Οι απαρχές της Ηθικής
  1. Οι απαρχές της Λογικής

Πριν αρχίσει η εξέλιξη του ανθρώπου σε λογικό όν, δηλαδή 200.000 χρόνια και πίσω, ο άνθρωπος συμπεριφερόταν όπως τα υπόλοιπα θηλαστικά ζώα. Συνέλλεγε την τροφή του, δεν την καλλιεργούσε. Ήταν τροφοσυλλέκτης. Η καλλιέργεια έγινε πολύ-πολύ αργότερα. Αυτά όσον αφορά τις φυτικές τροφές, καρπούς κλπ. Όσον αφορά τα ζώα, προσπάθησε να τα κυνηγήσει με τις δικές του δυνάμεις χωρίς τις περισσότερες φορές επιτυχία. Όταν άρχισε να δημιουργεί το πρώτο στρώμα νεοφλοιού (λογική) μέσα στον εγκέφαλό του δεν το έκανε επειδή «έτσι του ήρθε». bubunaΤο έκανε από ανάγκη. Κάποιος πρόγονος σκέφθηκε να τελειοποιήσει τα όπλα του κυνηγιού και έφτιαξε εν πρώτοις ένα μακρύ και αιχμηρό ακόντιο. Ένας δεύτερος, ζηλεύοντας ένα σωρό πουλιά που πέταγαν πιο ψηλά, έφτιαξε με απλά υλικά ένα τόξο με βέλη. Η υποτυπώδης σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα λογική άρχισε να λειτουργεί. Το πρώτο λεπτό στρώμα του νεοφλοιού πάνω στον παλαιοφλοιό ήταν γεγονός. Πράγματι με τα δεδομένα εκείνης της εποχής ο άνθρωπος άρχισε να διαφέρει σημαντικά απ‘ όλα τα άλλα ζώα διότι παρατηρούμε ότι και σήμερα τα πιο έξυπνα θηλαστικά δεν μπορούν να επινοήσουν και να κατασκευάσουν ένα τόξο. Στην καλύτερη περίπτωση χρησιμοποιούν πολύ πιο πρωτόγονα εργαλεία και όπλα.

  1. Οι απαρχές της Ηθικής

Με την εφεύρεση του τόξου η χαρά του πρωτόγονου ανθρώπου δεν άργησε να γίνει λύπη. Ο επιτυχημένος κυνηγός που είχε σκοτώσει πολλά πουλιά έγινε στόχος του άλλου κυνηγού που δεν είχε τις ικανότητες ή την τύχη του πρώτου. Αυτός με την σειρά του έγινε στόχος ενός τρίτου κοκ. Όταν τελικά γύρισαν στην αγέλη τους οι τρείς κυνηγοί τραυματισμένοι ο ένας από τον άλλο, ετέθη για πρώτη φορά το θέμα της ηθικής χρησιμοποίησης αυτού του νέου όπλου που προοριζόταν για τα πουλιά και όχι για τους ανθρώπους.[1] Πως θα βρεθούν αυτοί οι νέοι κανόνες παιγνιδιού με τα τόξα; Ένα μόνο όπλο υπήρχε: η ίδια η Λογική που μόλις είχε δημιουργηθεί στον εγκέφαλο και μόλις είχε κατασκευάσει αυτό το εργαλείο. Το βράδυ λοιπόν ο αρχηγός της ανθρώπινης αγέλης[2] ως έχων λίγο περισσότερο IQ από τους άλλους (ήταν ο εφευρέτης του τόξου) αποφασίζει και επιβάλλει τον εξής κανόνα,

Αν δεν σου αρέσει να σε χτυπάν με τα βέλη οι συνάνθρωποί σου τότε δεν θα τους χτυπάς και εσύ. 

Μια άλλη μέρα κυνηγιού έγινε το ακριβώς αντίθετο. Ένας επιτήδειος κυνηγός πέφτοντας κατά τύχη σε ένα κοπάδι πουλιών χτυπάει πολλά απ’ αυτά με συνέπεια να του περισσεύουν. Κυριαρχώντας το συναίσθημα της αλληλοβοήθειας δίνει πολλά απ’ αυτά στους άλλους άτυχους κυνηγούς. Το βράδυ στην ανθρώπινη αγέλη έγινε γιορτή. Το γεγονός αυτό, το παρατήρησε ο αρχηγός και καθιερώνει και τον δεύτερο κανόνα ορθής χρήσης του αποτελεσματικού εργαλείου που λέγεται τόξο:

Αν σου αρέσει να σου δίνουν οι άλλοι από το περίσσευμά τους τότε να δίνεις και σύ.

