόμενο που έχει διάθεση να μάθει. logiki lykiouΤο τόσο παραμελημένο μάθημα της λογικής στην Τρίτη λυκείου αυτό τον σκοπό έχει. Η αποφυγή αυτών των λαθών βελτιώνει το σκέπτεσθαι που με την σειρά του βελτιώνει τον χειρισμό των συναισθημάτων και συνεπώς την ΣΝ.
Στα ειδικά βιβλία της λογικής, παρά την ύπαρξη τεράστιας βιβλιογραφίας παρατηρούμε πάλι μία έλλειψη σε ευκολοδιάβαστα εισαγωγικά βιβλία για τον νεοεισερχόμενο. Από την φύση της η λογική (όταν εξετάζεται σε πλήρες βάθος) ή θα είναι βαρετή με την απλότητά της ή δυσνόητη με τους γρίφους της. Η εικόνα αυτή της λογικής δεν είναι ευθύνη δική της αλλά του επίπεδου IQ του ασχολούμενου. Για τα πολύ υψηλά IQ δεν υπάρχουν δυσνόητες περιοχές της λογικής.
Σαν έναυσμα του ενδιαφέροντος του αναγνώστη, παραθέτουμε μερικά στοιχεία λογικής.
Οι βασικοί τρόποι λογικών συλλογισμών είναι δύο, η επαγωγή και η παραγωγή.


Η επαγωγή.


Στην επαγωγή μαζεύουμε παρατηρήσεις από το φυσικό περιβάλλον και συμπεραίνουμε το τι θα γίνει στο μέλλον ή τι θα προκύψει εξ αιτίας αυτών.
1ον παράδειγμα έγκυρης επαγωγικής σκέψης
Παρατηρούμε ότι κάθε μέρα ο ήλιος ανατέλλει και μάλιστα από την ανατολή. Από πολλές τέτοιες παρατηρήσεις συμπεραίνουμε ότι και αύριο ο ήλιος θα ανατείλει και μάλιστα από την ανατολή.
Το παράδειγμα αυτό μας δίνει την ψευδαίσθηση ότι η επαγωγή είναι αλάνθαστη διότι ο ήλιος εδώ και εκατομμύρια χρόνια ανατέλει κάθε μέρα και μάλιστα από την ανατολή. Όμως στο παρακάτω παράδειγμα φαίνετα ότι η επαγωγή μπορεί να κάνει και λάθος.
2ον παράδειγμα έγκυρης επαγωγικής σκέψης
Κάθε κύκνος που έχει παρατηρηθεί είναι λευκός
Άρα όλοι οι κύκνοι είναι λευκοί.


Από την διατύπωση αυτής της σκέψης βλέπουμε ότι η επαγωγή παρατηρώντας το μερικό συμπεραίνει και για το ολικό. Το «κάθε κύκνος που έχει παρατηρηθεί» είναι ένα πεπερασμένο νούμερο κύκνων και βρίσκεται στην παρατήρηση του φυσικού περίγυρου. Η λέξη «όλοι οι κύκνοι» βρίσκεται στο συμπέρασμα.
Ο παραπάνω συλλογισμός ενώ είναι έγκυρος δεν αποκλείει στο μέλλον να παρατηρηθεί ένας έγχρωμος κύκνος και να διαψευσθεί η ισχύς του. Άλλωστε και για τον ήλιο ισχύει το ίδιο. Μπορεί ένας πλανήτης να συγκρουσθεί με τον ήλιο και αύριο να μην ανατείλει καθόλου ή να ανατείλει από τον… βορά ή την δύση!
Αυτά τα δύο απλά παραδείγματα επαγωγικής σκέψης δείχνουν τα έμφυτα λάθη αυτής της λογικής που γίνονται μικρότερα όσο οι παρατηρήσεις γίνονται περισσότερες. Εδώ έρχεται η Στατιστική να βελτιώσει τα συμπεράσματα της επαγωγικής σκέψης μειώνοντας το μέγεθος του λάθους της. Αυτός είναι ο λόγος που προτάξαμε στην αρχή του βιβλίου μας την Στατιστική Σκέψη για να προλάβουμε όσο το δυνατόν τα επαγωγικά λάθη που θα κάνει ο αναγνώστης κατά την ανάγνωση και κατανόηση του κειμένου. Παρόλη όμως την συνεπικουρία της Στατιστικής τα επαγωγικά λάθη ποτέ δεν μπορούν να μηδενιστούν.
Η ειρωνία είναι ότι αυτός ο λίγο ή πολύ εσφαλμένος τρόπος σκέψης είναι το βασικό εργαλείο της τεχνολογικής και επιστημονικής προόδου. Χωρίς την επαγωγική λογική δεν είναι εφικτή καμία επιστημονική θεωρία και καμία πρόοδος.

Επίσης λόγω της επαγωγικής λογικής καμία επιστημονική θεωρία δεν είναι αλάνθαστη. Απλώς ισχύει μέχρις αποδείξεως μιας άλλης θεωρίας που θα διορθώνει τα λάθη της προηγούμενης.


Η παραγωγή


Σε αντίθεση με την επαγωγή, η παραγωγή προχωράει από το ολικό στο μερικό.

Παράδειγμα

Όλοι οι άνθρωποι είναι θνητοί
Ο Σωκράτης είναι άνθρωπος
Άρα : Ο Σωκράτης είναι θνητός


Εδώ η λέξη «όλοι» βρίσκεται στις παρατηρήσεις, στα δεδομένα, Το συμπέρασμα αφορά ένα άνθρωπο, τον Σωκράτη.
Το καλό με την παραγωγική λογική είναι ότι έχει αλάνθαστα και ακλόνητα συμπεράσματα. Είναι όμως πάντα έτσι;
Στην παραγωγική λογική έχουν «κολλήσει» εκατοντάδες λογικές πλάνες που ταλαιπωρούν τον μέσο άνθρωπο στην καθημερινότητά του. Φαίνεται ότι οι νόμοι των ισορροπιών της φύσης ισχύουν και στη λογική. Στην ζυγαριά λάθος-σωστό η λανθασμένη επαγωγική λογική προσπαθεί να ισορροπήσει με την Στατιστική, και η αλάνθαστη παραγωγική λογική ισορροπεί με τις λογικές πλάνες….


Οι λογικές πλάνες των παραγωγικών συλλογισμών


Η λογική πλάνη είναι ένα ψεγάδι στην δομή ενός παραγωγικού επιχειρήματος, το οποίο καθιστά το εν λόγω επιχείρημα άκυρο.aristotle
Η πρώτη γνωστή συστηματική μελέτη των λογικών πλανών διενεργήθηκε από τον Αριστοτέλη, ο οποίος ταξινόμησε 13 τύπους. Η δεύτερη μελέτη έγινε τον Μεσαίωνα και γι’ αυτό το λόγο πολλές λογικές πλάνες σήμερα αναφέρονται με λατινικούς όρους. Η τρίτη περίοδος άρχισε περί τα μέσα του εικοστού αιώνα. Η συστηματική έρευνα της λογικής που ξεκίνησε περί το 1900 έφερε τα πρώτα αποτελέσματα. Σήμερα έχουν ταξινομηθεί εκατοντάδες λογικές πλάνες. Όμως ας μη τρομάζουμε. Πολλές από αυτές είναι συγγενικές, αλληλοεπικαλυπτόμενες, ταυτόσημες (με διαφορετική ονομασία) κλπ. Συμπυκνώνοντάς τες καταλήγουμε σε 20-30 βασικές που αποτελούν άριστο οδηγό ζωής για τον κοινό άνθρωπο. Ένας καλός οδηγός είναι το βιβλίο του Michael Shermer «Γιατί οι άνθρωποι πιστεύουν σε παράξενα πράγματα».Shermer Εκεί, σε ένα κεφάλαιο αυτού του βιβλίου, περιγράφονται γλαφυρά εικοσιπέντε συνηθισμένα λάθη του λογικού νου που διαφωτίζουν τον μέσο άνθρωπο. Οι άνθρωποι υποπίπτουν συχνά σε λογικές πλάνες. Φαίνεται ότι αυτό που ονομάζουμε κοινή λογική, δεν αποτελεί και ένα τόσο συνηθισμένο αγαθό και μάλλον θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε ότι η κοινή λογική είναι ιδιαίτερα σπάνια.
Στις σελίδες του βιβλίου μου-που φρόντισα να είναι θεμελιωμένο αποκλειστικά στη λογική-υπάρχουν αρκετές παράγραφοι που δείχνουν αυτές τις λογικές πλάνες της παραγωγικής σκέψης χωρίς να αναφέρονται με το λατινικό όνομά τους. Δειγματοληπτικά αναφέρουμε μερικές:


1) Στην αυτογνωσία, στην παράγραφο περί επιθέτων και ουσιαστικών περιλαμβάνονται δύο λογικές πλάνες, η ad hominem που αφορά τα αρνητικά επίθετα, και η «προσφυγή στην αυθεντία» (λατ. argumentum ab auctoritate ή argumentum ad verecundiam ή ipse dixit) που αφορά τα θετικά.


2) Το κεφάλαιο των μεταφυσικών βρίθει λογικών λαθών. Το παράδειγμα με τον αυτοκινηστή και την ηλικιωμένη είναι το κλασσικό «ακολούθως, συνεπώς εξαιτίας» (post hoc, ergo propter hoc).


3) Στο κεφάλαιο της αξιοποίησης των ανοήτων ξεκινάμε με το λογικό σφάλμα της «προσφυγής στην κοινή γνώμη» (ad populum), γι’ αυτό και σημείωσα με έντονα γράμματα ότι «αρκετές φορές το πλήθος κάνει λάθος» και πρέπει να εξετάσουμε το θέμα και λογικά. Βεβαίως στην συνέχεια αποδεικνύεται ότι στην συγκεκριμμένη περίπτωση το πλήθος δεν κάνει λάθος.

Το όφελος της γνώσης των λογικών πλανών.

Το μεγαλύτερο όφελος από την γνώση των σφαλμάτων της λογικής το αποκομίζουν τα άτομα με υψηλά IQ. Τα άτομα αυτά συνήθως υπηρετούν την επιστήμη ή ανήκουν στην άρχουσα τάξη, συνεπώς κάθε λάθος τους κοστίζει και στα ίδια και στο κοινωνικό σύνολο.
Σημαντικότατο όφελος έχουν και οι ατυχείς μεταφυσικοί, αν βεβαίως ασχοληθούν. Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλοί μεταφυσικοί διαθέτουν υψηλό IQ αλλά λόγω της κακής λειτουγίας του νεοφλοιού τους, υποπίπτουν σε λογικές πλάνες και σε «ξεκάθαρα παράλογες πεποιθήσεις» όπως επισήμανε ο Γιάλομ. Οι συνέπειες είναι καταστροφικές γι αυτούς σε σημείο που να βλάπτουν ακόμα και τα ένστικτά τους. Κοντά σ’ αυτούς βλάπτεται και το κοινωνικό σύνολο. Σήμερα στην Ελλάδα λειτουργούν πάνω από 20.000 ΑΦΜ με ειδικότητες όπως αστρολόγος, μέντιουμ κλπ.!
Μικρότερο όφελος θα έχουν και οι άνθρωποι-πρόβατα. Εδώ λόγω ελλείποντος IQ δεν μπορούμε να έχουμε μεγάλες προσδοκίες.
Μηδενικό όφελος αναμένεται στους τοξικούς χαμηλού IQ.
Παρόλα αυτά, αν οι Νέοι Ηγέτες δημιουργήσουν έναν θετικό κύκλο ανατροφοδότησης για την αποφυγή αυτών των λογικών λαθών, τότε κάτι έχουν να ωφεληθούν ακόμα και οι τοξικοί και τα «πρόβατα». Όσοι βρίσκονται στον κοινωνικό περίγυρο των Νέων Ηγετών σίγουρα θα επηρεαστούν λίγο ή πολύ.


