Η επίκληση στην αυθεντία(arg. ad verecundiam ή ipse dixit)

Η επίκληση στην αυθεντία

(arg. ad verecundiam ή ipse dixit)

Η πλάνη της λογικής "επίκληση στην αυθεντία" (ή «αυτός είπε») είναι ακριβώς η αντίθετη της "κατά προσώπου". Στην κατά προσώπου δεν δεχόμαστε ένα λογικό επιχείρημα αν το πει πρόσωπο ανυπόληπτο, και στην επίκληση στην αυθεντία δεχόμαστε οποιαδήποτε κουταμάρα πει μία αυθεντία. Στην «κατά προσώπου» υπάρχουν τα αρνητικά επίθετα που στολίζουν τον επιχειρηματολογούντα, στην αυθεντία τα θετικά.

Η εικόνα με τον Αινστάιν είναι πολύ εύγλωττη και δεν χρειάζονται περισσότερες επεξηγήσεις. Στο ιντερνέτ αποτελεί μάστιγα το φαινόμενο αυτό. Είναι δυνατόν να βρούμε απόφθεγμα του Αινστάιν που να λέει πχ "Μια μέρα τα αεροπλάνα θα μας ψεκάζουν για να μας αποκάνουν" Άλμπερτ Ανστάιν 1879-1955 και δίπλα απαραίτητα μια φωτογραφία του!

socrates

Για να αποφύγουμε αυτές τις πλάνες ελέγχουμε με την κριτική μας σκέψη αυτό που είπε ο καθένας και αδιαφορούμε αν είναι αυθεντία με πολλά θετικά επίθετα ή κακοποιός με πολλά αρνητικά.

Όπως συνέβη και στην πλάνη "κατά προσώπου" και στην "και συ ομοίως" έτσι και στην ανάλυση της πλάνης της αυθεντίας η βιβλιογραφία σταματάει εδώ. Όμως στην πολιτική τα πράγματα είναι διαφορετικά. Ένας ανήθικος υποψήφιος με πολλές γνώσεις (αυθεντία) είναι ικανός να τα λέει ορθότατα από λογικής άποψης αλλά είναι πολύ επικίνδυνος διότι άλλα λέει, άλλα εννοεί και άλλα τελικά πράττει. Επίσης μία αυθεντία με πολλά θετικά επίθετα στην προσωπικότητά του δεν πρέπει να απορριφθεί αν ως άνθρωπος εξέφρασε κάτι το άτοπο. Αν η ηθική αυθεντία εξέφρασε κάτι το άτοπο, αυτό μπορεί να διορθωθεί, ενώ η υποκρισία των πολιτικών που τα παρουσιάζουν όλα ρόδινα για να υποκλέψουν την ψήφο μας δεν διορθώνεται.

Στην πολιτική των υποσχέσεων και των εκλογών πρωταρχικά μετράει ποιός το είπε και κατόπιν το τι είπε. Στις εκλογές παίζει ρόλο το ποιόν των υποψηφίων και οι γνώσεις τους και όχι το αν κάπου σφάλλουν και αυτοί σαν άνθρωποι. Αυτή η καθόλου ασήμαντη "λεπτομέρεια" πρέπει να ειπωθεί. Εδώ φαίνεται πάλι καθαρά η αξία του καλού χειρισμού των επιθέτων που καλύπτει και τις τρείς πλάνες της λογικής (κατά προσώπου, και συ ομοίως, επίκληση στην αυθεντία) καθώς και τις "λεπτομέρειές" τους που αποσιωπούνται.

Στην επιχειρηματολογία εξετάζεται το επιχείρημα και όχι το πρόσωπο.

Στις εκλογές εξετάζονται πρωταρχικά τα πρόσωπα και κατόπιν οι υποσχέσεις.

Η δική μας προσέγγιση αυτών των λαθών μέσω των επιθέτων είναι σύμφωνα με το «ξυράφι του Όκαμ»[1] καλύτερη, διότι εκτός της απλούστευσης και ομαδοποίησης πολλών λογικών πλανών, τα αρνητικά επίθετα γίνονται χρήσιμα στην αντιμετώπιση των τοξικών ατόμων και στο «κοινωνικό μητρώο» (βλ Οι ευφυείς και οι ανόητοι Μέρος Γ) και τα θετικά στην διαπαιδαγώγηση. Αλλά και από εκπαιδευτικής σκοπιάς η ορθή χρήση των επιθέτων γίνεται άμεσα αντιληπτή από μεγαλύτερες μάζες υποψηφίων ανοήτων.

Σημειώνουμε εδώ ότι οι τρείς πλάνες της λογικής που εξετάστηκαν είναι οι πιο συχνές και αξιολογικά οι πιο σημαντικές από όλες τις πλάνες, έχουν δε ερευνηθεί ήδη από την αρχαιότητα. 

[1] Μεταξύ δύο ισοδύναμων ορισμών του ιδίου πράγματος καλύτερος είναι ο απλούστερος.

 

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS
X

Right Click

No right click