Είχαν ήδη βρεθεί οι δύο βασικοί κανόνες της Ηθικής μέσω της λογικής του αρχηγού της αγέλης.

Χρυσός Κανόνας

«Μην κάνεις στον άλλο αυτό που δεν θες να κάνει σε σένα».

«Δώσε στον άλλο αυτό που περιμένεις να πάρεις και συ απ' αυτόν»

Με άλλα λόγια η πηγή της Ηθικής δεν είναι άλλη από την Λογική. Έκτοτε οι νόμοι αυτοί έγιναν υποχρεωτικοί για όλα τα μέλη της αγέλης. Τυχόν παραβίασή τους σήμαινε τον εξοστρακισμό από την αγέλη, ή κάποια άλλη τιμωρία.

Ο παραπάνω ονομασθείς Χρυσός Κανόνας απαντάται στους αρχαίους, σε διαφόρους σοφούς, αλλά και σε πολλά ιερά κείμενα διαφόρων θρησκειών. Στην ουσία καταστέλλει τα αρνητικά συναισθήματα και αναδεικνύει τα θετικά, δηλαδή αυτό που επιχειρεί η Συναισθηματική Νοημοσύνη[3].

Από αυτή και μόνο την παρατήρηση βλέπουμε ότι η ΣΝ έχει βάση ηθική και συνάμα λογική. Συνεπώς αναμένεται ο μη ηθικός να είναι σε τελική ανάλυση ανορθολογιστής.[4]

Πρόσθετη απόδειξη ότι η ηθική προέρχεται αποκλειστικά από την λογική είναι το γεγονός ότι αυτού του τύπου η ηθική αφορά μόνο τον άνθρωπο. Στην «Καταγωγή του ανθρώπου» ο Δαρβίνος έδειξε ότι ο πόλεμος στη φύση περιορίζεται κυρίως σε αγώνα μεταξύ διαφορετικών ειδών, ενώ μέσα στο ίδιο είδος η πρακτική της αλληλοβοήθειας είναι ο κανόνας. Όμως υπάρχουν και οι εξαιρέσεις του κανόνα. Στα ζώα η κινητήριος δύναμη είναι μόνο τα ένστικτα και τα συναισθήματα. Όταν επικρατήσουν τα αρνητικά συναισθήματα και τα επιθετικά ένστικτα είναι φυσικό να προκύπτουν «ανήθικες» συμπεριφορές ακόμα και μέσα στην ίδια αγέλη. Εκεί δεν υπάρχει κανένα IQ για να φτιάξει ηθικούς κανόνες και φυσικά δεν υπάρχει τιμωρία γι’ αυτές τις συμπεριφορές.

Η ανθρώπινη ηθική δεν υπάρχει στα ζώα διότι δεν διαθέτουν το IQ  στην έκταση που το έχει ο άνθρωπος.

  1. Οι απαρχές της αγάπης

Η έννοια της αγάπης είναι τόσο βαθιά, τόσο πλατιά και τόσο ταλαιπωρημένη ανά τους αιώνες, που θα χρειστούν στα επόμενα πολλές παράγραφοι για να την ορίσουμε στοιχωδώς. Αν και η αγάπη κατατάσσεται στα συναισθήματα, οι ρίζες της είναι πιο βαθιές, στα ένστικτα. Το γονικό ένστικτο, και ιδιαίτερα αυτό της μάνας, καθώς και το ένστικτο της αγέλης είναι οι βαθύτερες πηγές της αγάπης. Το επιβεβαιώνει η παρατήρηση του Δαρβίνου που αναφέραμε στην προηγούμενη παράγραφο.