Το όφελος της Στατιστικής Σκέψης


Όπως προαναφέραμε η Στατιστική μικραίνει τα λάθη της απλής επαγωγικής λογικής, τόσο περισσότερο όσο αυτή γίνεται με επιστημονικό και ηθικό τρόπο.
Με την ανάπτυξη της Στατιστικής Σκέψης αναμένεται εν πρώτοις να.... κλείσουν αυτόματα όλα τα τυχερά παιγνίδια που αποτελούν στην ουσία μια έμμεση φορολογία των ατόμων που δεν γνωρίζουν Μαθηματικά!.
Ακολούθως η εφαρμογή της Στατιστικής Σκέψης στην καθημερινή ζωή θα φέρει σωστότερες αποφάσεις, συνεπώς καλύτερη και περισσότερη ζωή.

Ο πλούτος που υπάρχει στο διαδίκτυο για τις λογικές πλάνες είναι μεγάλος. Ενδεικτικά αναφέρω μερικούς συνδέσμους.

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CF%80%CE%BB%CE%AC%CE%BD%CE%B7

http://greekskeptic.blogspot.gr/2010/01/1.html

https://advictoriampopuli.wordpress.com/logikes-planes-lista/

Σχετικό δικό μας άρθρα με το θέμα, είναι η πλάνη "δάσκαλε που δίδασκες" που ταιριάζει με το tu quoque.

Επίσης μπορούμε να δούμε εδώ και εδώ και εδώ σχετικά άρθρα μας. 

Δημιουργηθηκε στις 2018-03-30 11:22:02

Δάσκαλε που δίδασκες

"Δάσκαλε που δίδασκες και λόγο δεν εκράτεις":

η πλάνη της λογικής "κατά προσώπου"

(argumentum ad hominem), αλά Ελληνικά

 Για να αναλύσουμε την πλάνη "επιχείρημα κατά προσώπου" καθώς και την συγγενική της "και συ ομοίως" θα κατασκευάσουμε ένα παράδειγμα από τον χώρο του Κοινοβουλίου χρησιμοποιώντας την Μέθοδο των Άκρων.

1ον παράδειγμα 

Έστω ότι για πρώτη φορά κυβερνάει την χώρα μας μία Άγια κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον ... Ιησού Χριστό και υπουργούς τους 12 μαθητές. Οι βουλευτές της συμπολίτευσης λέγονται άγγελοι. Στην αντιπολίτευση βρίσκεται η προηγούμενη κυβέρνηση η οποία ήταν του.. Διαβόλου! Ο Αρχηγός της αντιπολίτευσης ονομάζεται Αρχιδιάβολος, και οι βουλευτές του διαβολάκια. Επειδή μάλιστα ο Αρχιδιάβολος ήταν παλαιότερα άγγελος αλλά αποστάτησε από τους άλλους αγγέλους, είχε και το παρατσούκλι του Αρχιαποστάτη! [1]

Καθώς εκτυλίσσεται καλά η πρώτη περίοδος διακυβέρνησης από τον Χριστό, με άγιους νόμους να περνάνε από την Βουλή, κάποια στιγμή και μάλιστα σε απουσία του Χριστού στο εξωτερικό, φέρνει στην Βουλή προς ψήφηση ένα νομοσχέδιο ο... Ιούδας που ήταν υπουργός Οικονομικών. Το νομοσχέδιο ήταν σκανδαλώδες. Πουλούσε σε γνωστή παγκοσμίως έωλη εταιρία τον χώρο του παλαιού αεροδρομίου (Ελληνικό) αντί 70 αργυρίων ενώ η κανονική αγοραία αξία ήταν 100 (διαφορά 30 αργύρια). Έγινε κακός χαμός στη Βουλή κατά την συζήτηση του νομοσχεδίου. Εκεί ακούστηκαν διάφορα επιχειρήματα. 

Το πρώτο ενδιαφέρον είναι το πως αντέδρασε η διαβολική αντιπολίτευση. Ως διαβολική, σκέφθηκε πονηρά. Εκθέτει λοιπόν τις βάσιμες και απολύτως λογικές παρατηρήσεις της και κυρίως υποβάλλει το δικό της νομοσχέδιο που ήταν κάτι παραπάνω από ...άγιο.

Το δεύτερο ενδιαφέρον είναι πως αντέδρασε ο Ιούδας. Στην εμπνευσμένη ομιλία του στην απαρτία των βουλευτών λέει ότι είναι απαράδεκτο το διαβολικό νομοσχέδιο διότι οι κύριοι αυτοί κατέστρεψαν τον τόπο στην προηγούμενη διακυβέρνηση, φέρνανε όλα τα νομοσχέδια στις 12.05 μετά μεσονύκτιο, ότι επιχείρησαν και εκείνοι να πουλήσουν το ίδιο φιλέτο προς 60 αργύρια (10 λιγότερα) αλλά δεν το κατάφεραν και πολλά άλλα. Αφού λοιπόν στόλισε το πρόσωπο του Αρχιαποστάτη και των διαβόλων κατάλληλα(και δίκαια), έπεισε τους αγγέλους βουλευτές του ότι οι αιτιάσεις της Αντιπολίτευσης είναι αβάσιμες και το νομοσχέδιό της πονηρό όπως ο αρχηγός της. Η πειθώ πρός τους βουλευτές-αγγέλους έγινε με δύο τρόπους ταυτόχρονα

1) είναι δεδομένη η ευπιστία και η αθωώτητα των αγγέλων

2) σε τέτοια πολύπλοκα νομοσχέδια δεν είναι όλοι οι άγγελοι ικανοί να τα εξετάσουν κατά γράμμα.

Η επίθεση λοιπόν του Ιούδα κατά του προσώπου του Αρχιδιαβόλου είχε απόλυτη επιτυχία. Έκλεισε μάλιστα την ομιλία του και με την γνωστή ρήση "δάσκαλε που δίδασκες και λόγο δεν εκράτης" ενώ εκείνος (ο Ιούδας) είχε το τεκμήριο της αθωώτητας διότι ως τότε κανένα έωλο νομοσχέδιο δεν είχε περάσει από την Βουλή, συνεπώς το πρόσωπό του ήταν καθαρό. Τελικά όλοι οι άγγελοι πέσανε στην παγίδα της πλάνης "κατά προσώπου" και ψήφισαν το νομοσχέδιο. Ο Ιούδας πάλι τα κονόμησε!.

juda

2ον παράδειγμα (ιστορικό). 

 

Την δεκαετία του 80 έμεινε στην ιστορία ένας υπουργός της τότε κυβέρνησης που χρησιμοποιούσε συχνά το «δεν δικαιούσθε δια να ομιλείτε» ως απάντηση στην αντιπολίτευση, και έβρισκε χιλιάδες λαού να τον επευφημούν.

Υποθέτουμε ότι την πρώτη τετραετία ο υπουργός ήταν "άγγελος" στο ποινικό του μητρώο και φέρνει προς συζήτηση στο θερινό τμήμα της Βουλής έναν "κουτσό" νόμο στις 12.05 το βράδυ με την μορφή του επείγοντος. Ήταν κάτι αντίστοιχο με τον Ιούδα του παραπάνω παραδείγματος. 

Αναπαριστούμε τον διάλογο αναλύοντάς τον σύμφωνα με τους κανόνες της λογικής:

1η προκείμενη πρόταση

Αντιπολίτευση: Κύριε υπουργέ δεν είναι σωστό να φέρνετε τόσο κρίσιμο νομοσχέδιο με τόσα λάθη στις δώδεκα και πέντε μετά τα μεσάνυχτα προς ψήφηση με την μορφή του επείγοντος(ορθόν)

2η προκείμενη πρόταση

Υπουργός: Εσείς όταν είσαστε κυβέρνηση φέρνατε σχεδόν όλα τα έωλα νομοσχέδιά σας πρός ψήφηση κατ' αυτόν τον τρόπο. Το δικό μας είναι επείγον. (ορθόν)

Συμπέρασμα:

Δεν δικαιούσθε διά να ομιλείτε διότι έχετε λερωμένη τη φωλιά σας (λάθος).

Καμία μνεία για τα λάθη του κουτσού νομοσχεδίου δεν κάνει ο υπουργός.

Δεν γνωρίζουμε βέβαια αν στο ειδικό δικαστήριο που άφησε την τελευταία του πνοή πρόλαβε να χρησιμοποιήση την πλάνη "και συ ομοίως" λέγοντας το "εσείς είσαστε χειρότεροι" και όχι το προσφιλές του "δεν δικαιούσθε δια να ομιλήτε". Το δικαστήριο δικαιούτο δια να ομιλεί και η κλασσική απάντηση του κατηγορουμένου δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί πλέον....

Το ωραίο είναι ότι κανείς από τους αγράμματους βουλευτές της τότε αντιπολίτευσης δεν αντιλήφθηκε (;)[2] αυτήν την τακτική για να την πολεμίσει στην ρίζα της. Ή σωπαίνανε ή εκτοξεύανε νέες πλάνες κατά του αντιπάλου....

Τι θα μπορούσε να κάνει η αντιπολίτευση;

1) Να παραδεχθεί άμεσα όλα τα αμαρτήματά της του παρελθόντος και να ζητήσει ταπεινά και εμπράκτως συγγνώμη από τον Ελληνικό λαό.

2) Να ξεσκεπάσει συστηματικά όλες τις μεθοδεύσεις της κυβέρνησης.

Δηλαδή όνειρο θερινής νυκτός, διότι τα περισσότερα ανομήματα γίνονται στο θερινό τμήμα της Βουλής.... 

3ον παράδειγμα

Ένας Δάσκαλος δημοτικού διδάσκει στις τελευταίες τάξεις την εντολή "ου κλέψεις" σύμφωνα με το πρόγραμμα του υπουργείου. Ας σημειώσουμε ότι το σχολείο βρίσκεται σε πλούσια συνοικία και ελάχιστα παιδιά έχουν υποπέσει στο παράπτωμα αυτό. Επίσης στην ηλικία αυτή δεν έχει αναπτυχθεί καθόλου η κριτική σκέψη στα παιδιά. Είναι όμως γνωστό ότι ο δάσκαλος δεν τηρεί αυτά που λέει διότι έχει συλληφθεί να κλέβει. Αυτόματα λοιπόν δημιουργείται μία αντίθεση λόγων και έργων του δασκάλου. Τα παιδιά ως εντελώς παρθένα στο μυαλό βρίσκονται προ διλλήματος. Τι να διαλέξουν; Τον ηθικό λόγο της θρησκείας ή τις πράξεις του δασκάλου; Το πιο εύκολο είναι να αμφιβάλλουν για τις ηθικές αλήθειες και να απορρίψουν την διδασκαλία. Τα παιδιά έχουν υποπέσει στην πλάνη της λογικής ονομαζομένη "κατά προσώπου". Δεν αντικρούωμε αυτά που λέει ένα πρόσωπο αλλά καταφερόμαστε κατά του προσώπου για να "αποδείξουμε" ότι αυτά που λέει είναι ψευδή. Απέρριψαν μια ορθή διδασκαλία επειδή αυτός που την διδάσκει δεν την τηρεί.

Βεβαίως ο ηθικός δάσκαλος που τηρεί αυτά που λέει, είναι πιο αποτελεσματικός διότι αποτελεί ταυτόχρονα και το ζωντανό παράδειγμα της διδασκαλίας. Όμως στην περίπτωση που ο δάσκαλος δεν κρατάει τον λόγο του, ο ευφυής στο IQ και στο EQ μαθητής εξετάζει με την κριτική του σκέψη την διδασκαλία και όχι τον δάσκαλο.

Ας υποθέσουμε ότι η ίδια διδασκαλία γινόταν από τον ίδιο δάσκαλο σε ένα ώριμο άτομο με ισχυρή κριτική σκέψη. Αυτό το άτομο θα ξεχώριζε πλήρως την "άγια" διδασκαλία από τις πράξεις του δάσκαλου. Θα αποδεχόταν ως απολύτως ορθό το "ου κλέψεις" και θα ήταν ταυτόχρονα ισχυρός κριτής της συμπεριφοράς του δασκάλου.