  1. Οι γενικεύσεις

Οι πρόχειρες γενικεύσεις του Χρυσού Κανόνα εμπερικλείουν μεγαλύτερους κινδύνους απομάκρυνσης από τον ορθολογισμό. Για παράδειγμα η αντικατάσταση με την γενικότερη έννοια της αγάπης δεν είναι εύστοχη. Ο έχων αγάπη είναι σίγουρα ηθικός. Όμως ο έχων αγάπη δεν είναι πάντα ορθολογιστής. Η αγάπη είναι υπερσύνολο των δύο αρχικών κανόνων της Ηθικής, δηλαδή περιέχει τους δύο κανόνες αλλά περιέχει και άλλες άχρηστες και μη λογικές ενέργειες. Προκύπτει λοιπόν η ανάγκη να οριστεί καλά αυτή η έννοια διότι δυστυχώς υπάρχει και καταστροφική αγάπη. Από την άλλη μεριά για να εφαρμοσθεί ο Χρυσός Κανόνας προϋποθέτει την ικανότητα να μπαίνεις στη θέση του άλλου, δηλαδή την ενσυναίσθηση. Μπορεί όμως μόνη της η ενσυναίσθηση να αντικαταστήσει τον Χρυσό Κανόνα; Φυσικά όχι όπως θα δείξουμε στα επόμενα.

Στην ανάλυση που ακολουθεί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι όλες οι παραπάνω πανέμορφες έννοιες της ηθικής, της αλληλοβοήθειας, της αγάπης και της ενσυναίσθησης με τα εγγενή προβλήματα που έχουν, προέρχονται από την λογική. Αν στην πορεία παραστρατήσουν, πρέπει να καλούμε την λογική να τις επαναφέρει.

Πάνω στις παραπάνω έννοιες χτίζεται όλη η Ετερογνωσία περιλαμβάνοντας πάρα πολλές πτυχές. Η ετερογνωσία όπως και η αυτογνωσία έχει τις δικές της απαιτήσεις, που πολλές φορές είναι πρωτόγνωρες λόγω της στρεβλής εκπαίδευσης και ανατροφής. Η οικογένεια, το σχολείο, το κοινωνικό περιβάλλον,  μας έχει μάθει άλλες συμπεριφορές.

[1] Την εποχή εκείνη με τον μικρό πληθυσμό των ανθρώπων και τα πρωτόγονα όπλα, δεν είχαν δημιουργηθεί τα σύγχρονα προβλήματα της γενικής επίθεσης του ανθρώπου στη φύση. Σήμερα η έννοια της ενσυναίσθησης δεν αφορά μόνο τον άνθρωπο αλλά έχει επεκταθεί και προς την φύση. Συνεπώς και οι κανόνες της Ηθικής πρέπει να επεκταθούν για να συμπεριλάβουν όλη τη φύση.

[2] Δεν είχε σχηματισθεί ακόμα η σημερινή ανθρώπινη κοινωνία.

[3] Ο Χρυσός Κανόνας προσαρμοσμένος στις ανάγκες της ΣΝ, επικεντρώνεται στα θετικά και αρνητικά συναισθήματα και στα θετικά και αρνητικά στοιχεία της προσωπικότητας ανθρώπου με φυσιολογική συμπεριφορά. Όταν λέμε φυσιολογική συμπεριφορά εννοούμε την στατιστική έννοια του όρου. Αν ο Χρυσός Κανόνας εφαρμοσθεί από έναν μαζοχιστή ή από έναν που επιθυμεί να αυτοκτονήσει τότε καταντά αφύσικος, απάνθρωπος και άδικος. Ο μαζοχιστής θα …ξυλοφορτώσει τον οποιοδήποτε βρεί μπροστά του πιστεύοντας ότι τηρεί τον Χρυσό Κανόνα!. Ο αυτόχειρας θα σκοτώσει κάποιον άλλο και μετά θα αυτοκτονήσει. Τα αποπροσανατολιστά αυτά παιγνίδια των φιλοσόφων δεν αμαυρώνουν την αξία του Χρυσού Κανόνα για την ΣΝ.

[4] Γράψαμε «αναμένεται» διότι το παραπάνω σημαντικό συμπέρασμα βγαίνει και με άλλο τρόπο, ακολουθώντας άλλη οδό όπως θα δούμε στην ανάλυση των ανοήτων.

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS
X

Right Click

No right click