Η έλλειψη κριτικής σκέψης από την πλειονότητα των ανθρώπων είναι αυτή που δημιούργησε το λαικό ρητό "δάσκαλε που δίδασκες και λόγο δεν εκράτης" απαξιώνοντας οποιαδήποτε διδασκαλία αν δεν συμβιβάζεται με το πρόσωπο που την κυρήττει. Η λαική "σοφία" δεν είναι πάντα πραγματική σοφία. Θέλει κι’ αυτή διάλεγμα μέσω του ορθολογισμού. Τούτο διότι αποτελεί στην ουσία τον μέσο όρο παρατηρήσεων της συμπεριφοράς του ανθρώπου εδώ και αιώνες. Αυτή η συμπεριφορά δεν είναι πάντα ορθολογική.

Παρομοίως οποιοδήποτε ορθό επιχείρημα, δεν μπορεί να πείσει τον πολύ λαό αν δεν το τηρεί προσωπικά εκείνος που το υποστηρίζει.

Στην ρητορική όμως που απευθύνεται στις μάζες, το επιχείρημα "κατά προσώπου" χρησιμοποιείται κατα κόρον και είναι επιτυχές παράλογο και ανήθικο όπλο.

Η λογική ανάλυση της διδασκαλίας του Δάσκαλου είναι η εξής

1η προκείμενη πρόταση

Ο Δάσκαλος είναι κλέφτης δηλαδή κάνει κλεψιές (ορθόν)

2η προκείμενη πρόταση

Η κλεψιά είναι κατακριτέα πράξη (ορθόν)

Συμπέρασμα

Ο δάσκαλος δεν πρέπει να μιλάει για την κλοπή (λάθος)

αντί του ορθού συμπεράσματος που βγαίνει από τις προκείμενες και είναι

Ο δάσκαλος είναι κατακριτέος ως άτομο (ορθόν)

Μιά σημαντική παρατήρηση στα παραπάνω παραδείγματα είναι ότι και ο Ιούδας που χρησιμοποιεί δολίως την πλάνη, και τα παιδιά που υποπίπτουν στην πλάνη κατά προσώπουδεν συμμετέχουν μέχρι στιγμής στις αμαρτίες της αντιπολίτευσης ή του δάσκαλου αντίστοιχα. Η διακυβέρνηση του Χριστού ήταν μέχρι στιγμής άγια και τα παιδιά μέχρι στιγμής αθώα και τίμια. Τα ίδια και για τον υπουργό. Λερωμένο είναι μόνο το πρόσωπο του Αρχιαποστάτη διαβόλου, του Δάσκαλου και της αντιπολίτευσης του υπουργού.

Συνήθως όμως στην Βουλή οι συζητήσεις είναι μεταξύ διαβολικών φατριών. Σ' αυτήν την περίπτωση είναι και τα δύο αντιμαχόμενα πρόσωπα λερωμένα. Προκύπτει λοιπόν μία άλλη πλάνη, υποπερίπτωση της "κατά προσώπου" (υποσύνολο θα το λέγαμε στα μαθηματικά), και ποιοτικά χειρότερη, ονομαζόμενη "και συ ομοίως" και στα λατινικά tu quoque, την οποία θα εξετάσουμε στα επόμενα. 

Αυτός είναι ο λόγος που οι δύο παραπάνω πλάνες αναφέρονται συχνά στην βιβλιογραφία δίπλα-δίπλα.

Τα παραπάνω παραδείγματα είναι πολύ πιο αυστηρά από αυτά που υπάρχουν συνήθως στην βιβλιογραφία.

Μια συνηθισμένη ad hominem είναι όταν σε μία πρόταση της Χρυσής Αυγής για κλοπή δημοσίου χρήματος η απάντηση της κυβέρνησης στολίζεται με τα άσχετα με το θέμα επίθετα του φασισμού κλπ για να ακυρώσει το επιχείρημά της. Μια πιο αυστηρή ad hominem είναι όταν η ΧΑ καταθέτει τις προτάσεις της σε νομοσχέδιο για τους μετανάστες. Η λογική λέει να εξετασθούν τα επιχειρήματα και όχι το δεδομένο μίσος του κόμματος αυτού προς τους μετανάστες. Τονίζουμε μάλιστα εδώ ότι τα σφάλματα σε οποιοδήποτε θέμα τα βλέπει καλύτερα ο εχθρός του θέματος παρά ο υποστηρικτής του.[3]

Συνήθως η ανάλυση της πλάνης ad hominem στην βιβλιογραφία σταματάει εδώ. Ο κίνδυνος όμως για τον αναγνώστη εξακολουθεί να είναι μέγας. Αν στην επόμενη προεκλογική εκστρατεία ο Αρχιαποστάτης διάβολος εκτοξεύει το καλύτερο και πιο λογικό προεκλογικό πρόγραμμα υποσχέσεων, ο ψηφοφόρος δεν πρέπει να σκεφθεί την πλάνη ad hominem και να πιστέψει τον ψεύτη πολιτικό. Πρέπει να προσέξουμε ότι αυτή η πλάνη ισχύει για ενέργειες που έχουν άμεσο αποτέλεσμα στην λήψη μιας απόφασης όπως η ψήφηση ενός νόμου, η αγορά ενός σπιτιού, η επιλογή μιας σταδιοδρομίας, η δικαστική απόφαση, η εκπαίδευση κλπ. Οι αποφάσεις είναι δεσμευτικές και ισχύουν από την επόμενη στιγμή. Οι μελλοντικές υποσχέσεις των υποψηφίων δεν είναι δεσμευτικές και πρέπει να αντιμετωπίζονται με το αντίθετο της ad hominem δηλαδή με την ετικέττα αυτού που δίνει τις υποσχέσεις και τις γνώσεις του. Η Ηθική και οι γνώσεις έχουν περισσότερη βαρύτητα για έναν υποψήφιο παρά το τι υπόσχεται. Η σωστή εφαρμογή της πλάνης ad hominem καθώς και των συγγενικών της tu quoque και ad verecundiam/ipse dixit στις επιλογές προσώπων γίνεται μόνο με την σωστή χρήση των επιθέτων.

 

[1] Οποιαδήποτε ομοιότητα των ονομάτων και καταστάσεων με την σημερινή πραγματικότητα είναι εντελώς συμπτωματική

[2] Πιθανότατα να γνωρίζουν πολύ καλά την «τεχνολογία» των πλανών.

[3] Ρολφ Ντομπέλλι «Η τέχνη της καθαρής σκέψης» βλ. H πλάνη της αυταρέσκειας & Η πλάνη της επιβεβαίωσης

 

 

 

Δημιουργηθηκε στις 2018-03-21 06:43:27

Το σπήλαιο του Πλάτωνα και η ΣΝ

Οι Νευροεπιστήμες επιβεβαιώνουν τον Πλάτωνα.

Στην Πολιτεία του Πλάτωνα υπάρχει η αλληγορία του σπηλαίου. Για όσους δεν την γνωρίζουν το παρακάτω βίντεο είναι κατατοπιστικό.

Η παρατήρησή μας είναι ότι η κατασκευή του ανθρώπινου εγκέφαλου απέδειξε αυτά που ήθελε να πεί ο Πλάτων 2500 χρόνια πριν.. Οι Νευροεπιστήμες έχουν τις τελευταίες δεκαετίες καταλήξει ότι η διαδρομή μιας οπτικής εικόνας στον εγκέφαλο ακολουθεί την πορεία που δείχνει το σχήμα.

amygdalh6 494x368

Το πανάρχαιο νευρωνικό κύκλωμα της οπτικής εικόνας είναι μάτι-θάλαμος-μνήμη(ιππόκαμπος)-αμυγδαλή-αντιδράσεις σώματος. Η αμυγδαλή είναι το κέντρο των συναισθημάτων και των ενστίκτων.

Αυτά πρωτού αναπτυχθεί ο νεοφλοιός (λογική) στον άνθρωπο 200.000 χρόνια πρίν. Με την εμφάνιση του νεοφλοιού και της λογικής η οπτική εικόνα διαμοιράζεται στο θάλαμο σε δύο πορείες. Η μία προς αμυγδαλή(διακεκομμένη γραμμή). Η άλλη ακολουθώντας έναν μακρύτερο δρόμο οδεύει προς την λογική (οπτικός φλοιός στο πίσω μέρος του εγκεφάλου το σκιασμένο τμήμα). Εκεί καθυστερεί για την επεξεργασία της εικόνας και για την λήψη μιας λογικής απόφασης. Ακολούθως παίρνει τον δρόμο του γυρισμού προς την Αμυγδαλή η οποία όμως έχει ήδη πάρει την απόφασή της. Συνεπώς η λογική έρχεται πάντα καθυστερημένα για να διορθώσει τις αποφάσεις της αμυγδαλής οι οποίες γίνονται βάσει ενστίκτων και συναισθημάτων σχεδόν ακαριαία. Είμαστε κατά βάση συναισθηματικά όντα και μετά λογικά. Συνεπώς το μάτι μας είναι σαν μια φωτογραφική μηχανή η οποία έχει μόνιμα μπροστά στον φακό της το παραμορφωτικό φίλτρο των συναισθημάτων και ενστίκτων. Αυτές οι παραμορφωμένες εικόνες είναι οι σκιές του Πλάτωνα στους τοίχους της σπηλιάς που βλέπει ο κοινός άνθρωπος. Η λογική είναι το φως έξω από την σπηλιά.

Η δουλειά του φιλόσοφου είναι να πάρει αυτούς που δεν χρησιμοποιούν την λογική για να διορθώσουν τα συναισθήματα και να τους σύρουν έξω από την σπηλιά στο φώς της λογικής και της πραγματικότητας.

Ποιά είναι η διαφορά των Φιλοσόφων και του απλού κόσμου;; Οι φιλόσοφοι ελέγχουν τα συναισθήματά τους, ακόμα και τα ένστικτά τους. Η δε λογική τους υπερέχει έναντι των απλών ανθρώπων, γι' αυτό και μπορούν να βγούν έξω από την σπηλιά.

Το σπήλαιο του Πλάτωνα αν ειδωθεί κάτω από το φως της Συναισθηματικής Νοημοσύνης (ΣΝ) και των Νευροεπιστημών μπορεί να εξηγηθεί καλύτερα και ακριβέστερα απ' ότι και ο Πλάτων μπορούσε να φανταστεί.... 

130

To παραπάνω σχήμα μπορούμε να το βρούμε στην Wiki όπου η αμυγδαλή παρουσιάζεται σαν "πειρατής" διότι έχει την ταχύτητα αιφνιδιασμού όπως ένας πειρατής. 

 

 

 

spileo 1

Άλλη μια εικαστική προσέγγιση του σπηλαίου του (διαχρονικού) Πλάτωνα.

Καυτηριάζει το γνωστό πλυντήριο εγκεφάλων.

 

 

Δημιουργηθηκε στις 2018-03-12 22:25:52

Συναισθηματική Νοημοσύνη και Τεχνητή Νοημοσύνη

Η ώρα της αλήθειας για τους Θεωρητικούς

Η τεχνητή νοημοσύνη που εμφυτεύεται μέσω προγραμμάτων (software) στα κομπιούτερ, σκοπό έχει να τα κάνει να αλληλεπιδρούν με τον χρήστη. Επειδή το θέμα είναι πολύ δύσκολο για να αναπτυχθεί σε όλες του τις λεπτομέρειες θα φέρουμε ένα υπαρκτό παράδειγμα για να το καταλάβει και ο νεοφώτιστος. 

Σήμερα αν ανοίξουμε τον υπολογιστή μας το πρωί, μπορούμε να κάνουμε ένα σωρό δουλειές αλλά ποτέ δεν θα ακούσουμε τον υπολογιστή να μας λέει καλημέρα μετά το άνοιγμα, και μετά από λίγο να λέει ότι μας βλέπει κακόκεφους (μέσω της κάμερας). Σήμερα οι υπολογιστές είναι απλά εκτελεστικά όργανα των εντολών μας.  Αύριο όμως η ψηφιακή κοπέλλα της οθόνης θα μας μιλάει και θα συνδιαλέγεται με εμάς. Μετά την καλημέρα θα μας δει μέσω της κάμερας και θα μας ρωτήσει γιατί μας βλέπει λίγο κακόκεφους και θα έχει επιτύχει στην διάγνωση αυτή!. Απαντώντας στην εικονική κοπέλλα που μας μιλάει, της λέμε ότι δεν κοιμηθήκαμε καλά ή ότι άλλο θέλουμε. Η κοπέλλα επεξεργάζεται τις απαντήσεις του χρήστη και δίνει νέα απάντηση. Μας λέει ένα ανέκδοτο, μας φτιάχνει την διάθεση, την οποία νέα διάθεση την καταλαβαίνει μέσω της κάμερας, μετά μας επιβραβεύει, και ακολούθως μας βοηθάει στις δουλειές ρουτίνας του υπολογιστού. Αυτή η ερώτηση-απάντηση λέγεται διαδραστική επικοινωνία μηχανής-ανθρώπου και είναι το πεδίο έρευνας της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ).

Τα παραπάνω δεν είναι επιστημονική φαντασία αλλά τωρινή πραγματικότητα που σε 5-10 χρόνια θα φτάσει στα χέρια του χρήστη.

Που δημιουργούνται αυτά τα θαυμαστά software και οι μηχανές;;

Ασφαλώς σε τεχνολογικά ιντιτούτα, Πολυτεχνεία, τεχνικά Πανεπιστήμια, μεγάλες τεχνικές εταιρίες κλπ.

Ποιοί δημιουργούν όλη αυτή την τεχνολογία;;

Ασφαλώς όχι οι Φιλόσοφοι ή οι Ψυχολόγοι, ούτε οι Ψυχίατροι. Πίσω κρύβονται φωτεινά μυαλά των Μαθηματικών, της Φυσικής, της  τεχνολογίας γενικά, που αποφάσισαν να ασχοληθούν με την Ψυχολογία για να επιτύχουν τις παραπάνω συμπεριφορές του μηχανήματος. Βεβαίως μπορεί στην αρχή να συμβουλεύτηκαν και κανένα καθηγητή της Ψυχολογίας αλλά μόνο συμβουλευτικά και με μεγάλη επιφύλαξη. Τούτο διότι οι τεχνικοί επιστήμονες ακολουθούν την αρχή της επαληθευσιμότητας (ή διαψευσιμότητας) και δεν έχουν περιθώρια λαθών ή απόψεων του κάθε ψυχολόγου ανάλογα σε ποιά ψυχολογική σχολή ανήκει ή ανάλογα ποιον φιλόσοφο λατρεύει. Αν ο τεχνικός επιστήμονας προγραμματίσει λάθος την εικονική κοπέλα που μας λέει καλημέρα, τότε θα ξυπνήσουμε στις 15 Φεβρουαρίου χαρούμενοι (σημ. : μία μέρα μετά του Αγ. Βαλεντίνου) και εκείνη θα προσπαθεί να μας ...παρηγορήσει γιατί μας βλέπει λυπημένους.! Η συνέπεια για τον τεχνικό που κατασκεύασε λάθος την εικονική κοπέλλα είναι καταστροφική. Την πολυτέλεια του Ψυχολόγου να ανήκει σε διάφορες "Σχολές" δεν την έχει ο τεχνικός. Εδώ όλες οι θεωρίες δοκιμάζονται στην πράξη και όποια είναι σωστή επικρατεί. Οι άλλες στο καλάθι των αχρήστων. Αυτή τη στιγμή οι Θετικοί επιστήμονες έχουν μπεί γερά στα χωράφια των Θεωρητικών Επιστημών και μεγαλουργούν. 

Ειδικά στα συναισθήματα που εκφράζονται από την μορφή του προσώπου, η αποκρυπτογράφηση είναι πλήρης. Στην ανάκριση των εγκληματιών στην Αμερική γίνεται η βιντεοσκόπηση του εγκληματία όταν απαντάει σε κρίσιμα ερωτήματα. Η αποκρυπτογράφηση του βίντεο πετυχαίνει καλύτερα τον ένοχο από κάθε "ορό της αλήθειας" και άλλες απαρχαιωμένες μεθόδους.

Οι μελέτες που γίνονται εδώ και χρόνια στα Πολυτεχνεία γύρω από την ψυχολογία είναι απίστευτα πολλές. Όλες αποσκοπούν στην τεχνητή νοημοσύνη.

Για να καταλάβει ο αναγνώστης τι γίνεται, διάλεξα μια Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία από την ούτως ή άλλως φτωχή Ελληνική πραγματικότητα. Ο τίτλος: "Σχεδίαση και αξιολόγηση διάδρασης και οπτικοποίησης της έκφρασης των συναισθημάτων από συναισθηματικούς πράκτορες". Συναισθηματικός πράκτορας είναι η ψηφιακή κοπέλλα που είπαμε παραπάνω. Όλα τα παραπάνω γίνονται το έτος 2009 στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Φανταζόμαστε τώρα τι γίνεται στα ξένα Πανεπιστήμια και Πολυτεχνεία και μάλιστα σήμερα.

Μέσα σ' αυτήν την εργασία (150 σελιδες!) μπορούμε να δούμε τον θαυμαστό λογικο-μαθηματικό τρόπο που αναλύονται τα συναισθήματα και πολλά άλλα.

Αν παρατηρήσουμε την πολύ μεγάλη βιβλιογραφία της Μεταπτυχιακής Εργασίας θα δούμε πλήθος βιβλίων Ψυχολογίας και Φιλοσοφίας τα οποία απετέλεσαν εφαλτήριο για την ΤΝ. Ακολούθως δια της μεθόδου Δοκιμή και Σφάλμα δοκιμάζονται και διορθώνονται όλες οι θεωρίες δημιουργώντας σιγά-σιγά την ΤΝ της μηχανής. Συνεπώς δεν είναι καθόλου απαραίτητο να είναι η κάθε ψυχολογική θεωρία της βιβλιογραφίας σωστή στην πράξη. Σίγουρα η ΤΝ έχει να δείξει πολλούς λαθεμένους δρόμους στις Θεωρητικές Επιστήμες που έχουν σχέση με τον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Η γνώμη μου είναι ότι η ΤΝ δεν θα φθάσει να αντικαταστήσει πλήρως τον άνθρωπο όπως λένε πολλοί τρομολάγνοι προφήτες της νέας εποχής . Θα συμβεί αυτό που συνέβη με τα computer. Θα υποκαταστήσουν πολλές επαναλαμβανόμενες εργασίες του ανθρώπου. Ίδωμεν.  Το σίγουρο όμως είναι ότι το κάθε βήμα της ΤΝ αντιστοιχεί και στην πλήρη απομυθοποίηση ενός κομματιού της συμπεριφοράς του ανθρώπου. Το που θα φτάσει η ΤΝ είναι άλλο ζήτημα. Έτερον εκάτερον. 

Το ερώτημα είναι αν και κατά πόσον οι Θεωρητικοί επιστήμονες έχουν αντιληφθεί αυτήν την απομυθοποίηση που γίνεται στα Πολυτεχνεία γύρω από τα θέματά τους. Πιστεύουμε πως όχι. Δεν έχουν προλάβει. Οι εξελίξεις τρέχουν ιλιγγιωδώς.

Από την άλλη μεριά και να το αντιληφθούν είναι δύσκολο να το ...καταπιούν. Ας το δούμε και λίγο ιστορικά.

Τρείς ήταν μέχρι σήμερα οι κυρίως εμπλεκόμενοι με θέματα λειτουργίας του εγκεφάλου. Οι ψυχίατροι, οι φιλόσοφοι και οι ψυχολόγοι. Οι Θετικοί επιστήμονες προστέθηκαν πολύ πρόφατα.

Για τους μέν Έλληνες Ψυχίατρους την απάντηση την έδωσε ένας εκπρόσωπός τους στο παρακάτω βίντεο. Καλό είναι να το παρακολουθήσουμε όλο, και να δώσουμε ιδαίτερη προσοχή μετά το 35.00. Λεπτομερής κριτική σ' αυτό το βίντεο έχει γίνει σε άλλο μας άρθρο εδώ.

Για τους Φιλόσοφους την απάντηση την δίνει ο καθηγητής Φιλοσοφίας στο ΕΚΠΑ Θ Πελεγρίνης 

9789605460907.jpgστο βιβλίο του "Μπαίνοντας στο παιχνίδι της Φιλοσοφίας" όπου αναρωτιέται αν σήμερα έχει θέση η Φιλοσοφία σε ένα κόσμο που έχει ρίξει άπλετο φως η Επιστήμη. Βεβαίως προχωρώντας σε αυτό το μικρό και εύληπτο βιβλίο αποδεικνύεται ότι η Φιλοσοφία πάντα χρειάζεται σε εκείνα τα θέματα που ακόμη δεν έχει ρίξει φως η επιστήμη. Συνεπώς χρειάζονται ενημέρωση οι φιλόσοφοι για τις νέες κατακτήσεις της επιστήμης, ούτως ώστε να ψάχνουν καινούργια θέματα και να ξεκολλήσουν από αυτά που έχουν απαντηθεί. 

Για τους Ψυχολόγους επιτρέψτε να μιλήσει η ασημαντότητά μου αλλά και μια μειοψηφία Ψυχολόγων που τους αναφέρω στη συνέχεια. Η ύπαρξη αυτής της ιστοσελίδας, καθώς και του βιβλίου μου "Οι ευφυείς και οι ανόητοι υπό το φώς της Συναισθηματικής Νοημοσύνης" οφείλεται (εκτός των άλλων) και στις πάμπολες ελλείψεις στην έρευνα της Συναισθηματικής Νοημοσύνης. Αν προσθέσουμε και τις αντιπαραθέσεις μεταξύ των επιστημόνων καθώς και τις διολισθήσεις τους ακόμα και προς... Θρησκείες, καταλαβαίνουμε πόσο εύκολα καταστρέφεται μια πολύτιμη έννοια για τον σύγχρονο άνθρωπο.  Στον πρόλογο του βιβλίου καθώς και στον πρόλογο του Β & Γ Μέρους, αναφέρω μερικές ελλείψεις και ανακολουθίες. Σε πολλά άρθρα αυτής της ιστοσελίδας αναφέρω κι άλλες. Ευτυχώς για μένα, ορισμένες απ' αυτές τις ελλείψεις τις τόνισαν και αρκετοί έμπειροι ψυχολόγοι που μάλιστα τους ονόμασα "Ήρωες της Ψυχολογίας" σε προηγούμενο άρθρο μου. Μια άλλη ομάδα Ψυχολόγων που τόνισαν την αξία της αρνητικής σκέψης τους ανέφερα εδώ.

Ας δούμε όμως το θέμα της Ψυχολογίας και ιστορικά.

Στα τέλη του 19ου αι ιδρύθηκε ο κλάδος της Ψυχολογίας και καταχωρήθηκε στις επιστήμες διότι άρχισε να βασίζεται στην παρατήρηση, το πείραμα και την επαλήθευση. Όμως το πείραμα και η επαλήθευση στον άνθρωπο ήταν δύσκολο να γίνει, γι' αυτό έχουν μείνει ιστορικά τα πειράματα του Pavlov και πολλών άλλων με τα ζώα. Τα συμπεράσματα όμως από αυτά τα πειράματα είναι επισφαλή διότι δεν συγκρίνονται ίδια πράγματα. Τα ζώα δεν διαθέτουν το λογικό τμήμα του εγκεφάλου στην έκταση που έχει αναπτυχθεί στον άνθρωπο, παρόλο που οι ψυχολόγοι διαλέγανε ανώτερα θηλαστικά για να πλησιάσουν την συμπεριφορά του ανθρώπου. Επίσης στο ξεκίνημά της η Ψυχολογία δανείστηκε πολλές έννοιες και ιδέες από την μητέρα όλων των επιστημών, την Φιλοσοφία, και μέσω της παρατήρησης και μόνο, έφτιαξε τις πρώτες θεωρίες της. Είναι χαρακτηριστικό ότι η περίφημη Ψυχανάλυση του Φρόυντ σήμερα θεωρείται μη επιστημονική όπως μπορούμε να διαπιστώσουμε και από το παραπάνω βίντεο. Μέχρι τα τέλη του 20ου αιώνα, οι σίγουρες επιστημονικές βάσεις της Ψυχολογίας ήταν πολύ λίγες. Οι θεωρίες της ήταν στην καλύτερη περίπτωση ένα μίγμα επιστημονικών αληθειών αλλά και υποθέσεων. Αυτός ίσως είναι ο λόγος που η Ψυχολογία κατετάγη στις Θεωρητικές επιστήμες μαζί με την Φιλοσοφία και την Θεολογία. Με την ανάπτυξη των υπολογιστών ήρθε και η ανάπτυξη των ιατρικών οργάνων που ερευνούν τον εγκέφαλο του ανθρώπου. Οι νευροεπιστήμες αναπτύχθηκαν μετά το 1990. Η ΣΝ επίσης μετά το 1990. Σήμερα η ψυχολογία έχει πολλά επιστημονικά ερείσματα. Ελπίζουμε στο μέλλον να καταταγεί στις Θετικές επιστήμες, όταν όλες οι θεωρίες της θα βασίζονται στο "πείραμα και απόδειξη" στον άνθρωπο και όχι στα ζώα.

Όμως τα πράγματα δεν αλλάζουν σε μια μέρα. Επί 150 χρόνια υπήρξε ένα ζεστό σφιχταγκάλιασμα της Ψυχολογίας όχι μόνο με την Φιλοσοφία αλλά και με τις Θρησκείες. Πολλές φορές μάλιστα και με την παντός είδους Μεταφυσική (Γιουνγκ). Εν έτει 2015 η κεκτημένη ταχύτητα παρέσυρε ακόμα και διάσημους Ψυχολόγους της ΣΝ στον ολισθηρό δρόμο των Θρησκειών! Σχετικά άρθρα επ αυτού  εδώ και εδώ και  εδώ. 

Καλό είναι λοιπόν οι Θεωρητικοί επιστήμονες να αφουγκραστούν τους Τεχνικούς επιστήμονες(1) που με απίστευτο κόπο ρίχνουν φως στο χάος του ανθρώπινου μυαλού και βρίσκουν υγιείς λογικές βάσεις πάνω στις οποίες στηρίζεται η ΤΝ. Η αλληλογονιμοποίηση θετικών και θεωρητικών επιστημών θα βελτιώσει και τις δύο ομάδες. Κυρίως όμως θα ωφελήσει τους θεωρητικούς που παραμένουν αγκυλωμένοι σε αμέτρητες θεωρίες του παρελθόντος. Καιρός να ξεκολλήσουμε από το τι είπε ο τάδε ή ο δείνα φιλόσοφος πριν χιλιάδες χρόνια ή ο τάδε Ψυχολόγος του 1920 και να δούμε την πραγματικότητα που ήδη μας χτυπάει την πόρτα.

(1) Δεν έχουν όλοι οι θετικοί επιστήμονες κάτι θετικό να προσφέρουν στις ανθρωπιστικές επιστήμες. Για παράδειγμα η Αστροφυσική, η Κβαντική Φυσική κλπ δεν μπορεί να βοηθήσει σε αντικείμενα λειτουργίας του εγκεφάλου, άλλωστε η φύση της είναι τέτοια που λίγο θέλει να μετακομίσει στην μεταφυσική όπως επισημάναμε σε άλλο μας άρθρο.

Δημιουργηθηκε στις 2018-02-16 23:34:52

Βιοποικιλότητα και Ανθρωποποικιλότητα

Ο οδοστρωτήρας της Παγκοσμιοποίησης.

Η ιστορία της Συναισθηματικής Νοημοσύνης (ΣΝ) (που αναφερθήκαμε σε προηγούμενο άρθρο μας) έχει ένα σημαντικό σταθμό στο έτος 1983. Τότε ο Χάουαρντ Γκάρντνερ Howard Gardner εκδίδει το βιβλίο του Frames of Mind με την θεωρία της Πολλαπλής Νοημοσύνης (Multiply Intelligence – ΜΙ). Εκεί αναφέρει επτά είδη νοημοσύνης, δύο εκ των οποίων αφορούσαν την ΣΝ. Ο όρος Συναισθηματική Νοημοσύνη καθιερώθηκε αργότερα, περί το 1990. Το παραπάνω βιβλίο ήταν και λίγο προφητικό διότι οι έρευνες του Γκάρντνερ έγιναν χωρίς καμμία βοήθεια από τις Νευροεπιστήμες που αναπτύχθηκαν παράλληλα με την ανάπτυξη των υπολογιστών. Το ενδιαφέρον είναι ότι ο ίδιος ερευνητής προσθέτει το 1999 στο βιβλίο του Intelligence Reframed και την νατουραλιστική ή φυσιοκρατική νοημοσύνη,  συνεχίζει δε τις έρευνες σε δύο άλλες νοημοσύνες, την υπαρξιακή και την πνευματική.

Η φυσιοκρατική νοημοσύνη χαρακτηρίζει άτομα ευαίσθητα ως προς τη φύση και τη θέση τους μέσα σε αυτήν. Αυτά τα άτομα διαθέτουν μεγαλύτερη ευκολία στη φροντίδα και στην αλληλεπίδραση με τα ζώα. Μαθαίνουν καλύτερα όταν το αντικείμενο μάθησης περιλαμβάνει συλλογή ή ανάλυση ή είναι στενά συνδεδεμένο με τη φύση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα φυσιοκρατικής νοημοσύνης είναι ο πασίγνωστος Δαρβίνος. Σήμερα είναι μέγα το πλήθος των ανθρώπων που διαθέτουν και καλλιεργούν την φυσιοκρατική νοημοσύνη. Απαντώνται φυσικά στους ερευνητές αλλά και στον απλό κόσμο που ενισχύει τις τάξεις των διαφόρων πράσινων κινημάτων.

Το 1975 υπήρξε άλλος ένας σταθμός στις επιστημονικές εξελίξεις. Οι έχοντες φυσιοκρατική νοημοσύνη προχώρησαν στην ίδρυση ενός καινούργιου κλάδου. Ο καθηγητής Βιολογίας στο Χάρβαρντ Έντουαρντ Ουίλσον wilsonπάντρεψε την Βιολογία με την Κοινωνιολογία σε μία νέα επιστήμη την Κοινωνιοβιολογία που οδηγεί και στην Εξελικτική Ψυχολογία. Με λίγα λόγια πάντρεψε παρατηρήσεις που έκανε στο ζωικό βασίλειο με παρατηρήσεις στον άνθρωπο και την κοινωνία του.

Ο δρόμος της Κοινωνιοβιολογίας δεν είναι καθόλου εύκολος αλλά ταυτόχρονα είναι και θαυμάσιος. Τούτο διότι συγκρίνονται τα ζώα με τον άνθρωπο και πρέπει να ληφθούν υπ' όψιν οι μεγάλες ομοιότητες που υπάρχουν αλλά και οι μεγάλες διαφορές. Η μεγαλύτερη διαφορά είναι η εξελικτική ανάπτυξη του νεοφλοιού στον άνθρωπο, δηλαδή η εμφάνιση της λογικής με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Αφήνοντας την Κοινωνιοβιολογία που είναι σε εξέλιξη, και χρησιμοποιώντας μόνον την λογική και την φυσιοκρατική νοημοσύνη κάνουμε μερικές γενικές παρατηρήσεις στην ανθρώπινη κοινωνία που μας δημιουργούν ερωτήματα.

Είναι κοινώς αποδεκτό ότι το χάσιμο της Βιοποικιλότητας στην φύση έχει άμεσο αντίκτυπο στον άνθρωπο. Η θαυμαστή ισορροπία των κρίκων της αλυσίδας της φύσης χάνεται με συνέπεια η σπασμένη αλυσίδα να ψάχνει να βρεί άλλους τρόπους βίαιους για να ενωθεί.

Από την άλλη μεριά οι γλωσσολόγοι που προσπαθούν να διασώσουν γλώσσες που μιλιώνται από ελάχιστους εν ζωή γέρους, κλαίνε και οδύρονται για το χάσιμο αυτού του πολιτισμικού κεφαλαίου. Είναι απίστευτος ο αριθμός των γλωσσών που χάνονται κάθε χρόνο παγκοσμίως και φυσικά ο αριθμός των αντίστοιχων φυλών.

Η φύση με τους σοφούς κανόνες εξελίξεως, προσαρμογής, κλπ, βλέποντας ότι έφτιαξε μέσω της εξέλιξης ένα νέο είδος ζώου με νεοφλοιό (λογική) δηλαδή τον άνθρωπο, φρόντισε να χρησιμοποιήσει τους ίδιους μηχανισμούς που χρησιμοποίησε στην αλυσίδα της υπόλοιπης φύσης. Έφτιαξε λοιπόν την αλυσίδα της Ανθρωποποικιλότητας η οποία λειτούργησε κατα παρόμοιο τρόπο επί χιλιάδες χρόνια. Είχε βέβαια τους διασυνοριακούς πολέμους της ακριβώς όπως και οι πόλεμοι της άλλης της τροφικής αλυσίδας των ζώων. Υπήρχε όμως ισορροπία και μια σχετική διατήρηση των ειδών του ανθρώπου. Ισχυρές διαταραχές πληθυσμών μέχρις εξαφάνισης, υπήρξαν μόνο σε νέες κατακτήσεις όπως η Αμερική και η Αυστραλία τις οποίες κατακτήσεις διευκόλυνε πολύ η εφεύρεση της πυρίτιδας καθώς και η μετάδοση λοιμωδών νόσων.

Σήμερα με την τεχνολογική επανάσταση και την διάδοση της πληροφορίας τίθενται τα εξής ερωτήματα.

  • Γιατί προτιμήθηκε η ισοπέδωση δια της ανάμειξης των πληθυσμών και όχι η αλληλογονιμοποίηση των πληθυσμών εκεί που βρίσκονται μέσω της διάδοσης της πληροφορίας και μόνον;;
  • Γιατί έγινε γενίκευση των παλιών διασυνοριακών πολέμων μέσα σε όλες τις δυτικές κοινωνίες φέρνοντας τους απλούς ανθρώπους σε ένα πόλεμο σώμα προς σώμα;;
  • Η βίαιη αύξηση της Ανθρώπινης Εντροπίας (ανάμειξη πληθυσμών) δεν αποτελεί φτώχια σύμφωνα με το 2ο Θερμοδυναμικό αξίωμα;;
  • Γιατί θαυμάζουμε την βιοποικιλότητα και μισούμε την Ανθρωποποικιλότητα;;
  • Γιατί χρησιμοποιούμε τον εύηχο όρο Παγκοσμιοποίηση και δεν χρησιμοποιούμε τον ορθότερο Ομογενοποίηση;;
  • Τι διαφορά έχει ο ρατσιστής που μισεί την ύπαρξη ορισμένων φυλών από τον Παγκοσμιοποιητή που μισεί την ύπαρξη της ποικιλίας όλων των φυλών;; Μήπως ο τελευταίος είναι χειρότερος του πρώτου διότι από τον πρώτο θα... γλυτώσουν κάποιες φυλές!!;;

Δημιουργηθηκε στις 2018-02-07 11:37:46

Νευροεπιστήμη και ενσυναίσθηση στο ζευγάρι

Η Συναισθηματική Νοημοσύνη (ΣΝ) είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την έρευνα του εγκεφάλου από τις Νευροεπιστήμες. Η ΣΝ είναι επίσης και ο μεγαλύτερος κύρηκας της ενσυναίσθησης.

Επειδή τον τελευταίο καιρό πολλά ακούγονται για την ενσυναίσθηση προς τα ΛΟΑΤ ζευγάρια που το ποσοστό τους επί του γενικού πληθυσμού είναι κάτω του 1%, ας δούμε τι γίνεται στην συντριπτική πλειοψηφία των ζευγαριών που είναι ετερόφυλα και πως η Νευροεπιστήμη μπορεί να βοηθήσει την ενσυναίσθηση του διαφορετικού ρόλου των δύο φύλων στην κοινωνία.

Η παρακάτω ομιλία είναι από τον Ομότιμο Καθηγητή Νευρολογίας του ΑΠΘ Σταύρο Μπαλογιάννη και πρώην διευθυντή Α΄ Νευρολογικής Κλινικής του ΑΠΘ. Η ομιλία έγινε σε Διεπιστημονική Ημερίδα στις 28-5-2017 που συντόνισε ο εξέχων Επιστήμων και Μητροπολίτης Μεσογαίας Νικόλαος. Αξίζει να την παρακολουθήσουμε όλη.

hmerida taytothta fyloy 03

Σταύρος Μπαλογιάννης: Ο καθορισμός υπό του εγκεφάλου των χαρακτήρων του φύλου [4/8] from Τράπεζα Ἰδεῶν on Vimeo.

Η επιστήμη έχει ρίξει τόσο φως στον εγκέφαλο του ανθρώπου (και στο μέλλον θα ρίξει ακόμα περισσότερο), που είναι σοβαρή παράλειψη από το 99% του πληθυσμού να είναι ανενημέρωτο. Η βελτίωση στις σχέσεις του ζευγαριού με τέτοια επιστημονικά δεδομένα είναι προφανής.

Η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης στο ετερόφυλο ζευγάρι προηγείται της ενσυναίσθησης προς τα ΛΟΑΤ ζευγάρια, ακριβώς όπως η Αυτογνωσία προηγείται της Ετερογνωσίας.

Δημιουργηθηκε στις 2017-10-10 03:30:17

Αυτογνωσία: η βάση των πάντων

Αυτογνωσία: μια πονεμένη ιστορία.

Εξετάζοντας τους διάφορους ορισμούς της Συναισθηματικής Νοημοσύνης από τις ποικίλες "σχολές" παρατήρησα μια ομοιότητα. Σε όλους τους ορισμούς υπήρχε μια κοινή βάση. Όλοι απαιτούσαν σαν θεμέλιο της ΣΝ την Αυτογνωσία. Δεν έχει σημασία αν άλλοι το λέγανε επίγνωση, ή αυτεπίγνωση, ή αυτοδιαχείρηση ή όπως αλλοιώς. Παντού έβλεπες το "αυτό" και την "γνώση", με λίγα λόγια την αυτογνωσία.

Η πρώτη έκπληξή μου ήταν ότι αυτή η πολύτιμη βάση της ΣΝ δεν αναλυόταν σχεδόν σε κανένα βιβλίο ΣΝ. Σκόρπιες αναφορές μπορεί να υπήρχαν αλλά συστηματική και ανεξάρτητη ανάλυση της Αυτογνωσίας που απαιτεί η ΣΝ δεν βρήκα πουθενά. Ένα εκτεταμένο κεφάλαιο αφιερωμένο στην Αυτογνωσία που να προηγείται όλων των άλλων δεν υπήρχε. Σκέφθηκα ότι ίσως δεν είναι αρμοδιότητα της ΣΝ η ανάπτυξη αυτού του θέματος. Τις γνώσεις αυτές πρέπει να τις πάρουμε από αλλού. Ίσως από τη Φιλοσοφία.

Από την άλλη μεριά ανατράφηκα σ' ένα περιβάλλον που συχνά άκουγα την λέξη "αυτογνωσία". Στο σχολείο το "γνώθι σ' αυτόν" κουδούναγε στ' αυτιά μου. Πέραν αυτού ουδέν. Σήμερα αν ρωτήσουμε τον καλύτερο μαθητή του Λυκείου σε τι συνίσταται η Αυτογνωσία δεν θα έχει και πολλά πράγματα να πει. Αν μετά πάρουμε τους σπουδασμένους σε τεχνολογικούς τομείς θα δούμε ότι η θολή εικόνα περί αυτογνωσίας εξακολουθεί. Δεν γνωρίζω αν το ίδιο συμβαίνει και στις Φιλοσοφικές σχολές των Πανεπιστημίων. Έχω όμως μεγάλους και βάσιμους ενδοιασμούς.

Ακολούθως οδηγήθηκα στην μελέτη των πιο απλών βιβλίων των μεγάλων Φιλοσόφων και παρατήρησα ότι ενώ μίλησαν όλοι για την θαυματουργή αυτογνωσία, ελάχιστοι εξ αυτών φιλοτιμήθηκαν να ασχοληθούν με τον μέσο άνθρωπο παρέχοντας προς αυτόν μια πιο κατανοητή πρακτική σοφία. Δεν θα μπορούσε να γίνει και αλλιώς. Οι φιλόσοφοι είναι οι κατ’ εξοχήν επίλεκτοι του πνεύματος που  ζουν στον κόσμο τους μη έχοντας καμία ενσυναίσθηση των αναγκών των απλών ανθρώπων. Όταν λέμε «απλός άνθρωπος» δεν εννοούμε μόνο τον ευρισκόμενο σε ένα μέσο IQ & EQ. Στην τεχνολογική εποχή που ζούμε υπάρχουν άτομα υψηλής νοημοσύνης απασχολημένα σε άλλους τομείς της επιστήμης που δεν γνωρίζουν τους πολύπλοκους φιλοσοφικούς όρους τους για να διαβάσουν τα βαθυστόχαστα έργα τους. Η υποχρέωση ανήκει στους φιλοσόφους να κατέβουν μερικά σκαλιά και όχι στον μη μυημένο να γίνει μαγικά και απότομα φιλόσοφος.

Μέχρι τον 19ο αιώνα οι σύμβουλοι της καθημερινής συμπεριφοράς των ανθρώπων ήσαν μόνο η θρησκεία και η φιλοσοφία με τις δεκάδες σχολές της. Με την εμφάνιση της Ψυχολογίας, των Ανθρωπιστικών Επιστημών, της Βιολογίας, της Εξέλιξης κλπ, οι «συνεταίροι» έγιναν περισσότεροι. Σ’ αυτούς προστέθηκε μετά το 1990 και ο τομέας της ΣΝ.
Η ΣΝ επιχειρώντας με τρόπο «γήινο» και λογικό να ρυθμίσει κατά τον καλύτερο τρόπο τα της καθημερινότητας του απλού ανθρώπου, βρίσκει συνεχώς μπροστά της τις θρησκείες και τους φιλοσόφους. Εάν θέλει να παραμείνει λογική επιστήμη βασισμένη σε στοιχεία, έρευνες, αποδείξεις κλπ, πρέπει να πάρει ίσες αποστάσεις και από τις θρησκείες και από μεγάλο μέρος της φιλοσοφίας. Τούτο διότι η ΣΝ δεν βασίζεται μόνο σε υποθέσεις αλλά και σε βάσιμα, μετρήσιμα στοιχεία. Θα πρέπει βέβαια να συγχωρήσουμε την προσωρινή διακύμανση αυτών των μετρήσεων.
 Όμως τα βάσιμα και μετρήσιμα στοιχεία των ανθρωπιστικών επιστημών είναι ακόμα λίγα σε αριθμό, με αποτέλεσμα οι θεωρίες αυτών των επιστημών να συμπληρώνονται συχνά με φιλοσοφικές απόψεις. Υπάρχει δηλαδή μια αλληλοεπικάλυψη ή αλληλοεισχώρηση Φιλοσοφίας και ανθρωπιστικών επιστημών.

Από τα τέλη του 19ου αιώνα με την ανάπτυξη των επιστημών ήταν φυσικό να αναπτυχθεί σιγά-σιγά μια πιο κατανοητή και προσγειωμένη Φιλοσοφία απαλλαγμένη από τις μεταφυσικές ακρότητες. Η Φιλοσοφία αναγκάσθηκε να προσγειωθεί και να προσεγγίσει τον απλό άνθρωπο. Προς το τέλος του 20ου αιώνα ο συνδυασμός της Φιλοσοφίας με την Ψυχολογία, δηλαδή η πάντα ευεργετική αλληλογονιμοποίηση των επιστημών έφερε τους πρώτους καρπούς.phl 8 Από τους πρωτοπόρους ήταν ο Peter Koestenbaum που με το βιβλίο The New Image of the Person: The Theory and Practice of Clinical Philosophy (1978) άνοιξε τον δρόμο.

phil 1

O φιλόσοφος Dr. Gerd Achenbach το 1981 ήταν ο πρώτος που εισήγαγε τον όρο Φιλοσοφική Πρακτική με το βιβλίο «Philosophische Praxis».


Το 1994 οι φιλόσοφοι Ran Lahav & Lou Marinoff διοργανώνουν την πρώτη Διεθνή Συνδιάσκεψη στην Φιλοσοφική Πρακτική (International Conference on Philosophical Practice ICPP) στο Βανκούβερ του Καναδά.
Το 2016 διεξήχθη η 14η σύνοδος του ICPP στην Βέρνη της Ελβετίας. Σήμερα υπάρχουν Εθνικοί Οργανισμοί για την Φιλοσοφική Πρακτική σε είκοσι χώρες μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Η Ελληνική Εταιρεία Φιλοσοφικής Πρακτικής (ΕΕΦΠ) ιδρύθηκε τον Οκτώβριο 2012.


phil 2Το πρώτο βιβλίο Φιλοσοφικής Συμβουλευτικής στην Αγγλική εκδόθηκε το 1995 από τους Ran Lahav and Maria Tillmanns με τίτλο «Essays on Philosophical Counseling». 

phil 3

 


Ακολούθησε το βιβλίο του Lou Marinoff «Plato not Prozac» το 1999. 

 


Σημαντικό είναι και το βιβλίο του Peter B. Raabe Philosophical Counseling: Theory and Practice(2000).phil 4 
Έκτοτε η ανάπτυξη της Φιλοσοφικής Συμβουλευτικής είναι ραγδαία. Το 2013 καθιερώθηκε και σαν ιδιαίτερος κλάδος της Φιλοσοφίας. 
Η μεγάλη συγγένεια της Φιλοσοφικής Συμβουλευτικής, της Φιλοσοφικής Ψυχοθεραπείας και της Φιλοσοφικής Πρακτικής με την Ψυχολογία και συνεπώς με την ΣΝ είναι αδιαμφισβήτητη. Τα οφέλη επίσης. Για παράδειγμα η φιλοσοφική προσέγγιση του θέματος «Νέος Ηγέτης» στα βιβλία του Peter Koestenbaum, είναι πολύτιμη.

Η «philotherapy» του Marc Sautet στα φιλοσοφικά καφενεία του Παρισιού μετά το 1995 είναι επίσης πολύτιμη.phil 5

Δεν πρέπει να ξεχνάμε και τον πρωτοπόρο σε αυτόν τον τομέα Έλληνα, Ευάγγελο Παπανούτσο που το 1974 περιέγραφε στο βιβλίο του Πρακτική Φιλοσοφία πολλά που «ανακάλυψαν» οι άλλοι πολύ αργότερα.phil 6
 Η ΣΝ έχει να ωφεληθεί πολλά από την Φιλοσοφική Πρακτική αλλά και από μια άλλη νεότευκτη επιστήμη, την Εξελικτική Ψυχολογία. Η ΣΝ έχει πολύ δρόμο μπροστά της.

Δημιουργηθηκε στις 2017-09-20 04:34:01

Ψυχολογία του Αναγνώστη και Ψυχολογία της Ανάγνωσης

Βιβλία και "βιβλία"

 

Σε προηγούμενο άρθρο μας μιλήσαμε για τα βίπερ της Ψυχολογίας

Σήμερα θα αναφερθούμε σε ένα τομέα της Ψυχολογίας, λιγάκι άγνωστο στους πολλούς και απ' ότι φαίνεται και από πολλούς καθ' ύλην αρμόδιους, δηλαδή Ψυχολόγους και Ψυχιάτρους που είναι ταυτόχρονα και συγγραφείς βιβλίων.

anagnosiΤην αφορμή την πήρα από το βιβλίο της Δρ. Μαρίας Καζάζη "Ψυχολογία του Αναγνώστη και Ψυχολογία της Ανάγνωσης" Εκδ ΕΛΛΗΝ 2003.

Στο βιβλίο αυτό και ιδιαίτερα στο τρίτο μέρος, περιγράφονται πολλά χρήσιμα στοιχεία που κάνουν το κάθε ανάγνωσμα εύληπτο και θελκτικό. Πέραν του παραπάνω βιβλίου υπάρχει και η τεράστια βιβλιογραφία στην οποία αναφέρεται η συγγραφέας.

Η Ψυχολογία της Ανάγνωσης και του Αναγνώστη είναι κρίσιμη γνώση όχι μόνο για τους συγγραφείς απλών εκπαιδευτικών βιβλίων των παιδιών και των εφήβων αλλά και γι’ αυτήν ακόμα την Λογοτεχνία. Η ανάγκη αυτή γίνεται τεράστια όταν το αντικείμενο είναι δύσκολο και θολό όπως το μυαλό και η ψυχή του ανθρώπου. Πρόσθετη ανάγκη καλής γραφής έχουν τα εισαγωγικά βιβλία που απευθύνονται στον αδαή. Επιστέγασμα αυτών είναι η υποχρέωση των Ψυχολογικών βιβλίων που μιλάνε για ενσυναίσθηση να έχουν γραφεί με ενσυναίσθηση… Το θέμα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον διότι άπτεται της επικοινωνίας του ανθρώπου. Τρείς είναι οι κύριοι πόλοι επικοινωνίας: η μη λεκτική επικοινωνία όπου κυριαρχούν τα συναισθήματα, η προφορική επικοινωνία και ο γραπτός λόγος . Ο τελευταίος μάλιστα έχει ιδιαίτερο βάρος έναντι του προφορικού. Τα γραπτά μένουν, τα λόγια είναι φτερωτά (1). Όπως τονίζει η συγγραφέας του ως άνω βιβλίου οι γνώσεις περί του τρόπου γραφής ενός βιβλίου είναι το ίδιο χρήσιμες και για τα παιδικά βιβλία και γι’ αυτά που απευθύνονται σε μεγάλους ή ειδικούς.

biblio 2Ορίζω και οριοθετώ την Ψυχολογία της Ανάγνωσης και από το αντίθετό της. Ποιο είναι το αντίθετο ενός καλού αναγνώσματος; Μα φυσικά είναι τα γραπτά… Κορακίστικα, τα Αρλουμποειδή και τα… Αλαμπουρνέζικα! Το βιβλίο του Ντίνου Χριστιανόπουλου «Τα αλαμπουρνέζικα ή η γλώσσα των σημερινών κουλτουριάρηδων» τα λέει πιο καλά.

biblio 3Πέραν των δύο ανωτέρω άκρων, το κεφάλαιο ΧΧΙV του «Πάρεργα και Παραλειπόμενα» του Σόπενχάουερ γραμμένο το 1851 έχει αξεπέραστη και διαχρονική αξία. Το κεφάλαιο αυτό είναι ένας άριστος οδηγός πώς να διαλέγουμε βιβλία και πώς να στοχαζόμαστε. Διαχωρίζει τέλεια τους βιβλιόφιλους από τους βιβλιοφάγους. Διαχωρίζει τέλεια το διαχρονικό βιβλίο από τα αναγνώσματα της οκάς. Σήμερα με τους χιλιάδες τίτλους νέων βιβλίων ετησίως, ο Σόπενχάουερ είναι πιο επίκαιρος από ποτέ.

 

biblio 1Μετά τις παραπάνω επιλογές που θα κάνει ο αναγνώστης, απομένει μία ακόμη δουλειά. «Πώς να διαβάζετε ένα βιβλίο» είναι ένα χρήσιμο βοήθημα από τον Mortimer Adler & Charles van Doren.

(1) Μια ενδιάμεση κατηγορία μεταξύ προφορικού λόγου και γραπτού είναι το ιντερνέτ. Τούτο διότι ενώ είναι φαινομενικά γραπτός λόγος, μπορεί ανά πάσα στιγμή να αναιρεθεί ή να τροποποιηθεί.

 

Αναφορές:
- Mortimer Adler & Charles van Doren. «Πώς να διαβάζετε ένα βιβλίο» 1972, Μτφρ Δημοσθένης Αυγερινός Εκδ Πατάκη 1998.
- Dr Phil Μ. Καζάζη «Ψυχολογία του Αναγνώστη-Ψυχολογία της Ανάγνωσης» Εκδ ΕΛΛΗΝ-Γ Παρίκος 2003
- Ντ. Χριστιανόπουλος «Τα Αλαμπουρνέζικα ή η γλώσσα των σημερινών κουλτουριάρηδων» Εκδ Μπιλιέτο 2003
- Άρθρουρ Σόπενχάουερ «Περί ανάγνωσης και βιβλίων. Η τέχνη της αποχής από το διάβασμα » 1851. Μτφρ Γιάννης Καλιφατίδης, Εκδ Άγρα 2013. Το μικρό αυτό βιβλίο δεν είναι άλλο από το κεφάλαιο ΧΧΙV του Parerga und Paralipomena.
- Άρθρουρ Σόπενχάουερ «Συγγραφείς και ύφος» (Πάρεργα και Παραλειπόμενα) Μτφρ Αικατερίνη Ζάρκου Εκδ Γ Φέξη 1911. Σε υπερκαθαρεύουσα, το βιβλίο αυτό περιλαμβάνει περισσότερα κεφάλαια από το Parerga und Paralipomena.

Δημιουργηθηκε στις 2017-09-17 20:54:02

Λογική και Στατιστική

Ένας οδηγός ζωής

Την αφορμή την πήρα από ένα σύντομο βίντεο 12 λεπτών, που παραθέτουμε. Ας σημειώσουμε ότι όλα τα βίντεο του Κώστα Καρυπίδη (pagerism) είναι εξαιρετικά και σύντομα. Τα συνιστούμε ανεπιφύλακτα.

Στο 4ο λεπτό στο παράδειγμα με το αρνάκι ο Popper μας δείχνει πολύ παραστατικά τα σφάλματα της επαγωγικής λογικής.

Η παρατήρησή μου έγκειται στο τι θα κάνει το 10ο αρνί που θα πάει για σφάξιμο.

1) Αν θεωρήσει και τις 521 μέρες της ζωής των προηγούμενων 9 αρνιών σαν μία ολότητα, τότε θα καταλάβει επαγωγικά και πάλι σκεπτόμενο, ότι και το ίδιο 521 μέρες ζωής έχει. Συνεπώς η αξία της επαγωγικής λογικής δεν παύει. Απλούστατα πρέπει να αυξηθεί ο χρόνος παρατήρησης από 520 μέρες ταίσματος και ευτυχίας, σε 521 για να συμπεριληφθεί και το σφάξιμο. Επίσης πρέπει να αυξηθεί και ο αριθμός αυτών των παρατηρήσεων των 521 ημερών. Να παρατηρηθούν από το 10ο αρνί τουλάχιστον τα 9 προηγούμενα, με σκοπό να αρχίσει να λειτουργεί και η Στατιστική. Δηλαδή να συνειδητοποιήσει ότι κι αυτό για σφάξιμο πάει.

2) Άμεση συνέπεια των παραπάνω είναι ότι η σωστή Στατιστική "μπαλώνει" πολλά λάθη της επαγωγικής λογικής χωρίς βεβαίως να διεκδικεί το αλάθητο.

3) Η Στατιστική στη βάση της είναι επαγωγική σκέψη διότι προσπαθεί από το μέρος να βγάλει συμπέρασμα για το όλον.

4) Η διαφορά της Στατιστικής από την απλή επαγωγική σκέψη είναι ότι αποτελεί ολόκληρη επιστήμη για να αποφύγει τα λάθη όπως αυτό του παραδείγματος του Popper. Για παράδειγμα μια σωστή στατιστική θα απλωθεί και στον χώρο (αριθμός δειγμάτων-π.χ. 9 αρνιά) και στον χρόνο (μακροχρόνιες παρατηρήσεις-π.χ. 521 μέρες) και όχι μόνο. Στον σχεδιασμό των στατιστικών μετρήσεων λαβαίνονται υπ' όψη και πλήθος άλλων παραγόντων.

Συνεπώς ένα αρνάκι αν γνωρίζει στοιχειώδη μαθηματικά δεν θα παραπλανηθεί αισθανόμενο ευτυχισμένο.

Χοντραίνοντας το παράδειγμα του Popper υποθέτουμε ότι τρεις μέρες μετά το σφάξιμο ΚΑΘΕ αρνιού έρχεται ο Χριστός (που τόσο συμπαθούσε τα αρνιά) και το ανασταίνει σε ζωή αιώνιο.

Τότε πάλι το 10ο αρνί που θα παρατηρήσει αυτό το συστηματικό γεγονός θα πρέπει να αισθάνεται ευτυχισμένο σε όλη την διάρκεια της πολυκύμαντης ζωής του γιατί ξέρει ότι μετά 524 μέρες θα μπή στην αιώνιο ζωή.

Το αποτέλεσμα της στατιστικής στις τρείς παραπάνω περιπτώσεις (520,521,524 μέρες) είναι εντελώς διαφορετικό. Όμως δεν φταίει η στατιστική αλλά η κακή χρήση της.

Η επαγωγή βοηθούμενη από σωστή στατιστική έχει άριστα αποτελέσματα.

Όσο για  το που στηρίζονται οι "αλάνθαστοι"παραγωγικοί συλλογισμοί (κατα Popper) το αφήνω ασχολίαστο για πιο ειδικούς στο θέμα και διότι δεν αφορά το παρόν άρθρο.(βλέπε 8.30 του βίντεο)

Κλείνοντας το θέμα με τα αρνιά, μας δημιουργείται ένα ερώτημα: γιατί ο Popper διάλεξε αρνιά για το παράδειγμά του που αποδεδειγμένα δεν διαθέτουν ίχνος IQ; Μήπως τον βόλευε; Διότι φυσικά ένα χαζό πρόβατο, ακόμη κι' αν είναι το 1000ο στην σειρά της σφαγής δεν θα καταλάβει τίποτα από τα παραπάνω και θα αισθανθεί ευτυχισμένο τις πρώτες 520 μέρες. Αν όμως το εκτροφείο δεν εξέτρεφε πρόβατα αλλά ανθρώπους για σφάξιμο και μάλιστα όλοι να έχουν IQ όσο του Αινστάιν, θα μπορούσε να έλεγε τα ίδια πράγματα;; Η επιλογή των αρνιών φαίνεται αρκετά "πονηρούλικη" διότι το αντίστοιχο, περίφημο "πρόβλημα" των λευκών κύκνων το απαντάει τεκμηριωμένα ο Χάρης Φουνταλής στο τέλος αυτού του άρθρου.

Η απολυτότητα των φιλοσόφων της λογικής φαίνεται σε επιχειρήματα του τύπου ότι δεν είμαστε σίγουροι ότι ο ήλιος θα ανατείλει αύριο, ή ότι θα ανατείλει από την ανατολή. Η Στατιστική όμως είναι βέβαιη ότι ο ήλιος θα ανατείλει αύριο και μάλιστα από την ανατολή, με αποτέλεσμα να είναι ένας άριστος οδηγός ζωής για να ξυπνήσουμε και να πάμε στη δουλειά. Την αξία της στατιστικής σκέψης την αναφέραμε και σε άλλο άρθρο μας. Την αξία της επαγωγικής λογικής όταν βασίζεται σε ικανό αριθμό παρατηρήσεων (μεγάλη στατιστική βάση) την είχε επισημάνει και ο "πρύτανης" των σκεπτικιστών Ντέιβιντ Χιουμ. Από το λήμμα "επαγωγή" της Wiki παραθέτουμε το κατωτέρω απόσπασμα.

Η κλασική φιλοσοφική ανάλυση του προβλήματος της επαγωγής, δηλαδή της αναζήτησης κάποιας δικαιολόγησης για τον επαγωγικό λογισμό, πραγματοποιήθηκε από τον Σκώτο Ντέιβιντ Χιουμ. Ο Χιουμ εξήρε το ότι η λογική της καθημερινότητάς μας βασίζεται σε επαναλαμβανόμενα εμπειρικά μορφώματα, αντί για παραγωγικώς έγκυρα επιχειρήματα. Επί παραδείγματι, πιστεύουμε ότι το ψωμί μας θρέφει επειδή έχει ξανασυμβεί στο παρελθόν, αλλά υπάρχει τουλάχιστον το θεωρητικό ενδεχόμενο το ψωμί να μας δηλητηριάσει κάποτε στο μέλλον.

Ο Χιουμ υποστήριξε ότι κάποιος, ο οποίος στηρίζεται αποκλειστικά σε παραγωγικές δικαιολογήσεις θα πέθαινε της πείνας. Αντί για τον μη προσοδοφόρο φιλοσοφικό σκεπτικισμό για τα πάντα, τάχθηκε υπέρ του πρακτικού σκεπτικισμού που βασίζεται στην κοινή λογική, ο οποίος αποδέχεται το αναπόφευκτο της επαγωγής.

 Η δεύτερη συνηγορία υπέρ της στατιστικής προέρχεται από τον παρακάτω σύνδεσμο. Δυστυχώς το άρθρο αυτό παρόλο που είναι καλογραμμένο, είναι αρκετά δύσκολο να κατανοηθεί πλήρως και σε βάθος από τον μέσο άνθρωπο. Ούτε εγώ αποτελώ εξαίρεση. Όμως αυτό που παρατήρησα είναι ότι οι ενστάσεις του Popper κατά της επαγωγικής σκέψης αντιμετωπίστηκαν από τον Carnap με την Πιθανοκρατία. Με λίγα λόγια την Στατιστική Σκέψη όπως έχει καθιερωθεί να λέγεται και διεθνώς για τον μέσο άνθρωπο. 

Περί το μέσον του κατωτέρω άρθρου

http://ellinikahoaxes.gr/2014/08/27/theoria-epistimoniki/δημοσιευθέν στις 27-8-2014

το οποίο είναι αναδημοσίευση του άρθρου του Δρ. Διονύση Μεντζενιώτη από το http://sciencephil.blogspot.gr/ δημοσιευθέν στις 14-10-2005

διαβάζουμε τα εξής:

"Μετά την αποτυχία των κριτηρίων τους, μερικοί επαγωγιστές (όπως ο Carnap) στράφηκαν στην πιθανοκρατία, λέγοντας ότι οι επιστημονικές θεωρίες δεν χρειάζεται να αποδεικνύονται (επαληθεύονται) από τα γεγονότα, αλλά μόνο να είναι σε υψηλό βαθμό πιθανές σε σχέση με τα γεγονότα.

Η πιθανοκρατία είναι μια ασθενέστερη εκδοχή της επαληθευσιμότητας. Μια πρόταση θα είναι καλλίτερα επικυρωμένη όσο πιο κοντά είναι στην επαλήθευσή της. Μια πρόταση δηλαδή, η οποία λέει: «Όλοι οι κύκνοι είναι άσπροι», είναι καλλίτερα επικυρωμένη αν οι 99 στους 100 κύκνους που παρατηρήσαμε είναι άσπροι (και λιγότερο αν οι 58 στους 100 είναι άσπροι).

Σύμφωνα με τον Popper όμως, ούτε αυτή η ασθενής εκδοχή είναι καλλίτερη από την προηγούμενη, γιατί η μαθηματική πιθανότητα όλων των θεωριών, επιστημονικών ή μη, είναι μηδέν. Ο λόγος γι’ αυτό είναι ότι δεν μπορούμε να πούμε «99 στους 100 κύκνους» μόνο. Από τη στιγμή που αναφερόμαστε σε όλους τους κύκνους, σε παρελθόντες, παρόντες και μέλλοντες, ουσιαστικά σε άπειρους κύκνους, δεν μπορούμε να έχουμε ως βάση το 100, αλλά το άπειρο (οο). Και στα μαθηματικά το 99/oo είναι ίσο με το μηδέν."

Από την παραπάνω παράγραφο βγαίνουν αβίαστα δύο συμπεράσματα.

1) Η απολυτότητα των φιλοσόφων της λογικής όπως ο Popper (αναφέρει "σε όλους τους κύκνους, σε παρελθόντες, παρόντες και μέλλοντες, ουσιαστικά σε άπειρους κύκνους")

2) Η σχετικότητα η οποία είναι αρκετή για να προχωρήσει η επιστήμη αλλά και ο απλός άνθρωπος

Η συνέχεια του άρθρου είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Εκεί φαίνεται η μάχη των φιλοσόφων της λογικής για την απόλυτη αλήθεια η οποία φυσικά δεν βρέθηκε μέχρι σήμερα και νομίζουμε δεν θα βρεθεί ποτέ.

Όποιος έχει την υπομονή να διαβάσει την συνέχεια του άρθρου θα διαπιστώσει άλλο ένα σπουδαίο στοιχείο που βοηθάει στην προσέγγιση της επιστημονικής αλήθειας. Είναι ο διάλογος. Η αναφορά από άλλους φιλοσόφους περί "Ερευνητικών Προγραμμάτων" και διαλόγου των επιστημόνων με παραπέμπει κατευθείαν στους διαλόγους του Πλάτωνα, στην μαιευτική του Σωκράτη και γενικά σε όλη την αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Με παραπέμπει επίσης στην δυναμική που έχει ένα σύνολο επιστημόνων. Το σύνολο αυτό σκέφτεται περισσότερο ορθά και επιστημονικά από τον κάθε ένα ξεχωριστά. Άρα πάλι μέσα η Στατιστική.!

Το συμπέρασμα για τον απλό άνθρωπο είναι ότι αν χρησιμοποιήσει

1) την λογική αποφεύγοντας τα 13 λογικά λάθη του Αριστοτέλη και τα 25 λάθη του Shermer,

2) την επαγωγική σκέψη με το κριτήριο διαψευσιμότητας, διορθωμένη από την στατιστική,

3) τον διάλογο με άτομα που σκέφτονται κατά τους παραπάνω τρόπους,

τότε όχι μόνο έχει αποκτήσει έναν άριστο οδηγό ζωής αλλά σκέφτεται και επιστημονικά σύμφωνα με τις σύγχρονες αντιλήψεις.

Τον Popper τον ευχαριστούμε για την αρχή της Διαψευσιμότητας που όντως συμπλήρωσε την αρχή της Επαληθευσιμότητας των φιλοσόφων του κύκλου της Βιέννης αλλά τα υπόλοιπα μάλλον είναι παιγνίδια μεταξύ των φιλοσόφων για να βρίσκονται σε δουλειά.

Όσο για την απόλυτη αλήθεια ας τους αφήσουμε να την βρούν. Εμάς μας φτάνει και η σχετική.

=========================================================================================================

 ΥΓ. Ενισχυτικό της άποψής μου, είναι το μοναδικό σχόλιο που υπάρχει στην αρχική δημοσίευση του άρθρου του Δρ Δ. Μετζενιώτη στο http://sciencephil.blogspot.gr/

Το παραθέτω αυτούσιο (γράφει ο Harry E. Foundalis)

"Πολύ καλή ανασκόπηση του θέματος «τί είναι επιστήμη», συγχαρητήρια. Θα ήθελα να κάνω μόνο μια παρατήρηση επί μιας κριτικής που άσκησε ο Popper στον πιθανοκρατικό επαγωγισμό (π.χ. του Carnap). Η κριτική αυτή λέει το εξής: «Σύμφωνα με τον Popper [...], ούτε αυτή η ασθενής εκδοχή [ο πιθανοκρατικός επαγωγισμός] είναι καλλίτερη από την προηγούμενη, γιατί η μαθηματική πιθανότητα όλων των θεωριών, επιστημονικών ή μη, είναι μηδέν. Ο λόγος γι’ αυτό είναι ότι δεν μπορούμε να πούμε “99 στους 100 κύκνους” μόνο. Από τη στιγμή που αναφερόμαστε σε όλους τους κύκνους, σε παρελθόντες, παρόντες και μέλλοντες, ουσιαστικά σε άπειρους κύκνους, δεν μπορούμε να έχουμε ως βάση το 100, αλλά το άπειρο (οο). Και στα μαθηματικά το 99/oo είναι ίσο με το μηδέν.» Πράγματι, αν ενδιαφερόμαστε για άπειρους κύκνους, το παραπάνω επιχείρημα του Popper είναι ορθό. Αν όμως ενδιαφερόμαστε απλώς για τον 101ο κύκνο, τότε η πιθανότητα αυτός να είναι άσπρος είναι κάθε άλλο παρά μηδέν. Άλλο παράδειγμα: «Δεδομένου οτι ο ήλιος έχει ανατείλει γύρω στις 20.000 φορές στη διάρκεια της ζωής-μου, συμπεραίνω οτι υπάρχει πολύ μεγάλη πιθανότητα να ανατείλει και αύριο.» Αυτό το πιθανοκρατικό επαγωγικό συμπέρασμα-θεωρία δεν είναι καθόλου λάθος. Λάθος θα ήταν το εξής: «Δεδομένου οτι ο ήλιος έχει ανατείλει γύρω στις 20.000 φορές στη διάρκεια της ζωής-μου, συμπεραίνω οτι υπάρχει πολύ μεγάλη πιθανότητα να συνεχίσει να ανατέλλει και στα επόμενα 1 δισεκατομμύριο χρόνια.» Εδώ το πηλίκο των παρατηρήσεων (20.000) δια του αριθμού των προβλεπόμενων ανατολών (365 δισεκατομμύρια) είναι ένας αριθμός πολύ κοντά στο μηδέν (5*10^(-8)). Άρα η κριτική του Popper στον πιθανοκρατικό επαγωγισμό είναι απλώς μια προσπάθεια «κριτικής για να γίνει κριτική», που δυστυχώς πολύ συχνά συμβαίνει -- και όχι μόνο μεταξύ επιστημόνων.

Ένα σχετιζόμενο θέμα που θα περίμενα να αναφέρετε, που όμως δεν είδα στο άρθρο αυτό, είναι το οτι η επιστήμη δεν είναι ποτέ 100% βέβαιη για κάποια θεωρία. Απόλυτη βεβαιότητα υπάρχει μόνο στη θρησκεία. Ο επιστήμονας έχει μόνο μια πιθανοκρατική (πιθανοθεωρητική) βεβαιότητα, η οποία μπορεί μεν να είναι πολύ υψηλή σε κάποιες περιπτώσεις, ποτέ όμως απόλυτη. Αντίθετα, μια παράγραφος στην αρχή λέει: «Σε πολύ γενικές γραμμές, για τον επαγωγισμό, επιστήμη σημαίνει την βέβαιη και αποδεδειγμένη γνώση. Είναι η μόνη σίγουρη μέθοδος για να φτάσουμε στην απόλυτη βεβαιότητα. [...] Η επιστήμη είναι αντικειμενική. Η δε επιστημονική γνώση είναι γνώση έγκυρη και βέβαιη διότι είναι γνώση αντικειμενικά αποδεδειγμένη και επαληθευμένη από τον παρατηρητή.» Θα έπρεπε όμως να σημειώσετε οτι αυτή η άποψη είναι απλώς μια «αφελής» (naïve) έκδοση επαγωγισμού, που διορθώνεται σημαντικά από τον πιθανοκρατικό επαγωγισμό. Κάποιοι αναγνώστες φοβάμαι οτι δεν θα διαβάσουν όλο το κείμενο, θα σταματήσουν κάπου εκεί στην αρχή που αναφέρεται το παραπάνω, και θα μείνουν με την εντύπωση οτι η επιστήμη κυνηγάει την απόλυτη βεβαιότητα (όπως η θρησκεία), που είναι τελείως λάθος.

Φιλικά,
ένας άλλος επιστήμονας"

Σ' αυτό το σχόλιο ο κ. Φουνταλής επισημαίνει εκτός τις ελλείψεις του αρχικού άρθρου που επισημάναμε και εμείς, και μια "απολυτομανία" του συντάκτη στην αρχή του άρθρου.

(σημείωση δική μας: Η μετριόφρονη υπογραφή "ένας άλλος επιστήμονας" κρύβει ουκ ολίγους τίτλους και ικανότητες του κ. Φουνταλή)

Δημιουργηθηκε στις 2017-08-30 05:49:15

X

Right Click

No right click